Συνεργασία, αλλά χωρίς… φέσι

«Πεδίον δόξης λαμπρό» ανοίγεται για την Ελλάδα και την Τουρκία για να συνεργαστούν πάνω σε μια «πολυεπίπεδη, σύγχρονη θετική ατζέντα», απαιτείται όμως όλα να διενεργούνται στο πλαίσιο της «καλής γειτονίας και του αλληλοσεβασμού» επισήμανε χτες ο Αλέξης Τσίπρας στον Τούρκο ομόλογό του.

Ο Ελληνας πρωθυπουργός έθεσε μετ’ επιτάσεως στον Μπιναλί Γιλντιρίμ την ανάγκη να τερματιστεί η τουρκική παραβατική δραστηριότητα στο Αιγαίο και να εξευρεθεί δίκαιη και βιώσιμη λύση στο Κυπριακό. Ωστόσο στις κοινές δηλώσεις τους έγινε εμφανής η μεταξύ τους απόσταση, με υπαρκτό το αγκάθι της μη έκδοσης των οκτώ Τούρκων αξιωματικών.

Επ’ αυτού ο Ελληνας πρωθυπουργός δεν πτοήθηκε από την προ ημερών δήλωση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, που είπε: «Αυτή τη στιγμή υπάρχουν πάνω από δέκα [πραξικοπηματίες] στην Ελλάδα και ξέρετε τι μας λένε;

Είναι θέμα της Δικαιοσύνης, δεν μπορούμε να παρέμβουμε. Τι ανοησίες είναι αυτές;». Στην κατ’ ιδίαν συνάντηση ο Τούρκος πρωθυπουργός ήταν αυτός που έθιξε το ζήτημα, αλλά έδειξε, σύμφωνα με πληροφορίες, να κατανοεί τη στάση της Αθήνας.

«Υπάρχει απόλυτη διάκριση ανάμεσα στη δικαστική και την εκτελεστική εξουσία» είπε αρχικά ο Αλέξης Τσίπρας, συμπληρώνοντας πως «η ελληνική Δικαιοσύνη για το ζήτημα αυτό έχει αποφασίσει και η απόφαση αυτή δεν μπορεί παρά να είναι απολύτως σεβαστή». Παρέπεμψε δε και πάλι στην ελληνική Δικαιοσύνη για το ζήτημα των προσφυγών στην απόφαση απόρριψης ασύλου.

Ο Μπιναλί Γιλντιρίμ επέμεινε αρχικά ότι «πρέπει να επιστραφούν αυτοί οι επίδοξοι πραξικοπηματίες» και συμπλήρωσε με τη γνωστή αμφισημία ότι «φυσικά υπάρχει διάκριση εξουσιών σε κάθε κράτος δικαίου».

Συνέχισε χαρακτηριστικά: «Βεβαίως η Δικαιοσύνη θα πάρει τις αποφάσεις της και η εκτελεστική εξουσία και η διοίκηση θα κάνει αυτά που την αφορούν. […] Πιστεύουμε ότι οι επίδοξοι πραξικοπηματίες δεν θα κάνουν πραξικόπημα κατά των ελληνοτουρκικών σχέσεων».

Οσον αφορά το έτερο «καυτό ζήτημα», το Κυπριακό, ο Αλέξης Τσίπρας υπογράμμισε ότι η «η δίκαιη και βιώσιμη λύση του κυπριακού προβλήματος καθίσταται ολοένα και πιο επιτακτική τώρα, δεδομένης και της αποσταθεροποίησης στην περιοχή».

Και οι δύο απέρριψαν ουσιαστικά τις δηλώσεις του Εσπεν Μπαρθ Εϊντε, ότι «η Γενεύη 2 είναι το τέλος του παιχνιδιού», συμφωνώντας ότι με την κατάλληλη διάθεση οι διαπραγματεύσεις θα συνεχιστούν.

Ωστόσο ο Τούρκος πρωθυπουργός εστίασε στα της ΑΟΖ, σημειώνοντας με νόημα ότι «στην Ανατολική Μεσόγειο έχουμε το μεγάλο θέμα της χρήσης των πηγών ενέργειας. Πηγές ενέργειες που δεν είναι παρά μια πανανθρώπινη κληρονομιά, είναι πηγές που ανήκουν σε όλη την ανθρωπότητα και πρέπει να γίνουν εργασίες, ούτως ώστε να μην περιορίζονται οι προσπάθειες αυτές με την Κύπρο και με άλλες χώρες».

Στη συνάντηση ο Ελληνας πρωθυπουργός παρουσίασε στον Τούρκο ομόλογό του αναλυτικούς πίνακες που δείχνουν την αύξηση των τουρκικών παραβιάσεων στο Αιγαίο.

Ο Αλέξης Τσίπρας, αναφερόμενος «στις παραβιάσεις των εθνικών μας χωρικών υδάτων και του εναέριου χώρου και ιδίως στις εμπλοκές και στις υπερπτήσεις», δήλωσε ότι «η κατάσταση αυτή δεν βοηθά καθόλου, ότι η στρατιωτική δραστηριότητα και η τουρκική παραβατικότητα δεν μπορούν να συνεχιστούν» και ότι «αυξάνονται οι κίνδυνοι για το στρατιωτικό προσωπικό μας».

Ο Γιλντιρίμ από την πλευρά του στάθηκε στο ότι «αυτές οι παραβάσεις και οι παραβιάσεις γίνονται εκατέρωθεν και βεβαίως το θέμα είναι να μην κορυφώνεται η ένταση», θεωρώντας ότι «η άμεση και απευθείας επαφή μας θα βοηθήσει».

Συμφωνίες

Υστερα από τη συνάντηση Τσίπρα – Γιλντιρίμ πραγματοποιήθηκαν διευρυμένες συζητήσεις μεταξύ υπουργών των δύο χωρών.

Ο Αλέξης Τσίπρας αναφέρθηκε άλλωστε στη διμερή συνεργασία στην ανάπτυξη του αγωγού TAP/TANAP, στην επέκταση του αγωγού Turkish Stream, στην καθιέρωση της απευθείας ακτοπλοϊκής γραμμής Σμύρνης-Θεσσαλονίκης, στην κατασκευή της «σιδηροδρομικής Εγνατίας», στην κατασκευή δεύτερης γέφυρας στη συνοριακή διάβαση Κήπων-Ipsala, αλλά και στα ζητήματα του τουρισμού και της αντιμετώπισης της τρομοκρατίας.

Ο Ελληνας και ο Τούρκος πρωθυπουργός επιβεβαίωσαν τις θέσεις τους για την ενταξιακή προοπτική της γείτονος, αλλά και την προσήλωσή τους στην εφαρμογή της ευρωτουρκικής συμφωνίας για το προσφυγικό.

Θέλει να έρθει και ο Ερντογάν

Την επιθυμία του Ταγίπ Ερντογάν να επισκεφθεί την Ελλάδα εντός του τρέχοντος έτους μετέφερε στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας ο Μπιναλί Γιλντιρίμ. Ο Προκόπης Παυλόπουλος απάντησε:

«Με μεγάλη χαρά θα ικανοποιήσω την επιθυμία του προέδρου Ταγίπ Ερντογάν να επισκεφθεί την Ελλάδα, που αποτελεί και δική μου επιθυμία. Θα πρέπει να την προετοιμάσουμε καλά για να έχουμε αποτελέσματα και να μπορέσει αυτή η επίσκεψη να ανοίξει πραγματικά μια νέα σελίδα μεταξύ των δύο χωρών».