Το χρέος περνά από τη Γερμανία

Το πολύ υψηλό πρωτογενές πλεόνασμα που επετεύχθη το 2016 έχει προκαλέσει την ικανοποίηση της ελληνικής κυβέρνησης και των Βρυξελλών, ωστόσο όλοι γνωρίζουν ότι μπορεί να αποδειχτεί «δίκοπο μαχαίρι» στις τρέχουσες συζητήσεις για τα μεσοπρόθεσμα μέτρα για το χρέος.

Το πεδίο μπορεί να περιγραφεί ως εξής: Το υψηλό πρωτογενές πλεόνασμα 4,2% του ΑΕΠ, που επετεύχθη κυρίως λόγω της υπεραπόδοσης των φοροεισπρακτικών μηχανισμών, αποτελεί για την Αθήνα και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή την απόδειξη ότι οι στόχοι των πρωτογενών πλεονασμάτων του 2017 και 2018 μπορούν να επιτευχθούν.

Τι θα συμβεί όμως μετά το πέρας του προγράμματος; Οι Βρυξέλλες, διά του Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ και του Πιερ Μοσκοβισί, ξεκαθαρίζουν ότι η απόφαση του Μαΐου του 2016 είναι σαφής και τα μεσοπρόθεσμα μέτρα πρέπει να γίνουν πιο συγκεκριμένα.

Η Αθήνα συμφωνεί και συμπληρώνει ότι η διαβεβαίωση για διευθέτηση του χρέους το καλοκαίρι του 2018 είναι σημαντική για την ανάπτυξη, καθώς θα ανοίξει τον δρόμο για το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ, ενώ θα επιβάλει συνθήκες σταθερότητας στην ελληνική οικονομία. Το ΔΝΤ, τέλος, υπογραμμίζει ότι η ελάφρυνση του χρέους έχει σημασία για την ανάπτυξη και επισημαίνει ότι χωρίς αυτήν δεν θα συμμετάσχει στο ελληνικό πρόγραμμα.

Στο Βερολίνο, που έχει βασίσει ολόκληρη την προεκλογική ρητορική του στη συμμετοχή του ΔΝΤ στο ελληνικό πρόγραμμα, διακρίνονται δύο «τάσεις»: Αφενός το γερμανικό υπουργείο Εσωτερικών αφήνει να εννοηθεί πως η υπεραπόδοση των εισπρακτικών μηχανισμών αποδεικνύει ότι τα πρωτογενή πλεονάσματα μπορούν να διατηρηθούν για αρκετά χρόνια μετά το 2019 και δεν θεωρεί επείγουσα τη λήψη από τώρα αποφάσεων για το χρέος.

Η καγκελαρία, όμως, φαίνεται να έχει άλλη άποψη, καθώς η Ανγκελα Μέρκελ βρίσκεται σε ανοιχτή επικοινωνία με την Κριστίν Λαγκάρντ του ΔΝΤ, αναζητώντας την πολιτική «χρυσή τομή» για την Ελλάδα.

Σ’ αυτό το σκηνικό είναι απολύτως εύλογο ο Αλέξης Τσίπρας να στρέφεται προς το Ταμείο, προσπαθώντας να λάβει μια όσο το δυνατόν πιο καθαρή λύση για το χρέος. Υπάρχει, άλλωστε, το προηγούμενο της υποχώρησης στα μέτρα και τα αντίμετρα του 2019 και του 2020, τα οποία ζήτησε το ΔΝΤ προκειμένου να συμμετάσχει στο πρόγραμμα.

Πληροφορίες αναφέρουν ότι Αθήνα και Ουάσινγκτον βρίσκονται εν αναμονή των όσων θα συζητηθούν στη Σύνοδο του G7 στο Μπάρι της Ιταλίας την Τετάρτη, ενώ δεν αποκλείεται να υπάρξει συνάντηση Τσίπρα – Λαγκάρντ στο Πεκίνο (θα συμμετάσχουν στο φόρουμ «Belt and Road» στις 15 του μηνός).

Οι ευκαιρίες για διεθνείς επαφές θα είναι αρκετές και εάν μέχρι το Γιούρογκρουπ της 22ας Μαΐου δεν προκύψει συνολική συμφωνία, ο Ελληνας πρωθυπουργός εξετάζει να ζητήσει στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στο Βερολίνο στις 25 Μαΐου επαφές με ισχυρούς ηγέτες.

Συζητήθηκε το δίπολο

Το πρωτογενές πλεόνασμα και η «διττή» σημασία του βρέθηκαν πάντως στο επίκεντρο της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ, που συνεδρίασε την Παρασκευή για πέντε ώρες. Ο Αλέξης Τσίπρας στη δευτερολογία του σημείωσε ότι με τη λήξη της τετραετούς κυβερνητικής θητείας κυβέρνηση και κόμμα θα χρεωθούν τα αρνητικά και θα πιστωθούν τα καλά, ενώ οι βουλευτές παρείχαν, σύμφωνα με πηγές της Κ.Ο., «πλήρη στήριξη στις προσπάθειες της κυβέρνησης και του οικονομικού επιτελείου».

Προβληματισμός ωστόσο καταγράφηκε κυρίως για το εάν τα κυβερνητικά και κομματικά στελέχη είναι προετοιμασμένα να αξιοποιήσουν το κλείσιμο της δεύτερης αξιολόγησης ώστε να δοθεί αναπτυξιακή ώθηση στην ελληνική οικονομία και ελαφρύνσεις στα χαμηλότερα στρώματα.

Σύμφωνα με πληροφορίες, μεταξύ άλλων, ο Νίκος Φίλης έθεσε το ερώτημα εάν ήταν αναγκαίο το ύψος των μέτρων φορολόγησης του 2016, που οδήγησαν σε πολύ υψηλά έσοδα. Ο Ευκλείδης Τσακαλώτος απέρριψε τον ισχυρισμό, σημειώνοντας ότι μεγάλο μέρος του πλεονάσματος προέκυψε από τις καλές επιδόσεις στη μάχη κατά της φοροδιαφυγής.

Συνάντηση Τσίπρα με Πούτιν και Γκουτέρες

Με τον Ρώσο Πρόεδρο, Βλαντίμιρ Πούτιν, θα συναντηθεί στην Κίνα ο πρωθυπουργός, ενώ θα έχει συνάντηση και με τον γ.γ. του ΟΗΕ για το Κυπριακό, το προσφυγικό και την κρίση στα Δυτικά Βαλκάνια. Οι συνεργάτες του πρωθυπουργού έχουν επαφές με την πλευρά του Ταγίπ Ερντογάν, χωρίς να έχει οριστικοποιηθεί ακόμη κάποια συνάντηση των δύο ηγετών.

Την προσεχή Τρίτη ο Αλέξης Τσίπρας θα επισκεφθεί το υπουργείο Παιδείας.