Εξοδος στις αγορές χωρίς βιασύνη

«Το πότε θα προχωρήσουμε σε δοκιμαστική έξοδο στις αγορές είναι αδύνατον να προαναγγελθεί», επισημαίνουν τα αρμόδια κυβερνητικά στελέχη, γεγονός απολύτως λογικό αν σκεφτεί κανείς το πώς λειτουργούν και αντιδρούν οι κερδοσκόποι.

Χαρακτηριστικά, το κυβερνητικό περιβάλλον σημείωσε την Πέμπτη πως «δεν έχει ληφθεί καμιά τέτοια απόφαση για έκδοση ελληνικού ομολόγου το επόμενο δεκαήμερο».

Ωστόσο σύσσωμο το κυβερνητικό επιτελείο, σε συνεργασία με τον επίσημο σύμβουλό του, τη γαλλική Rothchild, αξιολογεί ήδη τις ενδείξεις για την προοπτική της ελληνικής οικονομίας μετά το Eurogroup της 15ης Ιουνίου και εξετάζει τις εναλλακτικές του επιλογές. Αυτή τη στιγμή υπάρχει ένα «θετικό μομέντουμ» για την ελληνική οικονομία και δεν λείπουν εκείνοι που πρόσφατα θεωρούν πως δεν θα ήταν παράλογο η Αθήνα να κάνει άμεσα την πρώτη της δοκιμαστική έξοδο.

Ωστόσο ο Αλέξης Τσίπρας μοιάζει να έχει δεύτερες σκέψεις, κρίνοντας από την επισήμανσή του στη Βουλή τη Δευτέρα ότι «θα προετοιμάσουμε [την επιστροφή στις αγορές] με προσοχή, χωρίς βιασύνη και σε κάθε περίπτωση όχι για επικοινωνιακούς λόγους, αλλά για λόγους ουσιαστικούς».

Η «χωρίς βιασύνη» προετοιμασία υπακούει βασικά στη σκέψη που εκφράζουν τα αρμόδια στελέχη του οικονομικού επιτελείου.

Στο ίδιο κλίμα, ο Αλέξης Τσίπρας είπε πως «τα ελληνικά ομόλογα σημειώνουν καθημερινό ράλι στις αγορές, οι αποδόσεις τους βρίσκονται στα χαμηλότερα επίπεδα από το 2009», ενώ «τα θεμελιώδη μεγέθη της ελληνικής οικονομίας δεν αντιστοιχούν στα σημερινά επιτόκια δανεισμού της».

«Σαφής βελτίωση»

Επιπρόσθετα δήλωσε πως «έχουμε στα χέρια μας μια θετική απόφαση για τη ρύθμιση του ελληνικού χρέους, που πείθει τις αγορές, έχουμε επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων, αλλά και σαφή βελτίωση όλων των θεμελιωδών μεγεθών».

Υπό αυτές τις συνθήκες, η κυβέρνηση συμπεραίνει πως το επόμενο διάστημα τα επιτόκια θα βαίνουν μειούμενα, ενώ με μια βιαστική έξοδο στις αγορές ελλοχεύει ο κίνδυνος της αποτυχίας του 2014, όταν τα επιτόκια, αντί να μειωθούν, έφτασαν τελικά στο 4,95%.

Πότε περίπου θα είναι όμως ο πιο σωστός χρόνος για τη δοκιμαστική και ελεγχόμενη έξοδο στις αγορές;

«Κάθε επιλογή έχει τα καλά της και τα κακά της», λένε κυβερνητικά στελέχη που παρακολουθούν τις εξελίξεις στις αγορές.

Τώρα, παρατηρούν, υπάρχουν καλές συνθήκες για την κυβέρνηση να δοκιμάσει την τύχη της στο άγριο τοπίο του δανεισμού από τις αγορές, καθώς τα επιτόκια μπορεί να διαμορφωθούν σε επίπεδα κάτω από το 5%.

Παράλληλα, όμως, μετά το τέλος του καλοκαιριού αυτά μπορεί να έχουν μειωθεί έτι περαιτέρω, πλησιάζοντας ακόμα και το 4%, εκτιμούν οι ίδιοι παράγοντες, επισημαίνοντας ότι δεν υπάρχει κάποιο ισχυρό επιχείρημα υπέρ της μιας ή της άλλης επιλογής.

Είναι άλλωστε δύσκολο να προκαταλάβει κανείς την κατάσταση στις αγορές και αδύνατον να προβλέψει αναπάντεχα ενδεχόμενα.

Προς επίρρωση αυτού, ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας, Κλάους Ρέγκλινγκ, δήλωσε το προηγούμενο Σάββατο στην «Εφ.Συν.» ότι «δεν έχει σημασία ποιους μήνες θα επιστρέψει [η Ελλάδα στις αγορές], αργότερα φέτος ή στις αρχές του επόμενου έτους. Αυτό εξαρτάται άλλωστε από τις συνθήκες της αγοράς και το ελληνικό γραφείο διαχείρισης χρέους παρακολουθεί τις αγορές πολύ προσεκτικά».

Το πότε θα επιχειρήσει η Αθήνα τη δοκιμαστική έξοδο στις αγορές επαφίεται στις εκτιμήσεις για το ποια θα είναι η κατάλληλη στιγμή.

Υπάρχει όμως μια ακόμα σημαντική πτυχή, που αφορά την περίοδο μετά το τέλος του προγράμματος τον Αύγουστο του 2018.

Ο ίδιος ο Αλέξης Τσίπρας έχει λάβει την πολιτική απόφαση το τέλος του προγράμματος να βρει την ελληνική οικονομία σε θέση να μπορεί να δανειστεί από τις αγορές χωρίς «στηρίγματα».

Εχει επιλέξει, δηλαδή, να μην ακολουθήσει την τακτική της κυβέρνησης Σαμαρά που αποδέχτηκε το 2014 την «πιστοληπτική γραμμή».

Γι’ αυτό και η προ ημερών τοποθέτησή του στο συνέδριο του Economist ήταν σαφής: «Η Ελλάδα δεν θα αναζητήσει το καλοκαίρι του 2018 πιστωτική γραμμή στήριξης με νέες δεσμεύσεις, δηλαδή ένα κεκαλυμμένο μνημόνιο για να αποχαιρετήσει το πρόγραμμα, αλλά μετά την απόφαση της 15ης του Ιούνη είμαστε βέβαιοι ότι θα βγει καθαρά και θα αποχαιρετήσει οριστικά τα μνημόνια».

Το «μαξιλάρι»

Ο πρωθυπουργός επιθυμεί, δηλαδή, η Ελλάδα να αποφύγει την εποπτεία -έστω και ηπιότερη- που θα φέρει μια «πιστωτική γραμμή».

Υπενθυμίζεται πως το 2014 η κυβέρνηση Σαμαρά αποδέχτηκε την ύπαρξη ενός «μαξιλαριού» μερικών δισεκατομμυρίων, που θα λειτουργούσαν ως «ασφάλεια» για την αντιμετώπιση κάποιου ανεπιθύμητου γεγονότος.

Ως αντάλλαγμα οι Ευρωπαίοι είχαν εξασφαλίσει ότι μετά την ολοκλήρωση της 5ης αξιολόγησης του δεύτερου προγράμματος, η Ελλάδα θα υπόκειτο σε ένα ιδιότυπο καθεστώς αξιολόγησης των ενεργειών της.

Οι δε Ευρωπαίοι είχαν τη δυνατότητα να «εξαφανίσουν» το «μαξιλάρι» σε περίπτωση που η εκάστοτε ελληνική κυβέρνηση δεν εμφανιζόταν αρκετά «πειθήνια».

Το Μαξίμου και το οικονομικό επιτελείο θεωρούν σήμερα πως η συμφωνία της 15ης Ιουνίου ανοίγει τον δρόμο για αποφυγή μιας αντίστοιχης «πιστοληπτικής γραμμής».

Αφ’ ενός, «η σημερινή εικόνα της ελληνικής οικονομίας δεν έχει καμία σχέση με την τεχνητή εικόνα επιτυχίας που προσπαθήσατε να δημιουργήσετε το 2014», όπως είπε ο Αλέξης Τσίπρας απευθυνόμενος στη Ν.Δ.

Αφ’ ετέρου το περίφημο «μαξιλάρι» φτιάχνεται ήδη -14 μήνες πριν από το προβλεπόμενο τέλος του προγράμματος- με την εκταμίευση της δόσης των 8,5 δισ.

Η κυβέρνηση θεωρεί λοιπόν πως μέχρι τον Αύγουστο του 2018 θα έχει καταφέρει να βγει δοκιμαστικά στις αγορές σε τέτοιο βαθμό και συχνότητα, που τα επιτόκια θα έχουν παγιωθεί σε χαμηλά επίπεδα.