Η Natacha Franceschi ξεκίνησε να φωτογραφίζει απ’ όταν ήταν παιδί.
«Οι γονείς μου, και κυρίως η μητέρα μου, χρησιμοποιούσαν την οικογενειακή φωτογραφική μηχανή πολύ συχνά. Kαι οι δυο έχουν καλλιτεχνική κλίση και έτσι αντιλήφθηκα από νωρίς τη δημιουργικότητά της. Αργότερα, όταν έγινα δημοσιογράφος σε ένα σημαντικό γαλλικό ανθρωπιστικό περιοδικό στο Παρίσι, ένα μέρος της δουλειάς μου ήταν να καθοδηγώ τους φωτογράφους που έρχονταν μαζί μου στα ρεπορτάζ. Ετσι μπορώ να πω πως η ματιά μου ήταν από τότε φτιαγμένη να βλέπει τον κόσμο σε εικόνες. Μετά τη δημοσιογραφία έγινα ψυχαναλύτρια. Τέσσερα χρόνια πριν ανακάλυψα το Instagram και κάτι που ξεκίνησε σαν χόμπι έγινε πραγματικό πάθος που μου παίρνει όλο και περισσότερο χρόνο. Τώρα θέλω να αφιερώσω το δεύτερο κομμάτι της ζωής μου στη δημιουργικότητά μου. Τον Σεπτέμβριο θα κάνω την πρώτη μου έκθεση σε μια γκαλερί με φωτογραφίες στη Μασσαλία και είμαι πολύ περήφανη γι’ αυτό».
● Τι σημαίνει η φωτογραφία για σένα;
Ταΐζει την ψυχή μου. Αυτό σημαίνει ότι με κάνει χαρούμενη, δίνει ένα πιο όμορφο νόημα στη ζωή μου, με συναρπάζει το φως, ο τρόπος που εξυψώνει το καθετί γύρω μου.
Μπορεί να είναι ένα ποτήρι νερό στην κουζίνα μου σε μια απογευματινή ατμόσφαιρα φωτοσκιάσεων, δίπλα στη θάλασσα ή στον δρόμο.
Λατρεύω να κάνω πορτρέτα. Κάνω πολλά, όπως των παιδιών μου, της γάτας μου, ανθρώπων που αγαπώ ή αγνώστων στον δρόμο. Κάποιες φορές αυθόρμητα, άλλες ζητώντας το.
Πάντα προσπαθώ να δημιουργήσω έναν ειδικό δεσμό μαζί τους εκείνη τη στιγμή ώστε να μου δώσουν αυτό που πραγματικά είναι.
Είμαι πολύ λογική και ταυτόχρονα περίεργη για τους ανθρώπους. Αυτό ίσως να οφείλεται στη δουλειά μου ως δημοσιογράφου και στην επόμενη δουλειά μου ως ψυχαναλύτριας.
Δεν ξέρω γιατί έχω αυτή την επιθυμία να τους ανακαλύψω, σαν να θέλω να βουτήξω στην ψυχή τους για να καταλάβω κάτι… τον εαυτό μου ίσως;
Από την άλλη πλευρά, η τέχνη, η ποίηση είναι σημαντικές αξίες σε έναν κόσμο που μοιάζει να έχει χάσει το νόημά του.
Δίνουν περισσότερη χαρά από το να επενδύουν την ενέργειά του στο να κερδίσουν περισσότερη δύναμη ή να πραγματώσουν περισσότερες υλικές κατακτήσεις.
Είναι ένας τρόπος να αντισταθείς στα στρυφνά πνεύματα που θέλουν να παγώσουν τα πάντα από φόβο μήπως χάσουν τον έλεγχο αυτού που σε κάθε περίπτωση μας διαφεύγει ανεπανόρθωτα: της ασταμάτητης ροής της ζωής.
Οπως ένα παιδί που παίζει, έτσι παίζω κι εγώ όταν δημιουργώ εικόνες και ποτέ δεν παίρνω τον εαυτό μου σοβαρά, ακόμα κι αν εργάζομαι σοβαρά.
Δεν πρέπει ποτέ να φοβόμαστε το βλέμμα των άλλων. Η μόνη ενδιαφέρουσα πρόκληση είναι να προσπεράσουμε τους δικούς μας φραγμούς.
Μέσα στον κάθε ένα από εμάς βρίσκεται ένα εσωτερικό παιδί που περιμένει τη στιγμή που θα παίξει ξανά και θα εκφράσει το πιο πολύτιμο δώρο που έχει λάβει από όταν γεννήθηκε: την απεριόριστη δύναμη της δημιουργικότητας.
● Πες μας μια ιστορία δρόμου που επηρέασε τη φωτογραφία σου.
Οταν βγαίνω έξω για βόλτα με την πρόθεση να τραβήξω φωτογραφίες, πηγαίνω συχνά χωρίς να έχω συγκεκριμένη ιδέα τού τι ψάχνω.
Συνήθως είναι το φως, μια λεπτομέρεια σε έναν τοίχο, μια σκιά που με αποπλανά. Δρω λίγο σαν σκηνοθέτης: όταν βρίσκω το κατάλληλο ντεκόρ, περιμένω τους αυθόρμητους περαστικούς που θα μπουν στο κάδρο και θα παίξουν για μένα έναν ενδιαφέροντα ρόλο.
Κάποιες φορές τυχαίνει να βρω το τέλειο «αστέρι», κάποιον με ένα βλέμμα, μια έκφραση…
Συχνά αυτοί οι άνθρωποι έχουν ένα είδος χάρης που λάμπει από βαθιά μέσα τους. Με συγκινούν. Μπορώ να τρέξω πίσω του ή πίσω της μέχρι να έχω την καλή λήψη.
Οταν νιώθω ενεργειακά καλά, το κάνω πιο απλό… λέω «γεια, δείχνεις υπέροχος/-η, μπορώ να σε βγάλω φωτογραφία;».
Συνήθως οι άνθρωποι χαίρονται και μου ποζάρουν. Αγαπώ αυτές τις στιγμές που μου δίνουν την αίσθηση της δύναμης που έχουμε στο να βιώνουμε ένα είδος αδελφοσύνης σε έναν κόσμο που συνήθως περιγράφεται ως αδιάφορος και επιθετικός.
Θυμάμαι μια πρόσφατη λήψη που έβγαλα, δύο Ρώσων τουριστών στη Μασσαλία, οι οποίοι έδωσαν ένα μικρό σόου τσίρκου για μένα.
Ο ένας από το ζευγάρι σκαρφάλωσε πάνω στους ώμους του άλλου και χόρεψαν για μένα με ένα φανταστικό χαμόγελο. Γύρισα σπίτι γεμάτη χαρά για την υπόλοιπη μέρα.
Ενα άλλο ενδιαφέρον γεγονός είναι το τι ανακαλύπτω στην οθόνη του υπολογιστή μου ενώ επεξεργάζομαι τις εικόνες.
Εκπλήσσομαι πολύ συχνά από το τι βάζω στο κάδρο χωρίς να το έχω δει συνειδητά. Κάποιες μικρές λεπτομέρειες όπως ζωγραφιές στους τοίχους ή σχέδια πάνω από τα κεφάλια των ανθρώπων.
Μια μέρα έκανα μια λήψη αντανάκλασης ενός άντρα σε μια τεράστια γυαλισμένη επιφάνεια που έμοιαζε να μην έχει καθαριστεί για χρόνια.
Τα κτίρια στο απέναντι πεζοδρόμιο και οι περαστικοί, πολυάριθμοι εκείνη την ώρα της ημέρας, αντικατοπτρίστηκαν με εξαιρετικό τρόπο.
Μόνο ανακαλύπτοντας το αποτέλεσμα της δουλειάς μου στην οθόνη του υπολογιστή μου είδα πώς η σιλουέτα του άντρα έμοιαζε να εξελίσσεται σε ένα αστρικό διάστημα.
Ως ψυχαναλύτρια έχω συνηθίσει εδώ και καιρό να «νιώθω» τους ανθρώπους χωρίς να χρειαστεί να τους μιλήσω.
Διαισθάνομαι έντονα τα συναισθήματα αυτών που προσπερνώ στον δρόμο και συχνά νιώθω γι’ αυτούς μια φυσική συμπόνοια και τρυφερότητα.
Επιπλέον, αυτοί οι άνθρωποι μου κάνουν το δώρο της εικόνας τους, ακόμα κι αν είναι αθέλητα από την πλευρά τους, και νιώθω πάντα ευγνώμων γι’ αυτό και προσπαθώ να το χρησιμοποιήσω με τον πιο καλοκάγαθο τρόπο.
Το συναίσθημα που είχα βλέποντας αυτόν τον άντρα ήταν μοναξιά, λύπη, έλλειψη επικοινωνίας.
Το μήνυμα αυτής της εικόνας είναι «Κοίτα εδώ, υπάρχει πάντα ένα φως στον δρόμο μας. Κοίτα το λουλούδι που βγαίνει από την άσφαλτο, τα αστέρια που λάμπουν στους τοίχους… Τι θα σου συνέβαινε αν αποφάσιζες να πιστέψεις τώρα ότι τα πάντα είναι αλλαγή, ανανέωση, εξέλιξη;»
Για να επεξηγήσω αυτή τη σκέψη, προσθέτω μια ρήση από τον μεγαλύτερο μυστικιστή ποιητή του Ισλάμ, τον Jalal al-Din Rumi, τον οποίο λατρεύω και μου δίνει πάντα έμπνευση… «Πιστεύω πως ό,τι κάνουμε, ακόμα και τα πιο ασήμαντα πράγματα, μπορούν να καρποφορήσουν. Δεν είναι ποτέ πολύ αργά για να αρχίσουμε να στρέφουμε το βλέμμα μας σε ό,τι στολίζει τη ζωή και την κάνει φωτεινότερη».
● Πες μας για το πώς βλέπεις τα πράγματα στη χώρα σου. Γνωρίζω τη Μασσαλία από τα βιβλία του Maurice Attia. Υπάρχει ακόμα αυτή η underground ατμόσφαιρα ενός μεγάλου λιμανιού;
Χτισμένη από τους Φωκαείς πάνω από 2.600 χρόνια πριν, στις ακτές της Μεσογείου, η Μασσαλία είναι η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Γαλλίας.
Εξαιτίας του λιμανιού της έγινε «σταυροδρόμι» πολιτισμών. Ηδη, από τα τέλη του 19ου αιώνα, ο μισός πληθυσμός δεν ήταν τοπικής προέλευσης αλλά Ιταλοί, Ελληνες και Λεβαντίνοι. Ρώσοι, Αρμένιοι, Ισπανοί, από το Μαγκρέμπ, Αφρικανοί από τη φυλή Blackfoot έφτασαν τον 20ό αιώνα.
Είναι αυτή η κοινωνική μίξη που διαμορφώνει την αυθεντικότητα και την ιδιαίτερη ενέργεια αυτής της πόλης όπου ζω εδώ και δυο χρόνια αφότου ταξίδεψα πολύ σε όλο τον κόσμο.
Αυτοί που δεν γνωρίζουν τη Μασσαλία λένε πολλές κλισέ φράσεις γι’ αυτήν… Λένε ότι είναι ένα βρόμικο, αναρχικό μέρος, όπου επικρατούν η μισαλλοδοξία και η ανασφάλεια.
Στην πραγματικότητα είναι μια πόλη όπου δεν υπάρχει μέση κατάσταση. Ομως εδώ, περισσότερο από οπουδήποτε αλλού, έχω την αίσθηση ότι οι άνθρωποι συνυπάρχουν με μια σχετικά χαρούμενη αρμονία.
Κι ακόμα κι αν οι διαφορετικές κοινότητες έχουν έντονες αντιπαλότητες ορισμένες φορές, πάντα τα ξαναβρίσκουν σε μια κοινή βάση – πάνω απ’ όλα είναι κάτοικοι της Μασσαλίας.
Και φυσικά υπάρχει αυτό το εξαιρετικό φως που βασιλεύει 300 μέρες τον χρόνο και είναι δώρο για έναν φωτογράφο.
● Μίλησέ μας για τους Friendsinbnw.
Εγινα αρχισυντάκτρια στο Friendsinbnw έναν χρόνο πριν. Είναι ένα προφίλ (hub) που δημιουργήθηκε από μια υπέροχη γυναίκα και φίλη, τη Nazila, που ζει στην Αμερική και που επίσης δημιούργησε τα Friendsinperson, Friendsineditroom, Friendsinzen και πρόσφατα το Friendsincolors.
Το λειτουργώ με τη βοήθεια του Franc Ortiz Rodrigo, @Soldatdeplom, ο οποίος είναι ένας απίθανος φωτογράφος με κινητό που ζει στην Ισπανία. Ανεβάζουμε τρεις φωτογραφίες κάθε μέρα, ασπρόμαυρες φυσικά.
Τις επιλέγουμε λόγω της δημιουργικότητάς τους και της αίσθησης ότι μπορεί να ανοίξουν το μυαλό μας.
Τις επιλέγω από την ετικέτα μας (tag) και πρώτα επισκέπτομαι το προφίλ του καλλιτέχνη για να ελέγξω και να καταλάβω την παγκόσμια δουλειά του δημιουργού.
Μου είναι πολύ σημαντικό να νιώθω την ενέργεια της δουλειάς του ανθρώπου πίσω από τη λήψη. Αν το προφίλ δεν είναι καλό για μένα, δεν ανεβάζω τη φωτογραφία.
Προσπαθώ να δώσω φωνή σε ανθρώπους που προέρχονται από όλο τον κόσμο ώστε να μας κάνω να ταξιδέψουμε λίγο και να ανακαλύψουμε άλλες κουλτούρες και παραδόσεις, διαφορετικές τέχνες ζωής και φιλοσοφίες.
Πιστεύω στην έννοια του να μοιράζεσαι, του να δημιουργείς δεσμούς μεταξύ των ανθρώπων μέσω της τέχνης.
Είναι ένας τρόπος να φέρεις ειρήνη και αγάπη σε έναν κόσμο που τα έχει τόσο μεγάλη ανάγκη!
