Η Λευκή Βίβλος της Ευρώπης να έχει βάση την αλληλεγγύη

«Η Ευρώπη δεν θα δημιουργηθεί μεμιάς, ή βάσει ενός μοναδικού σχεδίου. Θα δημιουργηθεί μέσα από απτά επιτεύγματα που θα δημιουργήσουν πρώτα απ’ όλα μια πραγματική αλληλεγγύη».

Ρομπέρ Σουμάν (9 Μαΐου 1950)

Δυστυχώς για την Ευρώπη και δυστυχώς για όλους μας, αφού εμείς είμαστε η Ευρώπη, οι λαοί της, οι λαοί που την αποτελούν, δεν καταφέραμε να αναδείξουμε στην πράξη την αλληλεγγύη ως συστατικό στοιχείο της Ενωμένης Ευρώπης.

Με το ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης η Ευρώπη διχάστηκε, με το ξέσπασμα της προσφυγικής κρίσης τα κράτη περιχαρακώθηκαν.

Οχι μόνο δεν δείξαμε αλληλεγγύη, αλλά, αντιθέτως, δείξαμε ανικανότητα στη διαχείριση των κρίσεων.

Πολλοί στην Ευρώπη λένε ότι αν ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ δεν ήταν πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, πιθανόν σήμερα η Ευρωπαϊκή Ενωση να μην υπήρχε.

Η Ιστορία φυσικά είναι αυτή που θα τον κρίνει. Το γεγονός όμως ότι σήμερα στην Ευρώπη διεξάγεται η μεγαλύτερη διαβούλευση με τη συμμετοχή όλων των Ευρωπαίων (πολιτών και πολιτικών) για το τι Ευρώπη θέλουμε, συνηγορεί στην άποψη για τον πρόεδρο Γιούνκερ.

Τα πέντε σενάρια που διατυπώνονται στη Λευκή Βίβλο είναι το σημείο εκκίνησης για να ανοίξει η συζήτηση για το μέλλον της Ευρώπης.

Να θυμηθούμε τι έχουμε πετύχει όλα αυτά τα χρόνια ενωμένοι, και να αναλογιστούμε ποιο θα είναι το μέλλον μας σε μια διαλυμένη Ευρώπη. Η συζήτηση για τη Λευκή Βίβλο έχει ήδη αρχίσει σε επίπεδο θεσμικών οργάνων της Ε.Ε. και εθνικών Κοινοβουλίων.

Αυτό που έχει όμως ιδιαίτερο ενδιαφέρον είναι η συζήτηση που διεξάγεται στην κοινωνία των πολιτών.

Αυτή τη συζήτηση συντονίζει η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ). Η επιτροπή εκείνη που λειτουργεί ως γέφυρα μεταξύ της κοινωνίας των πολιτών και των ευρωπαϊκών θεσμών.

Ετσι, αυτές τις μέρες σε όλες τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, πολίτες, αρχές και οργανώσεις συζητούν τη μελλοντική πορεία της Ευρώπης.

Οι ιδέες που θα ακουστούν θα τροφοδοτήσουν τη γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ για το Μέλλον της Ευρώπης που θα εκδοθεί τον Ιούλιο του 2017.

Στην Ελλάδα η κοινωνία των πολιτών εξέφρασε τη γνώμη της για τα σενάρια της Λευκής Βίβλου σε εκδήλωση που οργάνωσε η ΕΟΚΕ σε συνεργασία με την Ελληνική Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΟΚΕ) στην αίθουσα της Γερουσίας του Ελληνικού Κοινοβουλίου.

«Στόχος μας είναι να στείλουμε ένα ηχηρό μήνυμα ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να μείνει ως έχει. Δεν μπορεί να συνεχίσει να ανέχεται τις ανισότητες, τα 20 εκατομμύρια ανέργων και τη φυγή των νέων από τις χώρες τους. Εάν συνεχιστεί αυτό, η Ευρώπη θα καταστεί εξαρτώμενη από άλλους οικονομικούς πόλους. Θα επιδιώξουμε να ακουστεί η φωνή όλων των κοινωνικών φορέων και να συνθέσουμε τις προτάσεις που διασφαλίζουν την ειρηνική πορεία όλων των λαών της Ευρωπαϊκής Ενωσης, για μια δημοκρατική και κοινωνική Ευρώπη, κοντά στους πολίτες της», θα πει κατά την έναρξη των εργασιών ο πρόεδρος της ΕΟΚΕ, Γιώργος Ντάσης.

Ας θυμηθούμε επιγραμματικά τα πέντε σενάρια της Λευκής Βίβλου.

Σενάριο 1: Συνεχίζουμε κανονικά.

Σενάριο 2: Τίποτα περισσότερο από την Ενιαία Αγορά.

Σενάριο 3: Οσοι θέλουν περισσότερα κάνουν περισσότερα.

Σενάριο 4: Κάνουμε λιγότερα με πιο αποδοτικό τρόπο.

Σενάριο 5: Κάνουμε μαζί πολύ περισσότερα.

Το πρώτο σενάριο βασίζεται στη συνέχιση της μέχρι τώρα ασκούμενης πολιτικής.

Μπορεί όμως η Ευρώπη να συνεχίσει με τόσο αργά βήματα όταν βρίσκεται αντιμέτωπη με συρράξεις, πρόσφυγες, τρομοκρατία, Brexit, αύξηση των ανισοτήτων, γήρανση του πληθυσμού της και υπογεννητικότητα;

«Οι αυξανόμενες πιέσεις που προκαλούν όλα τα παραπάνω δεν αντιμετωπίζονται ξεχωριστά από τα κράτη-μέλη. Γι’ αυτό τον λόγο ο πρόεδρος Γιούνκερ παρουσίασε τη Λευκή Βίβλο. Είναι πέντε σενάρια που έγιναν για να ανοίξει ο διάλογος και όχι να επιλέξουμε ένα. Να προβληματιστούμε για το μέλλον και την ασφάλεια της Ευρώπης», θα πει ο Γιώργος Κολυβάς από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Το δεύτερο σενάριο είναι να ενισχυθεί η ενιαία αγορά.

Ομως Ευρώπη είναι μόνο αγορές και υπηρεσίες; Ελευθερία για τα εμπορεύματα και σύνορα για τους ανθρώπους;

«Η κρίση έφερε ιστορική αμνησία», θα πει ο κ. Καρανίκας της Ελληνικής Συνομοσπονδίας Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας (ΕΣΕΕ).

Το τρίτο σενάριο είναι όσοι θέλουν περισσότερη Ευρώπη να κάνουν περισσότερα.

«Η Ευρώπη των πολλών ταχυτήτων θα έχει υπογράψει τη διάλυσή της», θα πει ο πρόεδρος της Βουλής, Νίκος Βούτσης χαρακτηρίζοντας «νεοαποικιακή» μια τέτοια Ε.Ε., αφού «θα δημιουργηθούν ειδικές οικονομικές ζώνες με τις δυνατές χώρες να ευημερούν, ενώ κάποιες άλλες θα είναι υποδεέστερες με χαμηλούς μισθούς και κοινωνικά κεκτημένα».

Το τέταρτο σενάριο θέλει την Ε.Ε. να μιλάει με μια φωνή και να κάνει «λιγότερα αλλά με πιο αποδοτικό τρόπο».

Οπως ανέφερε ένας ομιλητής, το τέταρτο σενάριο αφορά την Ελλάδα, αφού η αναποτελεσματικότητα στη χώρα μας είναι της τάξης του 30%.

«Το 30% των δαπανών για το κοινωνικό κράτος χάνεται σε μαύρες τρύπες», είπε χαρακτηριστικά.

Τέλος, το πέμπτο σενάριο σημαίνει αυτό που πολλές φορές λέμε λίγο απλοϊκά «περισσότερη Ευρώπη».

Κάνουμε μαζί πολύ περισσότερα. Αντιμετωπίζουμε όλοι μαζί την κλιματική αλλαγή, διαχειριζόμαστε μαζί τα αποτελέσματα της παγκοσμιοποίησης και προχωράμε μαζί στην 4η Βιομηχανική Επανάσταση που δεν είναι άλλη από τη μετάβαση στην εποχή της τεχνολογίας.

Η ελληνική διαβούλευση έγειρε προς ένα έκτο σενάριο. Πιθανόν ένα πάντρεμα του τέταρτου με το πέμπτο, αφού τα άλλα εγείρουν πολλά ερωτήματα για την αύξηση των ανισοτήτων.

Η Ε.Ε., που αντιπροσωπεύει το 7% του παγκόσμιου πληθυσμού, το 25% του παγκόσμιου ΑΕΠ και το 50% της παγκόσμιας κοινωνικής πολιτικής, ξεκίνησε από το όραμα του Altiero Spinelli και του Ernesto Rossi για μια ελεύθερη και ενωμένη Ευρώπη που θα έβαζε τέλος στην αιματοχυσία και στους παραλογισμούς του παρελθόντος.

Μια Ευρώπη που δεν θα έλυνε τις διαφορές της στα πεδία των μαχών, αλλά γύρω από ένα τραπέζι.

«Ο κοινωνικός διάλογος ξεκίνησε μέσα από τα ερείπια των πολέμων και πρέπει να τον αξιοποιήσουμε. Η δημοκρατία έχει ανάγκη τους πολίτες».

Με αυτή την επισήμανση για τη σημασία του κοινωνικού διαλόγου για να έχει μέλλον η Ευρώπη έκλεισε την εκδήλωση ο πρόεδρος της ΟΚΕ, Γιώργος Βερνίκος.