Μια δίκη που αποκρυσταλλώνει την ανησυχία για την ελευθερία του Τύπου στην Τουρκία, η δίκη πολλών δημοσιογράφων της αντιπολιτευόμενης εφημερίδας Cumhuriyet άρχισε σήμερα μέσα σε κλίμα έντασης στην Κωνσταντινούπολη.
Συνολικά 17 δημοσιογράφοι, διευθυντικά στελέχη και συνεργάτες νυν ή πρώην της Cumhuriyet κατηγορούνται μεταξύ άλλων ότι υποστήριξαν διάφορες «ένοπλες τρομοκρατικές οργανώσεις». Αν κριθούν ένοχοι κινδυνεύουν με ποινές έως και 43 χρόνια κάθειρξη.
Η Cumhuriyet – που σημαίνει Δημοκρατία, ιδρύθηκε το 1924 και είναι μια από τις πιο παλιές τουρκικές εφημερίδες, η οποία έχει αποκτήσει τη φήμη ότι κάνει πολλές αποκαλύψεις που φέρνουν σε δύσκολη θέση τις κυβερνήσεις- καταγγέλλει ότι πρόκειται για πολιτική δίκη με στόχο να παταχθεί ένα από τα τελευταία ανεξάρτητα μέσα της χώρας.
Οι συνεργάτες της Cumhuriyet κατηγορούνται ότι βοήθησαν μία ή πολλές «ένοπλες τρομοκρατικές οργανώσεις», σύμφωνα με το κατηγορητήριο, το οποίο αναφέρεται στους Κούρδους αυτονομιστές αντάρτες του PKK, μια ακροαριστερή ομάδα, την DHKP-C, και το κίνημα του αυτοεξόριστου στις ΗΠΑ πρώην ιεροκήρυκα Φετουλάχ Γκιουλέν.
Σύμφωνα με το αμείλικτο κατηγορητήριο, η Cumhuriyet διεξάγει «μια επιχείρηση παραπλάνησης» με στόχο να καταστήσει την Τουρκία και τον Ερντογάν «στόχους», ενώ κάνει λόγο και για «ασύμμετρο πόλεμο».
Υπό κράτηση η πλειοψηφία των κατηγορουμένων
Προφυλακισμένοι παραμένουν έντεκα από τους κατηγορούμενους, οι περισσότεροι από τους οποίους βρίσκονται υπό κράτηση για διάστημα μεγαλύτερο των εννέα μηνών.
«Αυτή η δίκη αποτελεί τεστ για την Τουρκία», εκτίμησε ο Αϊντίν Ενγκίν, ένας από τους αρθογράφους της εφημερίδας που παρουσιάστηκε στο δικαστήριο και είναι μεταξύ αυτών που δεν έχουν προφυλακιστεί. «Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερνγογάν λέει ότι η δικαιοσύνη είναι αμερόληπτη στην Τουρκία, θα το δούμε», πρόσθεσε.
Ο Τσαν Ντουντάρ, ένας από τους κατηγορούμενους, θα δικαστεί ερήμην του καθώς βρίσκεται στη Γερμανία. Το 2014 είχε προκαλέσει την οργή του Ερντογάν όταν σε άρθρο του είχε καταγγείλει ότι η Άγκυρα δίνει όπλα στους ισλαμιστές στη Συρία.
Ένας από τους δημοσιογράφους, που κρατείται, είναι ο 71χρονος Τουρχάν Γκίνει, ο οποίος ήταν και αρχισυντάκτης ενός βιβλίου ένθετου της εφημερίδας.
«Δεν μπορώ να τον αγγίξω, δεν μπορώ να τον αγκαλιάσω», λέει η κόρη του, η οποία επιτρέπεται να τον επισκέπτεται μία φορά την εβδομάδα για μια ώρα. «Μιλάμε στο τηλέφωνο πίσω από ένα τζάμι. Όταν τελειώσει ο χρόνος, κόβουν τη γραμμή».
«Ντρέπομαι και αγωνιώ αγωνία για τη χώρα μου εξαιτίας αυτών των παράλογων κατηγοριών», δήλωσε ο Αιντίν Ενγκίν, ένας παλαίμαχος δημοσιογράφος της Cumhuriyet, ο οποίος επίσης δικάζεται αλλά είχε απελευθερωθεί για λόγους υγείας.
Μετά τη σύλληψη των δημοσιογράφων της, η εφημερίδα αφήνει κενό το κομμάτι της σελίδας όπου θα έπρεπε να φιλοξενούνται τα άρθρα τους.
Μια καφκική δίκη – πλήγμα στην ελευθερία
Για τους υπέρμαχους των ανθρώπινων δικαιωμάτων η υπόθεση αποτελεί σύμβολο του πλήγματος στις ελευθερίας που παρατηρείται στην Τουρκία μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα πέρυσι, μετά το οποίο ακολούθησαν μαζικές διώξεις φιλοκούρδων βουλευτών, δημοσιογράφων επικριτικών προς τον Ερντογάν, ακόμη και ακτιβιστών πρόσφατα.
«Η δίκη της Cumhuriyet είναι η δίκη της δημοσιογραφίας στην Τουρκία», δήλωσε ο Κριστόφ Ντελουάρ γενικός γραμματέας των Δημοσιογράφων χωρίς Σύνορα (RSF). «Δημοσιογράφοι αντιμετωπίζονται σαν τρομοκράτες επειδή έκαναν τη δουλειά τους», κατήγγειλε.
«Είναι μια καφκική δίκη», επισημαίνει από την πλευρά του ο εκπρόσωπος των RSF στην Τουρκία Ερόλ Οντέρογλου. «Η Cumhuriyet είναι ένα σύμβολο, κληρονόμος μιας κριτικής, ερευνητικής δημοσιογραφίας. Η κυβέρνηση προσπαθεί να την καταστρέψει με κάθε τρόπο».
Κάποια από τα μεγαλύτερα ονόματα της τουρκικής δημοσιογραφίας θα βρεθούν σήμερα ενώπιον του δικαστηρίου, μεταξύ αυτών ο αρθογράφος Καντρί Γκιουρσέλ, ο Αχμέτ Σικ και ο σκιτσιογράφος Μούσα Κατρ. Επίσης ο πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου της εφημερίδας Ακίν Αταλάι και ο διευθυντής σύνταξης Μουράτ Σαμπουντσού.
Σύμφωνα με τον ιστότοπο P24, που ειδικεύεται στην ελευθερία του Τύπου, 167 δημοσιογράφοι κρατούνται στην Τουρκία, οι περισσότεροι από τους οποίους στο πλαίσιο της κατάστασης έκτακτης ανάγκης που κηρύχθηκε μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα.
Ακόμη, απολύθηκαν πάνω από 2.500 δημοσιογράφοι και έκλεισαν τουλάχιστον 173 μέσα ενημέρωσης, συμπεριλαμβανομένων εφημερίδων, περιοδικών, ραδιοφωνικών σταθμών, ιστοσελίδων και πρακτορείων ειδήσεων.
Σε πρόσφατη ανακοίνωσή του η Ομάδα Εργασίας του ΟΗΕ για τις Αυθαίρετες Κρατήσεις ζήτησε από την Άγκυρα να απελευθερώσει «αμέσως» τους συνεργάτες της Cumhuriyet.
Η Τουρκία βρίσκεται για το 2017 στην 155η θέση σε σύνολο 180 χωρών αναφορικά με την ελευθερία του Τύπου, σύμφωνα με τους RSF.
