Η παχυσαρκία είναι μια ψυχοσωματική ασθένεια. Τι σημαίνει αυτό;
Το πρώτο που σημαίνει είναι πως έχουμε να το ακούσουμε πολύ προσεκτικά, να το αντιληφθούμε για να μπορέσουμε να σεβαστούμε απόλυτα την παχυσαρκία.
Τι σημαίνει ψυχοσωματική ασθένεια; Εν προκειμένω ο υπέρβαρος δεν έχει μάθει να λεκτικοποιεί αυτό που αισθάνεται (δεν φταίει αυτός γι’ αυτό) κι ασυνείδητα (ανεπίλεκτα δηλαδή) το σωματοποιεί, το εκφράζει με το σώμα.
Πόσο μπορεί να φταίει κανείς για μια συμπεριφορά που έχει χωρίς να παίρνει μέρος η θέλησή του;
Δυστυχώς οι περισσότεροι άνθρωποι με διαταραχή βάρους περνούν σχεδόν όλη τους τη ζωή με τύψεις, νιώθουν ένοχοι που είναι «χοντροί».
Και όμως αυτή η παρεκκλίνουσα διατροφική συμπεριφορά είναι απολύτως δικαιολογημένη, από τη στιγμή που η τροφή είναι άρρηκτα συνδεδεμένη από το πρώτο λεπτό της ζωής μας με τα συναισθήματά μας.
Τροφή+συναίσθημα=απόλυτη ταύτιση.
Και να πώς: Το μωρό έρχεται στον κόσμο τρομαγμένο και κλαίει, πεινάει και κλαίει. Ερχεται η μητέρα και το αδράττει στην αγκαλιά της για να το ταΐσει, για να το ησυχάσει.
Από την πρώτη στιγμή του ταΐσματος (του θηλασμού) το μωρό δεν καταπίνει μόνο γάλα.
Ταυτόχρονα παίρνει και τη ζεστασιά της μάνας, την τρυφερότητά της, την αγάπη της, την ασφάλεια, στοργή, μυρωδιά της, ακόμα και τη βλεμματική επαφή της.
Αυτή είναι η πρώτη ένωση της τροφής με το συναίσθημα.
Ετσι το μωρό χορτάτο, γεμάτο, ησυχασμένο αφήνεται σε αυτή την αγκαλιά ευτυχισμένο κι ασφαλές να το πάρει ο ύπνος.
Είναι η περίοδος του απόλυτου ευδαιμονισμού.
Αυτή η σύνδεση της τροφής με τα συναισθήματά μας συνεχίζεται στη διάρκεια της ζωής μας.
Στα παιδικά μας χρόνια πόσα γενέθλια και ονομαστικές γιορτές δεν έχουμε μοιραστεί με τούρτες;
Αργότερα σε πόσες χαρές δεν υπήρξαν τραπέζια με νόστιμα φαγητά, γλυκά και ποτά, σε πόσους γάμους, προαγωγές, αποφοιτήσεις, επετείους;
Τη θλίψη της ερωτικής απογοήτευσης τη συνδέουν με σοκολατάκια και την αγάπη στην τηλεόραση τη διαφημίζουν με σοκολάτα πολλές φορές.
Ακόμα και στη λύπη, στην οδύνη της απώλειας από τον θάνατο υπάρχει φαγητό, υπάρχει τραπέζι με ψαρόσουπα μετά την κηδεία.
Αυτή είναι μια μνήμη (τροφή-συναίσθημα) που μας ακολουθεί σε όλη τη διάρκεια της ζωής μας, βαθιά αποτυπωμένη μέσα μας.
Στον παχύσαρκο αυτή η μνήμη είναι συχνή, είναι «διαρκώς» στο μυαλό του.
Στην ενήλικη ζωή μας όταν βρεθούμε απέναντι σε στρεσογόνους παράγοντες, γεγονότα που μας δημιουργούν «δύσκολα» συναισθήματα αγωνίας, φόβου, θλίψης, οργής, χαράς και δεν έχουμε τη δυνατότητα να τα αναγνωρίσουμε και να τα εκφράσουμε (να τα βιώσουμε), τότε αντανακλαστικά αυτή η μνήμη «ενεργοποιείται» και μας οδηγεί στην τροφή!
Αισθάνομαι, δεν ξέρω να το επεξεργαστώ και καταφεύγω στο ταυτόχρονό του, το έτρωγα.
Θυμάστε; -«….το μωρό εκείνη τη στιγμή που τρώει δεν παίρνει μόνο γάλα…»
«ΤΡΩΕΙ» και συναισθήματα και αφήνεται γαλήνιο, ευτυχισμένο και ήρεμο σε αυτή την απόλυτη αγκαλιά.
Εκεί καταφεύγει συμβολικά ο παχύσαρκος με την πολυφαγία.
Καταφεύγει στην ηρεμία και στη γαλήνη και στην ησυχία του, σε μια ασφαλή συμβολική αγκαλιά.
Η πολυφαγία (βουλιμία) είναι ένα «όχημα» που μας μεταφέρει πίσω (μνήμη), εκεί όπου όλα είναι ήρεμα κι ευτυχισμένα (παλινδρόμηση).
Εκεί που δεν υπήρχαν έννοιες, αγωνίες, τρόμοι, δυσκολίες, απελπισία, σκοτάδια, μελαγχολία. Αγαλλίαση μόνο.
Πώς λες λοιπόν σ’ έναν άνθρωπο που δεν έχει άλλο τρόπο να καθησυχαστεί, «μην τρως, κάνε στερητική δίαιτα, κόψε τις πολυφαγίες»;
Ηδη βασανίζεται αφού αισθάνεται διαρκώς να φταίει ή να είναι ανάξιος να συγκρατηθεί.
Ηδη ο ίδιος παλεύει να κόψει την τροφή, να το «ράψει», να το «βουλώσει», επιβάλλοντας έτσι διαρκώς τιμωρίες στον εαυτό του.
Συνήθως ο μέσος όρος διάρκειας (σε αντοχή) μιας δίαιτας αδυνατίσματος είναι 3 μήνες, κι αν καταφέρει να φτάσει κανείς έως εκεί και δεν τα παρατήσει.
Ο συνήθης τρόπος αδυνατίσματος δείχνει να είναι αναποτελεσματικός, οι άνθρωποι απογοητευμένοι και κουρασμένοι και η απόκτηση και διατήρηση νέου βάρους όνειρο απατηλό.
Υπάρχει λύση; Στο πρόβλημα βάρους; Είναι πλέον αποδεδειγμένο ότι χρειάζεται μία άλλη προσέγγιση.
ΞΕΡΕΤΕ ΟΤΙ
Το σώμα μιλάει και έχει τη δική του γλώσσα, οι λέξεις που χρησιμοποιεί είναι τα όργανά του. Φόβο και δυσκολίες στη συμβίωση λένε τα νεφρά, φόβο και θυμό συγκρατημένο εκφράζει το έντερο που συσπάται.
Κι ο λαός το λέει «αυτός κατουρήθηκε από τον φόβο του». Του «πρήξανε τα συκώτια», έσκασε ο άνθρωπος, έσπασε η καρδιά του, τι άλλο να καταπιεί; «Κοκάλωσε από τον τρόμο», καράφλιασε, φρίκαρε, του σηκώθηκαν οι τρίχες και άλλα πολλά.
Ευτυχώς που κάποιος παχαίνει, αλλιώς θα αρρώσταινε πολύ σοβαρά ή θα έσκαγε… Ο,τι δεν λέει το «στόμα», το λέει το «σώμα». Το «καταπίνω, καταπίνω» δείχνει να είναι μια εκτόνωση ταυτόχρονη με αποθήκευση…
* Η Αλίκη Πανοπούλου είναι σύμβουλος διατροφής
