Κοκορομαχίες Λονδίνου- Μαδρίτης λόγω Brexit

Ενός Brexit μύριες «διασπάσεις» έπονται; Προς το παρόν, έπονται μύριες διπλωματικές αναταράξεις. Μετά την ιστορική 29η Μαρτίου με την υπογραφή του άρθρου 50, ένα ερώτημα που προβληματίζει ορισμένες χώρες δεν είναι μόνο ποιες άλλες θα θελήσουν πιθανόν να αποχωρήσουν από την Ευρωπαϊκή Ενωση, αλλά αν κάποιες θα καταφέρουν να συγκρατήσουν τις φυγόκεντρες δυνάμεις στο εσωτερικό τους.

Η πρόθεση της Σκοτίας να προχωρήσει σε νέο δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της από τη Βρετανία, παράλληλα με την επιθυμία της να παραμείνει μέλος της Ε.Ε., δεν προβληματίζει μόνο τη Βρετανή πρωθυπουργό Τερέζα Μέι, αλλά και τον Ισπανό ομόλογό της Μαριάνο Ραχόι, ο οποίος έχει να αντιμετωπίσει το μέτωπο της Καταλονίας. Από την άλλη όμως, η Ε.Ε., προφανώς με τιμωρητική διάθεση απέναντι στη Βρετανία, συζητά το ενδεχόμενο να παραχωρήσει στην Ισπανία δικαίωμα βέτο σε ό,τι αφορά τυχόν επιδίωξη του Γιβραλτάρ για ειδική σχέση στο πλαίσιο του Brexit, κάτι που έχει οδηγήσει σε έντονες φραστικές αψιμαχίες.

«Ο κ. Τουσκ, ο οποίος εννοεί να προσφεύγει στις αναγωγές με το διαζύγιο και την αγωγή διαζυγίου, συμπεριφέρεται σαν απατημένος σύζυγος που εκμεταλλεύεται τα παιδιά», δήλωσε σε έντονο ύφος ο πρωθυπουργός του Γιβραλτάρ, Φάμπιαν Πικάρντο, στο πρακτορείο Reuters και πρόσθεσε ότι ο τόπος του δεν θα γίνει διαπραγματευτικό χαρτί για το Brexit.

Σε συνομιλία που είχε μαζί του πριν από λίγες μέρες η Βρετανή πρωθυπουργός Τερέζα Μέι τον διαβεβαίωσε για τη δέσμευση της χώρας της απέναντι στο Γιβραλτάρ και τη συνέχιση της αγαστής συνεργασίας τους για την καλύτερη δυνατή έκβαση σχετικά με το Brexit. Αλλά, ο πρώην επικεφαλής των Τόρις Μάικλ Χάουαρντ το προχώρησε πολύ περισσότερο.

«Στα όπλα!»

Σε συνέντευξή του στο Sky News την Κυριακή είπε ούτε λίγο ούτε πολύ ότι η Μέι δεν θα διστάσει να φτάσει ακόμα και σε πόλεμο για να υπερασπιστεί το Γιβραλτάρ, όπως είχε κάνει η Μάργκαρετ Θάτσερ για τα Φόκλαντ/Μαλβίνες το 1983. «Λιγάκι έκπληκτη» είναι η Μαδρίτη για αυτές τις δηλώσεις. Xθες, ο Ισπανός υπουργός Εξωτερικών Αλφόνσο Δάστις συναντήθηκε στις Βρυξέλλες με τον Βρετανό ομόλογό του Μπόρις Τζόνσον σε μια προσπάθεια να χαμηλώσουν οι τόνοι.

Βέβαια, η Ισπανία δεν είναι «αθώα του αίματος». «Η ισπανική σημαία πλησιάζει πολύ στο να κυματίσει πάνω από το Γιβραλτάρ», είχε πει ο πρώην ΥΠΕΞ της Ισπανίας Χοσέ Μανουέλ Γκαρθία Μαργκάγιο την επαύριο του δημοψηφίσματος για το Brexit, στο οποίο οι 32.000 κάτοικοι του Γιβραλτάρ είχαν ταχθεί στη συντριπτική τους πλειοψηφία υπέρ της παραμονής στην Ε.Ε. Η δήλωση αυτή είχε εξοργίσει τον κυβερνήτη Πικάρντο, ο οποίος υπενθύμισε στη Μαδρίτη ότι το Γιβραλτάρ θέλει να παραμείνει στη Βρετανία και οι κάτοικοί του το είχαν αποφασίσει σχεδόν ομόφωνα σε σχετικό δημοψήφισμα το 2002.

Και όμως, έως πριν από λίγες μέρες το βασικό ισπανο-βρετανικό ζήτημα λόγω Brexit ήταν η Σκοτία. Η ισπανική κυβέρνηση είχε διαμηνύσει σε όλους τους τόνους ότι δεν θα επιτρέψει σε μια μελλοντικά ανεξάρτητη Σκοτία να γίνει αυτομάτως μέλος της Ευρωπαϊκής Ενωσης, όπως επιθυμούν η πρωθυπουργός της, Νίκολα Στέρτζον, και το Εθνικιστικό Κόμμα της Σκοτίας (SNP). H Iσπανία μάλιστα ήταν από τις πλέον εχθρικές χώρες απέναντι σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, αφήνοντας παράλληλα να διαρρεύσει το σενάριο του βέτο.

Σε συνέντευξή του πάντως στην κυριακάτικη El Pais, ο Ισπανός ΥΠΕΞ απάντησε ότι «κατ’ αρχάς δεν νομίζω ότι θα μπλοκάρουμε την ένταξη της Σκοτίας στην Ε.Ε.». Ο Αλφόνσο Δάστις ωστόσο τόνισε ότι «η Σκοτία θα φύγει από την Ε.Ε. μόλις φύγει και το Ηνωμένο Βασίλειο. Για τα υπόλοιπα θα δούμε». Πρόσθεσε μάλιστα ότι η Ισπανία δεν βλέπει με καλό μάτι την έναρξη αποσχιστικών διαδικασιών σε κανένα κράτος.

Αποδέκτρια αυτού του μηνύματος είναι σαφώς η Καταλονία. Τα κόμματα που τάσσονται υπέρ της ανεξαρτησίας βρίσκονται στην τοπική αυτόνομη κυβέρνηση και σκοπεύουν να προχωρήσουν μονομερώς μέχρι τον Οκτώβριο σε δημοψήφισμα σχετικά με την παραμονή ή όχι στην Ισπανία. Ενα τέτοιο δημοψήφισμα δεν προβλέπεται από το ισπανικό Σύνταγμα και δεν αναγνωρίζεται ούτε από την κεντρική κυβέρνηση ούτε από τα περισσότερα κόμματα εκτός Καταλονίας. Πρόσφατη δικαστική απόφαση απαγορεύει στον πρώην επικεφαλής της αυτόνομης καταλανικής κυβέρνησης, Αρτούρ Μας, να διεκδικήσει δημόσιο αξίωμα για δύο χρόνια ως ποινή για την απόφασή του να προχωρήσει μονομερώς σε ψηφοφορία συμβουλευτικού χαρακτήρα σχετικά με την ανεξαρτησία το 2014.

Πάντως, δημοσκόπηση στην καταλανική εφημερίδα El Periodico πριν από λίγες μέρες έδινε το «όχι» στην ανεξαρτησία να προηγείται με τέσσερις μονάδες σε περίπτωση δημοψηφίσματος.

Καρότο και μαστίγιο

Ο δε Μαριάνο Ραχόι προσεγγίζει την Καταλονία με την τακτική του καρότου και του μαστιγίου. Μαστίγιο στον Μας. Καρότο με την ανακοίνωση δημόσιων επενδύσεων σε έργα υποδομής ύψους 4,2 δισ. ευρώ ώς το 2020, γεγονός που προκάλεσε έκπληξη, αλλά και δυσαρέσκεια σε άλλες αυτόνομες περιφέρειες της Ισπανίας.

Οπως και στην περίπτωση Σκοτσέζων και Βορειοϊρλανδών, οι υποστηρικτές της καταλανικής ανεξαρτησίας θέλουν να παραμείνουν στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Τους έχει διαμηνυθεί ωστόσο και από ευρωπαϊκής πλευράς ότι ένα τυχόν ανεξάρτητο καταλανικό κράτος δεν θα γίνει αυτομάτως μέλος της Ε.Ε., αλλά θα πρέπει να υποβάλει εκ νέου αίτηση. Οι όποιες εξελίξεις σχετικά με τη Σκοτία θα επηρεάσουν αναπόφευκτα και τις βλέψεις των φιλοευρωπαίων αυτονομιστών στην Ιβηρική, αλλά και οπουδήποτε αλλού.