Κατάρ (και Τουρκία) απορρίπτουν το σαουδαραβικό τελεσίγραφο

Οι 13 όροι, υπό μορφή τελεσιγράφου με δεκαήμερη διορία, που έθεσαν στο Κατάρ η Σαουδική Αραβία και οι στενοί της σύμμαχοι, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Μπαχρέιν και Αίγυπτος, δεν έγιναν, ούτε θα μπορούσαν να γίνουν δεκτοί από την Ντόχα.

Ουσιαστικά, το Ριάντ, με πρόσχημα το θέμα της τρομοκρατίας, ζητάει από το Κατάρ να απολέσει κάθε έννοια κυριαρχίας και ανεξαρτησίας και να μεταβληθεί σε κράτος-δορυφόρο.

Μεταξύ των αιτημάτων, που παραδόθηκαν τρεις εβδομάδες μετά τον διπλωματικό και εμπορικό πόλεμο που κήρυξαν το Ριάντ και οι σύμμαχοί του, είναι να διακόψει το Κατάρ τις διπλωματικές σχέσεις με το Ιράν, να σταματήσει τη στήριξη της Μουσουλμανικής Αδελφότητας, να κλείσει το τηλεοπτικό δίκτυο «Αλ Τζαζίρα» και να ακυρωθεί η στρατιωτική συνεργασία με την Τουρκία.

Οι όροι αυτοί, όπως εύστοχα επεσήμανε και ο υπουργός Ενημέρωσης του Κατάρ, σεΐχης Σαΐφ μπιν Αχμέντ αλ Θάνι, «δεν έχουν να κάνουν καθόλου με την πάταξη της τρομοκρατίας, αλλά στοχεύουν στον περιορισμό της ανεξαρτησίας και της κυριαρχίας της χώρας και στη χειραγώγηση της εξωτερικής της πολιτικής».

«Ελλειψη σεβασμού»

Χθες, το Ριάντ έλαβε και την κατηγορηματική άρνηση του Ταγίπ Ερντογάν να κλείσει την τουρκική στρατιωτική βάση στο Κατάρ, με τον Τούρκο πρόεδρο να επισημαίνει σε δήλωσή του πως το αίτημα δείχνει «έλλειψη σεβασμού έναντι της Τουρκίας».

Ο πρόεδρος Ερντογάν σχολίασε και το σαουδαραβικό αίτημα να κλείσει το «Αλ Τζαζίρα» ως απόπειρα φίμωσης της ελευθερίας του Τύπου.

Είναι πάντως ενδιαφέρον ότι οι Σαουδάραβες αγωνιούν για την πάταξη της τρομοκρατίας και η Τουρκία για την ελευθερία του Τύπου, αλλά αυτές οι παραδοξότητες δεν είναι οι μόνες σε αυτή την κρίση.

Χθες, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Ρεξ Τίλερσον, εκτίμησε πως κάποιοι από τους 13 όρους «είναι πολύ δύσκολο να γίνουν αποδεκτοί», ενώ κάλεσε τις χώρες της περιοχής να λύσουν το θέμα μέσα από συνομιλίες και ζήτησε να επικρατήσει ενότητα.

Ομως η ενότητα έχει διαρραγεί και τις δύο πλευρές τις χωρίζει χάσμα.

Η προσπάθεια που κάνει το Κουβέιτ για να βρεθεί διπλωματική λύση έχει προς το παρόν πέσει στο κενό και η προσέγγιση απόψεων μοιάζει σχεδόν ανέφικτη.

Η επανάσταση του «Αλ Τζαζίρα» πάντα ενοχλούσε

Σε συνέντευξη που παραχώρησε στην «Εφ.Συν.» ο διευθυντής του Ερευνητικού Ινστιτούτου Μεσανατολικών Σπουδών Brookings στην Ντόχα, Σουλτάν Μπαρακάτ (φωτό), υπογράμμισε πως στόχος της Σαουδικής Αραβίας είναι να ακυρωθεί η ανεξάρτητη πολιτική που ασκεί το Κατάρ και να υποχρεωθεί να συμβαδίσει με την πολιτική των υπόλοιπων κρατών του Κόλπου.

«Το Κατάρ ενοχλεί και θέλουν να το βάλουν στο μαντρί», είπε χαρακτηριστικά και τόνισε πως η διαφορετική θεώρηση του Κατάρ για τα πράγματα αποτυπώνεται και με τη λειτουργία του «Αλ Τζαζίρα», το οποίο επιδιώκουν οι Σαουδάραβες να σιγήσει:

«Οταν, το 1996, άνοιξε το ‘‘Αλ Τζαζίρα’’ έφερε μια εντελώς νέα άποψη στα ΜΜΕ και στην περιοχή.

Είχαμε συνηθίσει να έχουμε στον αραβικό κόσμο ΜΜΕ εντελώς ελεγχόμενα με συγκεκριμένη πολιτική-εκδοτική γραμμή, που υμνούσαν τους ηγέτες και δεν ασκούσαν ποτέ κριτική, έκαναν πολύ επιφανειακό ρεπορτάζ και ουσιαστικά έκαναν προπαγάνδα, όπως συμβαίνει σήμερα με τα ΜΜΕ στη Συρία και την Αίγυπτο.

Το ‘‘Αλ Τζαζίρα’’ ήρθε ξαφνικά και τα σάρωσε όλα αυτά.

Παρουσίασε σε ζώνες υψηλής τηλεθέασης θέματα που ασκούσαν κριτική, ιδίως στους Αραβες, έδωσε φωνή και στην άλλη πλευρά, ιδίως στην περίοδο της αραβικής εξέγερσης, αλλά και άλλοτε όπως, για παράδειγμα, και έγινε πολύς θόρυβος και σόκαρε, όταν εμφανίστηκε στο κανάλι ένας Ισραηλινός πολιτικός.

Αυτά ήταν πρωτόγνωρα για τον αραβικό κόσμο, όμως τώρα αυτό είναι πλέον φυσιολογικό. Εκανε επίσης πολλές έρευνες και ντοκιμαντέρ και όλα αυτά δεν έγιναν ποτέ αποδεκτά από όλες τις πλευρές, ούτε και από την πλευρά της Ουάσινγκτον, ιδίως με τις ανταποκρίσεις από το Ιράκ και το Αφγανιστάν.

Οι Αμερικανοί θεωρούσαν επίσης ότι το ‘‘Αλ Τζαζίρα’’ υποστήριζε τον πόλεμο ενάντια στα αμερικανικά στρατεύματα και άλλοι, όπως οι Σαουδάραβες, δεν ήθελαν την ανεξάρτητη άποψη του «Αλ Τζαζίρα» καθώς προωθούσαν μια πολιτική αντιπαράθεσης μεταξύ σιιτών και σουνιτών, δεν αποδέχονταν την ελευθερία του καναλιού στα θέματα που επέλεγε, στον τρόπο παρουσίασης.

Δεν εκτιμούν όλοι να σκέφτεσαι ανεξάρτητα, ‘‘έξω από το κουτί’’».