Μετεκλογικά «μαγειρέματα»

Νομική… «κολοκυθιά» με τις προσφυγές των δύο μεγαλύτερων κομμάτων της τουρκικής αντιπολίτευσης για ακύρωση του δημοψηφίσματος της 16ης Απριλίου παίζει η ισλαμοσυντηρητική κυβέρνηση της Αγκυρας, προδικάζοντας μάλιστα τις εξελίξεις.

«Η απόφαση του Ανώτατου Εκλογικού Συμβουλίου (YSK) είναι η αρμόζουσα», δήλωσε χθες ο Τούρκος υπουργός Δικαιοσύνης, χαιρετίζοντας -όπως αναμενόταν- την απόρριψη των προσφυγών του κεμαλικού CHP και του φιλοκουρδικού/αριστερού HDP για τις ψήφους που προσμετρήθηκαν ως έγκυρες πάρα το ότι δεν είχαν σφραγίδα.

Τώρα «ακόμη κι εάν [η αντιπολίτευση] καταθέσει προσφυγή στο Συνταγματικό Δικαστήριο, αυτό δεν έχει καμία άλλη επιλογή παρά να την απορρίψει», τόνισε ο Μπεκίρ Μποζντάγ, επικαλούμενος το τουρκικό Σύνταγμα, τους νόμους και διεθνείς συμβάσεις. «Μπορεί να προσφύγει και στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ), αλλά ούτε από εκεί θα βγάλει κάτι», συμπλήρωσε, «καθώς η συμφωνία που έχει συνυπογράψει η Τουρκία δεν δίνει στα κόμματα δικαίωμα προσφυγής»…

«Υπάρχουν ακυρωτικές αποφάσεις του Συνταγματικού Δικαστηρίου. Το 2014 απεφάνθη ότι “οι εκλογές ακυρώνονται αν δεν υπάρχει σφραγίδα σε ψηφοδέλτια ή φακέλους”», αντέτεινε ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης του CHP, Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου.

«Με ποιο σκεπτικό, λοιπόν, το Συνταγματικό Δικαστήριο θα αλλάξει προηγούμενη απόφασή του; Υπάρχει επίσης πολύ σαφής ορισμός στη νομοθεσία» πρόσθεσε, αναφερόμενος στη σχετική πρόβλεψη του άρ. 98 του τουρκικού εκλογικού νόμου.

«Εάν το Συνταγματικό Δικαστήριο απορρίψει την προσφυγή μας, θα θεωρήσουμε τις αλλαγές παράνομες», επέμεινε ο Κιλιτσντάρογλου. «Υπάρχει επίσης το ΕΣΔΑ. Εάν είναι απαραίτητο, θα πάμε την υπόθεση εκεί». Σε κάθε περίπτωση, «στην απόφαση του YSK θα πρέπει να αντιταχθούν όλα τα τμήματα της κοινωνίας», διακήρυξε ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, με φόντο τις συνεχιζόμενες αντικυβερνητικές διαδηλώσεις στην Τουρκία.

Την ώρα, δε, που η αντιπροσωπεία του CHP βρισκόταν στο YSK για να καταθέσει την τελικά απορριφθείσα προσφυγή της, «ο πρόεδρος του Συνταγματικού Δικαστηρίου, Ζουχτού Αρσλάν, βρισκόταν στο προεδρικό μέγαρο στην Αγκυρα», σχολίαζε τις προάλλες σε άρθρο του ο διευθυντής της αγγλόφωνης έκδοσης της Hürriyet, Μουράτ Γετκίν.

«Ηταν ο πρώτος που επισκέφθηκε τον πρόεδρο Ερντογάν μετά το δημοψήφισμα», επισήμανε, υπενθυμίζοντας με νόημα ότι «σύμφωνα με τη συνταγματική αναθεώρηση που εγκρίθηκε στο δημοψήφισμα, ο πρόεδρος θα μπορεί εφεξής να διορίζει την πλειοψηφία των μελών του Συνταγματικού Δικαστηρίου»…

Στο μεσοδιάστημα, γράφει ο Γετκίν, «ο Κιλιτσντάρογλου εξέφρασε, σε ομιλία του ενώπιον της Κ.Ο. του CHP, αμφιβολίες για το εάν το YSK έβγαλε αυτοβούλως την ετυμηγορία του, ακυρώνοντας τον εκλογικό νόμο και δικές του προηγούμενες αποφάσεις, ή εάν βρέθηκε προ τετελεσμένου από τον πρόεδρό του, Σαντί Γκιουβέν, έπειτα από απαίτηση του αντιπροσώπου του κυβερνώντος AKΡ στο διοικητικό συμβούλιο».

Δήλωση με υπονοούμενο

Χθες, ο πρόεδρος του YSK αρνήθηκε να απαντήσει. «Είμαι δικαστής, όχι πολιτικός», τόνισε ο Γκιουβέν, επιχειρώντας εμμέσως πλην σαφώς να αποδώσει μικροκομματικές σκοπιμότητες στις προσφυγές της αντιπολίτευσης. Απέφυγε πάντως… επιμελώς να σχολιάσει τη μήνυση που έχει ήδη καταθέσει εναντίον του ο Δικηγορικός Σύλλογος Κωνσταντινούπολης για «καταχρηστική άσκηση αρμοδιότητας» και «αλλοίωση του εκλογικού αποτελέσματος», την τύχη της οποίας καλείται να αποφασίσει τώρα εισαγγελέας.

Διευρύνοντας περαιτέρω το ανοιχτό θεσμικό μέτωπο στην Τουρκία, στη νομική «σπαζοκεφαλιά» πέριξ των προσφυγών για το δημοψήφισμα παρενέβη χθες ο πρόεδρος της Ενωσης Δικηγορικών Συλλόγων (και «πιθανός μελλοντικός ηγέτης του CHP», κατά το πρακτορείο Reuters), Μετίν Φεϊτζίογλου, υποστηρίζοντας αφενός ότι «είναι σαφές πως η απόφαση του YSK δεν έχει νομική βάση», αφετέρου ότι το Συνταγματικό Δικαστήριο οφείλει να χειριστεί το θέμα, αντιτιθέμενος έτσι στην κυβερνητική θέση.

Απτόητες, εν τω μεταξύ, οι τουρκικές αρχές συνεχίζουν το πογκρόμ αντιφρονούντων. Εξι άτομα συνελήφθησαν χθες στη Σμύρνη με την κατηγορία δημόσιας εξύβρισης του Ερντογάν το βράδυ του δημοψηφίσματος. Παράλληλα, στην Κωνσταντινούπολη, συνελήφθη ο διευθυντής του ειδησεογραφικού (συνδεδεμένου με συνδικάτα) ιστότοπου Sendika, Αλί Εργκίν Ντεμιρχάν, με κατηγορίες για «υποκίνηση μίσους», «εξύβριση εκπροσώπου του κράτους» και «διοργάνωση διαμαρτυριών στα κοινωνικά δίκτυα κατά της νομιμότητας του δημοψηφίσματος».

Σύμφωνα με τον ιστότοπο, κατά την αστυνομική έφοδο στην έδρα του, στην Κωνσταντινούπολη, κατασχέθηκαν ο σκληρός δίσκος του υπολογιστή του Ντεμιρχάν και το κινητό του. Από χθες το πρωί, σε κεντρική θέση της ιστοσελίδας αναγράφεται: «το “ναι” δεν θα νομιμοποιηθεί, ο Sendika.org δεν θα σωπάσει».

Η ακτινογραφία του αποτελέσματος

Σε μία πρώτη «χαρτογράφηση» της ψήφου στο δημοψήφισμα της 16ης Απριλίου, το ινστιτούτο IPSOS διενήργησε την επομένη της κάλπης δημοσκόπηση για λογαριασμό του δικτύου CNN Türk, σε δείγμα 1.051 ατόμων, στις 81 επαρχίες της Τουρκίας. Τα αποτελέσματά της δείχνουν ότι:

(α) το 10% της εκλογικής βάσης του AKP ψήφισε «όχι» στις συνταγματικές μεταρρυθμίσεις, με τη διαρροή ψήφων να φτάνει το 13% στις πέντε μεγαλύτερες πόλεις (Κωνσταντινούπολη, Αγκυρα, Σμύρνη, Αδανα και Προύσα),

(β) παρά την προεκλογική συμμαχία του κυβερνώντος AKP με τους Γκρίζους Λύκους του MHP, μόλις το 17% των ψηφοφόρων των (διασπασμένων πια) εθνικιστών ψήφισε «ναι», παραμένοντας πειθήνιο στη διακομματική συμφωνία (στα πέντε μεγάλα αστικά κέντρα η διαρροή ψήφων άγγιξε το 80%),

(γ) το 5% των ψηφοφόρων του κεμαλικού CHP και το 9% του φιλοκουρδικού HDP πήγαν κόντρα στην επίσημη γραμμή των κομμάτων τους, ψηφίζοντας «ναι» στην εγκαθίδρυση προεδρικού συστήματος,

(δ) το 86% όσων ψήφισαν «ναι» και το 88% όσων ψήφισαν «όχι» είχαν αποφασίσει τι θα ψηφίσουν με την προκήρυξη κιόλας του δημοψηφίσματος

(ε) το 58% όσων ψήφισαν πρώτη φορά έριξαν… δαγκωτό «όχι» στις συνταγματικές μεταρρυθμίσεις.