Καταρχήν ην η διπλωματία

Αμετακίνητοι ως προς τους όρους του τελεσίγραφου που θα πρέπει να ικανοποιήσει το Κατάρ για την άρση του αποκλεισμού του παραμένουν η Σαουδική Αραβία και οι σύμμαχοί της, παρά τις ισχυρές πιέσεις για εκτόνωση της κρίσης από την αμερικανική διπλωματία και προσωπικά από τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, τον Ρεξ Τίλερσον, που έχει αναλάβει αυτοκλήτως τον ρόλο μεσολαβητή, κόντρα στις επιθυμίες του πολιτικού του προϊσταμένου Ντόναλντ Τραμπ.

Χθες οι υπουργοί Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας, του Κατάρ και των Εμιράτων καθώς και ο υπουργός Εξωτερικών του Κουβέιτ εκλήθησαν στις ΗΠΑ, προσκεκλημένοι του Τίλερσον.

Περιέργως, δεν προσκλήθηκαν οι υπουργοί Εξωτερικών της Αιγύπτου και του Μπαχρέιν, των δύο άλλων αραβικών χωρών που υποστηρίζουν το αμφιλεγόμενο εμπάργκο.

Σύμφωνα με δηλώσεις μετά τις διαδοχικές συναντήσεις, σε κάποιες από τις οποίες συμμετείχε και ο γ.γ. του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, ο υπουργός Εξωτερικών του Κατάρ Μοχάμεντ μπιν Αμπντελράχμαν αλ Θάνι ζήτησε ξανά από τους πρώην συμμάχους του –με τις «πλάτες» του Τίλερσον– να προσκομίσουν «ξεκάθαρες αποδείξεις» για τις κατηγορίες που έχουν διατυπώσει σε βάρος της χώρας του περί στήριξης της «τρομοκρατίας», προτού «δεσμευτεί σε έναν εποικοδομητικό διάλογο» με τους αντιπάλους του.

Αντίθετα, ο Σαουδάραβας ομόλογός του Αντελ αλ Τζουμπέιρ επισήμανε τόσο στη συνάντηση με τον Τίλερσον όσο και κατόπιν, με ανάρτησή του στο twitter, ότι τα 13 προαπαιτούμενα του τελεσίγραφου «δεν είναι διαπραγματεύσιμα. Το Κατάρ πρέπει να σταματήσει τώρα να υποστηρίζει τον εξτρεμισμό και την τρομοκρατία».

«Εκφράσαμε τη θέση μας, κάναμε τα βήματα που θέλαμε, τώρα εναπόκειται στο Κατάρ να αλλάξει συμπεριφορά και όταν το πράξει, τα πράγματα θα διευθετηθούν, αλλά αν δεν το κάνει, θα παραμείνει απομονωμένο», είπε ο ΥΠΕΞ της Σαουδικής Αραβίας.

Υπενθυμίζεται ότι ανάμεσα στους 13 όρους του τελεσίγραφου, οι τέσσερις χώρες που συνεχίζουν τον αποκλεισμό απαιτούν από το Κατάρ να κλείσει το τηλεοπτικό δίκτυο «Αλ Τζαζίρα», να περιορίσει τις εμπορικές και ενεργειακές σχέσεις του με το Ιράν και να κλείσει τη στρατιωτική βάση της Τουρκίας στο έδαφός του.

Ο Αλ Θάνι απάντησε από τη μεριά του πως τυχόν υποχώρηση στο τελεσίγραφο «αντιβαίνει στις αρχές στις οποίες βασίζονται οι διεθνείς σχέσεις, διότι δεν μπορούμε να παρουσιάζουμε αιτήματα και να αρνούμαστε να τα διαπραγματευτούμε».

Ο Αλ Θάνι δήλωσε μάλιστα στο τηλεοπτικό δίκτυο «Αλ Τζαζίρα» -έναν από τους βασικούς «στόχους» του τελεσίγραφου- ότι οι απαιτήσεις που εγείρουν τα αραβικά κράτη είναι «ανυπόστατες και απαράδεκτες».

«Αυτό που παρουσιάστηκε από τις χώρες που μας επιβάλλουν τον αποκλεισμό είναι απλά ισχυρισμοί που δεν αποδεικνύονται με στοιχεία και δεν είναι απαιτήσεις», ανέφερε ο επικεφαλής της διπλωματίας του Κατάρ.

Αφού η Σαουδική Αραβία επέμεινε στην αδιάλλακτη στάση της, ο Τίλερσον σημείωσε ότι «ελπίζει πως όλες οι πλευρές θα συνεχίσουν να συνομιλούν καλή τη πίστει» και κάλεσε τα δύο στρατόπεδα «να παραμείνουν ανοιχτά στη διαπραγμάτευση, που είναι ο καλύτερος τρόπος να επιλυθεί η διαφορά».

Πρόσθεσε όμως, με νόημα, ότι το Κατάρ θα δυσκολευτεί να ικανοποιήσει κάποια από τα αιτήματα και ζήτησε από το Ριάντ να περιορίσει τον κατάλογο σε «λογικά και αποδεκτά» αιτήματα – κάτι που προφανώς δεν έγινε δεκτό.

Οι ΗΠΑ έχουν ζωτικά συμφέροντα στη χώρα, και βέβαια στην ευρύτερη περιοχή, καθώς στο Κατάρ βρίσκεται η μεγαλύτερη αμερικανική αεροπορική βάση του Κόλπου, με πρωταγωνιστικό ρόλο στις επιχειρήσεις εναντίον του «Ισλαμικού κράτους».

Και έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον ότι ο πρόεδρος Τραμπ, μετά τους αρχικούς πανηγυρισμούς του για την έναρξη του «αντιτρομοκρατικού» εμπάργκο πριν από σχεδόν έναν μήνα, που προφανώς συνδέονται και με τους γενικότερους σχεδιασμούς του σε βάρος του Ιράν, τηρεί ουσιαστικά σιγήν ιχθύος για το θέμα, αφήνοντας ανοιχτό «γήπεδο» στον Τίλερσον και τον υπουργό Αμυνας, Τζέιμς Μάτις, οι οποίοι εμφανώς εργάζονται υπέρ μιας σύντομης άρσης του αποκλεισμού.