«Δεν είμαι εγώ σπορά της Τύχης / ο πλαστουργός της νιας ζωής / Εγώ είμαι τέκνο της ανάγκης / κι ώριμο τέκνο της Οργής». Η φωνή του Κώστα Βάρναλη ακούστηκε χτες το πρωί στην αίθουσα συνεδρίων του Περισσού, ενώ μέλη της ΚΝΕ είχαν ήδη ξεκινήσει να παίζουν τη μελωδία του Χρήστου Λεοντή, που μελοποίησε το σπουδαίο ποίημα.
Οι διάδρομοι και τα σκαλιά λίγο μετά γέμισαν από νεαρές και νεαρούς, που τραγουδούσαν τους στίχους με υψωμένη την αριστερή γροθιά, αφού είχαν δώσει γαρίφαλα στους παρισταμένους των πρώτων σειρών.
Η έναρξη του 20ού Συνεδρίου, όπως και κάθε συνεδρίου του ΚΚΕ, έφερε τα στοιχεία (προσεκτικά επιλεγμένα) από την εκατοντάχρονη πορεία του κόμματος. Οταν τα φώτα έσβησαν, την εμφάνισή του στο πανί έκανε ο Γιάννης Ρίτσος, που από τη σκηνή της εκδήλωσης στο Γήπεδο του Πανιωνίου για το 10ο Συνέδριο του ΚΚΕ τον Μάιο του 1978, απήγγειλε τους στίχους:
«ΚΚΕ / τρία γράμματα / χαραγμένα στους τοίχους των φυλακών / μέσα στις νύχτες της παρανομίας / χαραγμένα στις μάντρες των εργοστασίων / σταθερά δυνατά πάνω από το θάνατο, […]/ ΚΚΕ / τρία κόκκινα γράμματα». Στη σκηνή, στο βάθος, στεκόταν και ο Χαρίλαος Φλωράκης (στο βίντεο εμφανίστηκαν μεμονωμένα δυο γενικοί γραμματείς: ο Νίκος Ζαχαριάδης και η Αλέκα Παπαρήγα).
Κατά τα λοιπά εναλλάσσονταν σκηνές από την ίδρυση του ΚΚΕ, τις προσπάθειες για την εξόντωση των στελεχών του ή για να υπογράψουν «δήλωση», τα βασανιστήρια των αγωνιστών του, τα ξερονήσια και τις εξορίες. Λίγα πλάνα από τον αγώνα του ΕΑΜ και του ΕΛΑΣ, χωρίς όμως να ειπωθούν τα ονόματα των σπουδαίων μετωπικών οργανώσεων.
Ενα στιγμιότυπο με τον Αρη Βελουχιώτη και την ηγεσία του ΕΛΑΣ από το γενικό του στρατηγείο «πέρασε» για λιγότερο από ένα δευτερόλεπτο, ενώ η ιστορική «ενότητα» ολοκληρώθηκε με τη γνωστή φωτογραφία των Δεκεμβριανών, που γονατιστές γυναίκες κρατούν το «πανό» του ΕΑΜ μπροστά από τη Βουλή.
Η έναρξη του συνεδρίου, το οποίο θα ολοκληρωθεί την Κυριακή, συνέπεσε με την επέτειο της εκτέλεσης του Νίκου Μπελογιάννη. Στο βίντεο ακούστηκε απαγγελία ενός μικρού κειμένου που φερόταν να περιλαμβάνεται στην απολογία του. Ωστόσο, τέτοιο απόσπασμα δεν υπάρχει καταγεγραμμένο πουθενά στη σχετική βιβλιογραφία.
«Ο άνθρωπος με το γαρίφαλο» είχε όμως και την τιμητική του στον χώρο έξω από την αίθουσα, καθώς στη μόνιμη έκθεση υλικών βρίσκονται το πιστόλι «Walther» και τα γάντια του Νίκου Μπελογιάννη, το έργο «Ο Αρης» του Μίμη Φωτόπουλου, φτιαγμένο από εκατοντάδες μικρά κομματάκια γραμματόσημου, ένα βιολί φτιαγμένο από πολιτικούς πρόσφυγες, το «Βιβλίον Κομμουνιστών» που τηρούσε η Ασφάλεια.
Την εισήγηση του Δημήτρη Κουτσούμπα άκουσαν ο πρόεδρος της Βουλής, Νίκος Βούτσης, οι αντιπρόεδροι Νικήτας Κακλαμάνης, Δημήτρης Κρεμαστινός και Σπύρος Λυκούδης, και τα μέλη του υπόλοιπου προεδρείου, οι δήμαρχοι Αθηναίων και Πειραιά, Γιώργος Καμίνης και Γιάννης Μώραλης, και ο πρόεδρος της Ενωσης Περιφερειών, Κώστας Αγοραστός.
Τα ποσοστά που έλαβαν οι «Θέσεις» ήταν τα εξής: Στις κομματικές οργανώσεις βάσης έλαβαν τη θετική ψήφο του 99,3% των μελών, «κατά» ψήφισε το 0,2% και «λευκό» το 0,5%. Στο αμέσως ανώτερο επίπεδο, στις συνδιασκέψεις των τομεακών, περιφερειακών και των οργανώσεων περιοχής, «υπέρ» ψήφισε το 99,9% και «λευκό» το 0,1%.
Στα όργανα της ΚΝΕ οι «Θέσεις» ψηφίστηκαν ομόφωνα, ενώ στις οργανώσεις βάσης της «υπέρ» ψήφισε το 99,7%, «κατά» το 0,05% και «λευκό» το 0,25%. 262 άρθρα στάλθηκαν και δημοσιεύθηκαν στο πλαίσιο του προσυνεδριακού διαλόγου, που διεξήχθη με νέους κανόνες (στον αντίστοιχο διάλογο του 19ου Συνεδρίου είχαν δημοσιευθεί 517 άρθρα).
«Η διαχείριση της οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα μετά το 2008 ενίσχυσε την τάση διαμόρφωσης Ε.Ε. πολλών ταχυτήτων» επισήμανε μεταξύ άλλων ο Δημήτρης Κουτσούμπας, που παρουσίασε την εισήγηση της Κεντρικής Επιτροπής.
Ανακοίνωσε δε πως «εάν επιλεγεί από την Ε.Ε. και την αστική τάξη η αποπομπή της Ελλάδας από το ευρώ και η αλλαγή νομίσματος, το ΚΚΕ δεν θα σταυρώσει τα χέρια ούτε θα “σοκαριστεί” όπως άλλες δυνάμεις», ενώ ειδικότερα, «το ΚΚΕ έχει μελετήσει σχέδιο δράσης και πρότασης προς το εργατικό λαϊκό κίνημα σε περίπτωση ανεξέλεγκτης χρεοκοπίας».
«Ο ΣΥΡΙΖΑ ευθύνεται ως κόμμα όχι μόνο για την αντιλαϊκή πολιτική της κυβέρνησής του αυτά τα δύο χρόνια, αλλά και γιατί συνειδητά αποπροσανατόλισε, χειραγώγησε, ακινητοποίησε τον λαό» σημείωσε εξάλλου, αποδίδοντας ευθύνες για την «απατηλή προσδοκία» σε δυνάμεις που «αποσχίστηκαν από τον ΣΥΡΙΖΑ μετά το φιάσκο του Ιούλη του 2015, όπως η ΛΑ.Ε. και η Πλεύση».
«Δεν υπάρχουν αδιέξοδα. Ο ελληνικός λαός μπορεί και πρέπει να επιλέξει ο ίδιος, με τη θέληση, με τη δράση του, την έξοδο από την Ευρωπαϊκή Ενωση» σημείωσε και συμπλήρωσε ότι «αυτό αποτελεί πραγματική εναλλακτική λύση προς όφελος του λαού και αξίζει βέβαια κάθε θυσία, ενώ η πρόταση των άλλων, γενικώς αντι-ευρώ δυνάμεων κ.λπ., αναπαράγει την ίδια αντιλαϊκή πολιτική».
