«Σπριντ» για την υλοποίηση του Περιφερειακού Σχεδίου Διαχείρισης Απορριμμάτων Αττικής (ΠΕΣΔΑ) ξεκινούν οι δύο βαθμοί Αυτοδιοίκησης στη μεγαλύτερη σε πληθυσμό περιφέρεια και παραγωγό σχεδόν του 40% των απορριμμάτων της χώρας, υπό την πίεση ασφυκτικών χρονοδιαγραμμάτων, αλλά και με εκκρεμότητες στον σχεδιασμό που απαιτείται να συμπληρωθούν.
Με ορίζοντα το 2020, οπότε αφενός πρέπει να έχει επιτευχθεί ο στόχος για επεξεργασία των απορριμμάτων στην πηγή σε ποσοστό 52%, αφετέρου επέρχεται -σύμφωνα με υπολογισμούς- ο κορεσμός του ΧΥΤΑ Φυλής, ανακινήθηκε ο διάλογος για το κρίσιμο θέμα της διαχείρισης απορριμμάτων με χθεσινή ημερίδα εργασίας [που διοργάνωσαν Περιφερειακή Ενωση Δήμων Αττικής (ΠΕΔΑ), Ενωση Δημάρχων Αττικής (ΕΝΔΑ) και Ενιαίος Διαβαθμιδικός Σύνδεσμος Νομού Αττικής (ΕΔΣΝΑ, φορέας διαχείρισης απορριμμάτων)].
Με γοργό βήμα
Οι δήμοι, έχοντας εκφράσει τη σύμφωνη γνώμη τους στις κατευθύνσεις του ΠΕΣΔΑ, ζητούν πράξεις για την υλοποίησή του και ο ΕΔΣΝΑ, για να επιταχύνει τη λήψη αποφάσεων, ξεκινάει επισκέψεις στους δήμους για την επικαιροποίηση των Τοπικών Σχεδίων Διαχείρισης Απορριμμάτων που θα «κουμπώσουν» στον ΠΕΣΔΑ. Οι εξελίξεις συμπίπτουν με την εξαγγελία τριών χρηματοδοτικών εργαλείων.
Μιλώντας στην ημερίδα, ο αναπληρωτής υπουργός Περιβάλλοντος Σωκ. Φάμελλος ανακοίνωσε την εκχώρηση 150 εκατ. ευρώ για το ΠΕΠ Αττικής, τα οποία θα κατευθυνθούν σε βαριές υποδομές (Χώροι Υγειονομικής Ταφής κ.λπ.), 10 εκατ. για την εγκατάσταση Πράσινων Σημείων (υποδομές εναπόθεσης ανακυκλώσιμων υλικών) και 10 εκατ. για την επικαιροποίηση των Τοπικών Σχεδίων Διαχείρισης Απορριμμάτων των δήμων που θα «κουμπώσουν» με τον ΠΕΣΔΑ.
Πρόκειται για μια σημαντική, αλλά μικρή χρηματοδότηση, λαμβάνοντας υπόψη ότι στο σύνολό του το ΠΕΣΔΑ έχει κοστολογηθεί στα 408 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες της «Εφ.Συν.» από στελέχη του ΕΔΣΝΑ, είναι σοβαρότατο το ενδεχόμενο η χρηματοδότηση να συμπληρωθεί από τα αποθεματικά της Περιφέρειας Αττικής, ενώ δεδομένη θεωρείται η αξιοποίηση ενός υποστηρικτικού κονδυλίου ύψους 7-10 εκατ. προς τους δήμους.
Παράλληλα, αίσθηση προκάλεσε η προαναγγελία του κ. Φάμελλου για επιβολή του ειδικού τέλους ταφής (επιπλέον 35 ευρώ/τόνο) από το 2018 για απορρίμματα που θάβονται χωρίς προηγουμένως να έχουν υποστεί επεξεργασία (π.χ. να έχουν προδιαλεχτεί). Συμπλήρωσε όμως ότι «μπορούμε να κάνουμε μια μεγάλη συζήτηση για την κλιμάκωση του ύψους του».
Ο νόμος προβλέπει ότι το ειδικό τέλος διατίθεται αποκλειστικά για τη χρηματοδότηση προγραμμάτων και έργων ανάκτησης και διάθεσης αποβλήτων. Θα προκληθεί αύξηση δημοτικών φόρων, ωστόσο ο κ. Φάμελλος προανήγγειλε θεσμική πρωτοβουλία για μείωση των τελών καθαριότητας και εφαρμογή συστημάτων «Πληρώνω όσο Πετάω» για τους δήμους, με επιβράβευση των πρωτοπόρων σε ανακύκλωση και διαλογή στην πηγή.
Βλέπουν λατομεία
Πέρα από τη χρηματοδότηση, περαιτέρω «κομμάτια» απαιτεί και το «παζλ» των χωροθετήσεων. Από τις 6 μονάδες επεξεργασίας που περιγράφονται στον ΠΕΣΔΑ, γνωστές αυτή τη στιγμή είναι οι 3 (Φυλή, Γραμματικό, Σχιστό). Ανενεργά λατομεία που περιλαμβάνονται στη λίστα του νόμου 3164/2003 είναι «υποψήφια» προς ένταξη στον ΠΕΣΔΑ.
Σύμφωνα με στελέχη του ΕΔΣΝΑ, όλες οι χωροθετήσεις θα «κλειδώσουν» τους καλοκαιρινούς μήνες. Η αδειοδότηση και η δημοπράτηση των έργων απαιτεί 1,5 χρόνο «εφόσον δεν υπάρξουν προσφυγές», ανέφερε αρμόδια πηγή στην «Εφ.Συν.». Το μεγάλο ερώτημα (κατά άλλους στοίχημα) είναι πού θα χωροθετηθεί μονάδα στον πυκνοδομημένο κεντρικό τομέα Αθηνών. Προς το παρόν, έχει «φωτογραφηθεί» ο Ελαιώνας.
«Αν δεν υπάρξουν ΧΥΤΥ και μονάδες, όχι μόνο θα έχουμε παράταση της κατάστασης της Φυλής, αλλά και επέκταση στην τρίτη φάση», προειδοποίησε ο Ν. Σακούτης, μέλος του Δ.Σ. του ΕΔΣΝΑ (και της συλλογικότητας Δυτικό Μέτωπο), θυμίζοντας ότι το 2016 οι δήμοι έστειλαν στις εγκαταστάσεις της Φυλής 50.000 τόνους απορριμμάτων περισσότερους συγκριτικά με το 2015.
Με αυτό το δεδομένο, που δείχνει την απραξία της πλειονότητας των δημοτικών αρχών σε δράσεις ανακύκλωσης, ο κ. Σακούτης αναρωτήθηκε: «Πιστεύει κανείς ότι το 2018 και το 2019 θα πετύχουμε τους στόχους του ΠΕΣΔΑ;».
Αν και, σύμφωνα με την αντιπρόεδρο του ΕΔΣΝΑ, Αφροδίτη Μπιζά, δεν μπορεί να προβλεφθεί με ακρίβεια ο κορεσμός του ΧΥΤΑ Φυλής, η εκτίμησή της είναι ότι υπάρχουν περιθώρια ακόμη 3 χρόνων. Μέχρι τότε πρέπει να έχει τεθεί σε εφαρμογή ο ΠΕΣΔΑ, ώστε να αποφευχθεί μια κρίση στη διαχείριση απορριμμάτων ή η διαιώνιση του περιβαλλοντικού εκτρώματος της Φυλής.
