Μια μεγάλη πλειοψηφία Αλβανών παραμένουν μουδιασμένοι μετά το τέλος των εκλογών της 25ης Ιουνίου. Ενώ ακόμη και οι πιο σκεπτικιστές ανάμεναν τη νίκη του πρωθυπουργού Εντι Ράμα, οι διαστάσεις της νίκης αυτής έχουν ξαφνιάσει τους πάντες.
Το Σοσιαλιστικό Κόμμα του κέρδισε 74 έδρες και ενδέχεται αυτή η πλειοψηφία να μεγαλώσει: πριν ακόμη ανακοινωθεί το επίσημο αποτέλεσμα των εκλογών, δυο βουλευτές που εκλέχτηκαν με λίστες άλλων κομμάτων δήλωσαν δημόσια ότι θα συνταχθούν με τους Σοσιαλιστές…
Θεωρητικά, είναι μια ευρεία αυτοδυναμία, που παρέχει -επιτέλους- στον Αλβανό πρωθυπουργό την ευκαιρία να πραγματοποιήσει τις πολυπόθητες μεταρρυθμίσεις, τις οποίες, σύμφωνα με τον ίδιο, εμπόδιζε ο μέχρι πρότινος σύμμαχος και νυν ορκισμένος εχθρός του, ο Ιλίρ Μέτα του Σοσιαλιστικού Κινήματος για την Ενταξη.
Ο Μέτα που, σημειωτέον, εκλέχτηκε -προτεινόμενος από τον Ράμα- πρόεδρος της Δημοκρατίας και θα αναλάβει καθήκοντα στις 24 Ιουλίου.
Ωστόσο, πιο ψύχραιμοι αναλυτές εκφράζουν την ανησυχία τους μήπως η αυτοδυναμία οδηγήσει σε αύξηση του αυταρχισμού και της αλαζονείας του Εντι Ράμα, προκλητικά γνωρίσματα ολόκληρης της πολιτικής σταδιοδρομίας του, που ξεκίνησε το 1991.
Αλλωστε, με «τσαμπουκά» εμφανίστηκε και στην προεκλογική εκστρατεία, χωρίς να παρουσιάσει κανένα πρόγραμμα.
Φαίνεται ότι αυτός ο «τσαμπουκάς» γοήτευσε το 48,2% των ψηφοφόρων, που του πρόσφεραν απλόχερα μια δεύτερη θητεία στην εξουσία.
Τα αίτια αυτής της μεγάλης νίκης του Εντι Ράμα ποικίλλουν (από τα πλέον ρεαλιστικά μέχρι και τα πιο «συνωμοτικά»).
Δεν αμφισβητείται ότι είναι μια χαρισματική μορφή, μακράν χαρισματικότερη από όλους τους άλλους σημερινούς αντίπαλους του.
Οπως επίσης δεν αμφισβητείται η παραδοσιακή πίστη των ψηφοφόρων της Κεντροαριστεράς στην Αλβανία – και οι δυο αυτοί λόγοι έπαιξαν σημαντικό ρόλο.
Ωστόσο, ισχύει επίσης ότι οι δημόσιοι υπάλληλοι -φοβούμενοι μήπως χάσουν τη θέση τους- ψήφισαν μαζικά με τις οικογένειές τους το Σοσιαλιστικό Κόμμα.
Αλλωστε, και ο ΟΑΣΕ επισήμαινε στην προσωρινή έκθεση των παρατηρητών του, που δημοσιοποιήθηκε μία μέρα μετά τις εκλογές, ότι «επαναλήφθηκαν πρακτικές του παρελθόντος, ειδικά ο εκφοβισμός και οι πιέσεις στους ψηφοφόρους, δημιουργώντας μια αρνητική ατμόσφαιρα και μειώνοντας την εμπιστοσύνη του κοινού στην εκλογική διαδικασία».
Απογοήτευση και αποχή
Αλλά πάνω απ’ όλα, η νίκη του Εντι Ράμα οφείλεται στη χαμηλή συμμετοχή του κόσμου στις εκλογές -μόλις 46,9%, αν και δόθηκε μία ώρα παράταση, κατά παράβαση του νόμου-, δεδομένου της γιορτής του Μπαϊράμ και του καύσωνα που επικράτησε την Κυριακή, όπως αιτιολόγησε η Κεντρική Εφορευτική Επιτροπή.
Το μεγαλύτερο μέρος εκείνων που δεν πήγαν να ψηφίσουν ανήκουν στη «σιωπηλή πλειοψηφία» που δεν ήθελε να ψηφίσει τον Εντι Ράμα, αλλά και δεν έβρισκε μια πειστική εναλλακτική στα αλλά κόμματα.
Ωστόσο, η μεγαλύτερη αποχή σημειώθηκε στους υποστηρικτές του Δημοκρατικού Κόμματος, το οποίο τελικά ψήφισαν μόνο οι παραδοσιακοί οπαδοί του.
Αλλά ακόμη και ανάμεσα σε αυτούς ήσαν πολλοί εκείνοι που απογοητεύτηκαν από την «κωλοτούμπα» που έκανε τις τελευταίες εβδομάδες ο αρχηγός της αντιπολίτευσης, Λουλζίμ Μπάσα.
Ενώ για τρεις μήνες διαδήλωνε, διατυμπανίζοντας ότι δεν επρόκειτο να κατεβεί στις εκλογές αν δεν έφευγε πρώτα η κυβέρνηση Ράμα, τελικά έκανε συμφωνία με τον τελευταίο, ο οποίος από τη μεριά του δέχτηκε να αντικατασταθούν οι υπουργοί της κυβέρνησής του -που είχαν άμεση εμπλοκή στις εκλογές- με προτεινόμενους από το Δημοκρατικό Κόμμα «υπηρεσιακούς».
Ακόμη μεγαλύτερη, της τάξης του 65-70%, ήταν η αποχή στις περιοχές όπου αποτελεί πλειοψηφία η ελληνική μειονότητα.
Ισως επειδή το μεγαλύτερο μέρος έχει εγκατασταθεί εδώ και μια εικοσιπενταετία στην Ελλάδα, απ’ όπου η προσέλευση φέτος ήταν παρά πολύ μικρή σε σχέση με προηγούμενες εκλογές.
Πάντως, ο πρόεδρος του κόμματος Ενωση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, Βαγγέλης Ντούλες, κατόρθωσε «καταϊδρωμένος» να βγει βουλευτής, τρίτος και τελευταίος στη λίστα του Δημοκρατικού Κόμματος -όπου συμμετείχε μαζί με αρχηγούς μικρών κομμάτων της Δεξιάς-, στον νομό Αυλώνας.
Ηττα Τσάμηδων
Το κόμμα «Δικαιοσύνη, Ενταξη και Ενότητα», αποκαλούμενο και «Κόμμα των Τσάμηδων», σημείωσε σημαντική πτώση του ποσοστού και των εδρών του.
Από πέντε βουλευτές την προηγούμενη τετραετία, τώρα έβγαλε τρεις, αλλά στην ουσία δύο: μια βουλευτής που εκλέχτηκε στην επαρχία Ντίμπρα, στη βορειοανατολική Αλβανία, δήλωσε αμέσως ότι θα ενταχθεί στην κοινοβουλευτική ομάδα του Σοσιαλιστικού Κόμματος.
Το σοβαρότερο πλήγμα, ωστόσο, αφορά τον πρόεδρο του κόμματος, Σπετίμ Ιντρίζι, που δεν κατόρθωσε να εκλεγεί.
Ο Ιντρίζι, γνωστός για τις εμπρηστικές του δηλώσεις σε σχέση με την Ελλάδα, έχει οικοδομήσει όλη τη σταδιοδρομία του στην προώθηση του τσάμικου ζητήματος.
Μάλιστα τα τελευταία δύο χρόνια ήταν αντιπρόεδρος του αλβανικού Κοινοβουλίου, διορισμένος από τον Εντι Ράμα, που είχε ανάγκη τις ψήφους των πέντε βουλευτών του κόμματος του Ιντρίζι.
Τώρα που αυτή η ανάγκη δεν υπάρχει πια για τον Εντι Ράμα, είναι μια ευκαιρία να δούμε εάν κάποιες δηλώσεις του Αλβανού πρωθυπουργού -που είχαν προκαλέσει τις έντονες αντιδράσεις της ελληνικής κυβέρνησης- είχαν γίνει πράγματι υπό την πίεση του Ιντρίζι, όπως εκτιμούσαν έγκυροι αναλυτές.
Ο κ. Ράμα, σε πρόσφατες συνεντεύξεις του, δηλώνει ότι έχει μια «πολύ καλή επικοινωνία» με τον «Αλέξη», τον Ελληνα ομόλογό του, και ότι έχουν συναντηθεί αρκετές φορές στο εξωτερικό όταν συμμετέχουν σε διεθνή φόρα.
Και ακόμη ότι οι δυο τους στηρίζουν ανεπιφύλακτα τους δύο υπουργούς Εξωτερικών, Κοτζιά και Μπουσάτι, στους οποίους έχουν αναθέσει την επίλυση των διμερών ζητημάτων που αφορούν αιτήματα είτε της Αλβανίας είτε της Ελλάδας. Ο καιρός θα δείξει…
*Εκδότης της αλβανόφωνης εφημερίδας «Tribuna», που εκδίδεται στην Αθήνα, και ανταποκριτής του αλβανικού καναλιού ABC
