Στη «μικρή Δήλο», όπως έχει χαρακτηρίσει ο Μανώλης Κορρές το Δεσποτικό, τα αποτελέσματα από τις πρόσφατες ανασκαφικές και αναστηλωτικές εργασίες που πραγματοποιήθηκαν (30/5 – 7/7/2017) χαρακτηρίζονται «ιδιαίτερα σημαντικά για την τοπιογραφία του νησιού», σύμφωνα με την ανακοίνωση του υπουργείου Πολιτισμού.
Η συστηματική ανασκαφή, που ξεκίνησε το 1997 από τον αρχαιολόγο Γιάννο Κουράγιο, ο οποίος εξακολουθεί να τη διευθύνει, έχει φέρει στο φως πλήθος σπουδαίων ευρημάτων, καθώς από τον 7ο αι. π.Χ. μέχρι τα ρωμαϊκά χρόνια λειτουργούσε αρχαϊκό ιερό αφιερωμένο στον Απόλλωνα με πανελλήνια ακτινοβολία.
Το Δεσποτικό, δυτικά της Αντιπάρου, είναι ένα από τα ελάχιστα ακατοίκητα νησιά των Κυκλάδων.
Από τα φετινά ευρήματα ξεχωρίζουν θραύσμα από μαρμάρινο αγαλματίδιο κόρης που χρονολογείται στην πρώιμη αρχαϊκή περίοδο, θραύσμα από την πλίνθο με το πόδι αρχαϊκού κούρου και θραύσμα από την κνήμη και τον αστράγαλο ποδιού κούρου.
Οι έρευνες επικεντρώθηκαν στην ανασκαφή του κτιριακού συγκροτήματος που είχε μερικώς διερευνηθεί πέρυσι στην περιοχή νότια του αρχαϊκού τεμένους.
«Φέτος ήρθαν στο φως ακόμη οκτώ χώροι προς τη νότια και δυτική πλευρά του συγκροτήματος, χωρίς ωστόσο να εντοπιστούν τα όριά του.
Το συγκρότημα αποτελείται από 12 χώρους και το συνολικό ορατό εμβαδόν του φτάνει τα 180 τ.μ.
Αν και οι διαστάσεις τους ποικίλλουν, οι πυκνοκατοικημένοι χώροι του συγκροτήματος έχουν τον ίδιο προσανατολισμό, με εισόδους προς τον νότο.
Ορισμένοι από αυτούς πιθανότατα ήταν αίθριοι, ίσως αυλές ή προθάλαμοι» αναφέρει η ανακοίνωση.
Με βάση τα ευρήματα κεραμικής της αρχαϊκής και κλασικής περιόδου, ο ανασκαφέας εκτιμά ότι «το συγκρότημα λειτούργησε ως χώρος αποθήκευσης και διαμονής, τεκμηριώνοντας την υψηλή επισκεψιμότητα του ιερού και την ανάγκη επέκτασης για την ικανοποίηση του μεγάλου αριθμού πιστών έως και τον 4ο αι. π.Χ.».
Οι αναστηλωτικές εργασίες κράτησαν 4 εβδομάδες και ολοκληρώθηκε η τοποθέτηση δύο κιόνων του εστιατορίου και των κιονοκράνων τους ενώ προετοιμάστηκε και η τοποθέτηση τρίτου.
Η συστηματική ανασκαφή συνεχίστηκε και φέτος, χάρη σε γενναίες χορηγίες.
