Κι εμείς, οι εκτός Χόλιγουντ, συχνά λέμε «δεν γράφονται σήμερα τέτοια τραγούδια», «δεν γυρίζονται τέτοιες ταινίες», «δεν υπάρχουν μεγάλοι πολιτικοί» ή «δεν υπήρξε άλλος Μάης μετά το ’68» κ.λπ. Αλήθεια, θα μπορούσε να γυριστεί σήμερα μια ταινία σαν τον «Θίασο»; Να ακουστεί η «Συννεφιασμένη Κυριακή» της εποχής μας; Να βγουν φωνές σαν του Καζαντζίδη; Να γεννηθεί ένα νέο ΕΑΜ;
Το γεγονός ότι σήμερα κυριαρχούν οι «ταινίες ποπκόρν» ή τα «βιβλία γαριδάκια» δεν δείχνει απλώς την έκπτωση του λαϊκού γούστου, την ευκολία με την οποία αποδεχόμαστε τη μετριότητα ή και την ασχήμια.
Δείχνει ότι όλο και πιο δύσκολα το εμπορικό και το ποιοτικό μπορούν να συνυπάρξουν στην ίδια συσκευασία, όπως έχει συμβεί στην περίπτωση του «Νονού», όπως έχει συμβεί και σε άλλες ευτυχισμένες στιγμές της τέχνης και όχι μόνο της κινηματογραφικής.
Πολλοί σήμερα διαπιστώνουν ότι η αναλογία ανάμεσα στο ποιοτικό και το εμπορικό γέρνει διαρκώς υπέρ του δεύτερου, τουλάχιστον ως προς την κατανάλωση των πολιτιστικών προϊόντων. Ωστόσο, η τέχνη γεννιέται ακόμα και όταν η αγορά τής γυρίζει την πλάτη. Αλίμονο αν νομίζουμε ότι όλα τα αναμμένα κεράκια βρίσκονται πίσω μας και όλα τα (μισο)σβησμένα γύρω μας κι εμπρός μας.
Οταν οι πολιτικοί, οι εργατικοί, οι νεανικοί αγώνες παίρνουν την κάτω βόλτα, όταν η αντίσταση συνήθως περιορίζεται στον ψηφιακό, προσωπικό ή παρεΐστικο κόσμο μας, φαίνεται υπερβολή να γυρεύουμε τη μεγάλη τέχνη που αγγίζει τους πολλούς.
Δεν ήταν ο Κόπολα, ο Μάρλον Μπράντο, ο Αλ Πατσίνο και οι άλλοι διάσημοι ή αφανείς καλλιτέχνες και τεχνικοί οι μόνοι που έφτιαξαν τον «Νονό»: τον έφτιαξε μια ολόκληρη εποχή αμφισβήτησης και αγώνων η οποία είχε προηγηθεί και που ο απόηχός της δεν είχε ακόμα σβήσει. Οσο κι αν φαίνεται παρατραβηγμένο, ακόμα και το Βιετνάμ έδωσε κάτι από το αίμα του για να φτάνει και σήμερα η εξαίσια μουσική του Νίνο Ρότα, που έντυσε την ταινία, στα αυτιά μας.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η ιδιοφυΐα του Ρότα περίμενε το Βιετνάμ για να εκδηλωθεί, όμως το παγκόσμιο αντιπολεμικό κίνημα έπαιξε ρόλο στην πρόσληψη, την αποδοχή της ταινίας από το πλατύ κοινό.
