Σηκώνει την αυλαία του απόψε στη Θεσσαλονίκη το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ, που έφτασε στη 19η διοργάνωσή του και το κέφι, η ορμή και οι ιδέες του συνεχώς ανανεώνονται. Μέχρι την επόμενη Κυριακή (12 Μαρτίου) καιρό και διάθεση να έχουν οι Θεσσαλονικείς (που έχουν) και δεν θα ξέρουν τι να πρωτοδιαλέξουν από το πρόγραμμα που απλώνεται σε έξι αίθουσες, στην Αριστοτέλους και το λιμάνι, αλλά και σε χώρους απρόβλεπτους, όπως η Κεντρική Αγορά στο Καπάνι.
♦ Μουσική πορεία προς την Αβάνα: ένα road movie ό,τι πρέπει για ταινία έναρξης του Φεστιβάλ (σήμερα, 8 μ.μ., «Ολύμπιον»). Το ντοκιμαντέρ «Οι Rolling Stones ολέ ολέ ολέ!: Ταξιδεύοντας στη Λατινική Αμερική» του Πολ Νταγκντέιλ συλλαμβάνει το συγκρότημα σε κάθε στιγμή, ιδιωτική και δημόσια, της μεγάλης περιοδείας του, Φεβρουάριο και Μάρτιο του 2016, σε δέκα μεγάλες πόλεις της Λατινικής Αμερικής, που είχαν να την τιμήσουν πάνω από δέκα χρόνια.
Ολοκληρώνεται με την ιστορική συναυλία στην Αβάνα μπροστά σε 1,2 εκατ. Κουβανούς, άρα η ταινία έχει πολλαπλό, και πέραν της μουσικής, ενδιαφέρον.
♦ Ο τελευταίος Κιαροστάμι: Είναι πολλά πράγματα μαζί ο κορυφαίος Ιρανός, που πέθανε τον Ιούνιο. Το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, που μας γνώρισε το έργο του και φιλοξένησε και τον ίδιο, δεν θα μπορούσε να αφήσει αυτή τη διοργάνωση χωρίς μικρό φόρο τιμής στον σκηνοθέτη. Προβάλλεται η τελευταία του ταινία, το μικρού μήκους ντοκιμαντέρ «Πήγαινέ με σπίτι», ένα πανέμορφο και παιγνιώδες βίντεο που γύρισε στον ιταλικό Νότο.
♦ Λεσβία πρόσφυγας στη Λέσβο: Το αφιέρωμα στις «Μειονότητες», που οργανώνει το πρωτοπόρο σε αυτά τα θέματα Φεστιβάλ, είναι ενδιαφέρον (και με ελεύθερη είσοδο). Ξεχωρίζουμε από τις πέντε ταινίες το ελληνικής παραγωγής «Για μια άλλη ζωή» του Λόρεντ Λάφλιν, που κάνει παγκόσμια πρεμιέρα στη Θεσσαλονίκη.
Ανάμεσα στους χιλιάδες πρόσφυγες, που φτάνουν στα παράλια της Λέσβου, είναι η νεαρή Ζέινα, λεσβία από τη Συρία, που ονειρεύεται μια νέα ζωή στην Ευρώπη, χωρίς πολέμους και διακρίσεις. Ο σκηνοθέτης την ακολουθεί μέχρι το γερμανικό Κοινοβούλιο, όπου καταθέτει την ιστορία της.
♦ Ελληνες για βραβεία: Πρώτη φορά έχει φέτος το Φεστιβάλ επίσημο διαγωνιστικό πρόγραμμα με δώδεκα ταινίες και τρεις από αυτές είναι ελληνικές διεκδικώντας τον Χρυσό Αλέξανδρο (5 χιλιάδες ευρώ). Η Βικτωρία Βελλοπούλου στο «The Extra Mile» ακολουθεί τον Λευτέρη Παρασκευά, κομμωτή στο επάγγελμα, που παίρνει μέρος στο «Arch to Arch», το πιο δύσκολο τρίαθλο του κόσμου (από τη Μαρμάρινη Αψίδα του Λονδίνου μέχρι την Αψίδα του Θριάμβου στο Παρίσι) τρέχοντας, κολυμπώντας στη Μάγχη και ποδηλατώντας.
Ο πρώην χρήστης Δομήνικος Ιγνατιάδης στο «Village Potemkin» περιπλανιέται σε μια Αθήνα που καταρρέει, συναντώντας ανθρώπους που σαν κι εκείνον μένουν καθαροί από ουσίες και ζουν γεμάτοι συνείδηση. Ο Αγγελος Ράλλης στο «Πού είσαι Σινγκάλ;» ανακαλύπτει στα τουρκικά σύνορα με τη Συρία μια οικογένεια της θρησκευτικής μειονότητας των γεζίντι, που με τόσο πάθος καταδιώκει το «Ισλαμικό κράτος». Παρουσιάζει τον πόνο και τις περιπέτειές της -η πόλη τους κατεστραμμένη, η κόρη τους στα χέρια του ISIS.
♦ Ουκρανός σκηνοθέτης ξεσπαθώνει: Ο Βιτάλι Μάνσκι, ο σταρ της διοργάνωσης, έρχεται να παρουσιάσει αφιέρωμα στο έργο του. Δύο ταινίες είναι ιδιαίτερα ερεθιστικές. Στη μία («Στενοί δεσμοί» του 2016), αυτός, που έκανε την καριέρα του κυρίως στη Μόσχα, καταγράφει ως προσωπική του τραγωδία τη σύγκρουση Ρωσίας-Ουκρανίας μετά την επανάσταση του 2014.
Στην άλλη («Κάτω από τον ήλιο», 2015) εξασφαλίζει άδεια κινηματογράφησης από το καθεστώς της Βόρειας Κορέας, αλλά το εκθέτει. Αποκαλύπτει την ανελευθερία και τους μηχανισμούς προπαγάνδας ακολουθώντας ένα οχτάχρονο κοριτσάκι που ετοιμάζεται να γιορτάσει τα γενέθλια του Κιμ Γιονγκ Ιλ.
♦ Carte Blanche στον Δημήτρη Εϊπίδη: Ο Ορέστης Ανδρεαδάκης τιμά τον άνθρωπο που εμπνεύστηκε και ίδρυσε το 1999 το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, αυτόν που ο Τζιμ Τζάρμους έχει αποκαλέσει «πλοηγό, νονό, οδηγό του καλού κινηματογράφου». Τον κάλεσε να επιλέξει δέκα πρόσφατα ντοκιμαντέρ (2005-2013) από τις εκατοντάδες που είχε προγραμματίσει στο παρελθόν. Ενα μίνι φεστιβάλ μέσα στο Φεστιβάλ.
♦ Oταν η Τίλντα συνάντησε τον Τζον: με εντυπωσιακά αντανακλαστικά ο γενικός διευθυντής του Φεστιβάλ Ορέστης Ανδρεαδάκης έστησε ένα μικρό, αντιπροσωπευτικό αφιέρωμα στον μεγάλο διανοούμενο, θεωρητικό της τέχνης, συγγραφέα (βραβείο Booker) και ζωγράφο Τζον Μπέρτζερ, ελάχιστο χρόνο μετά τον θάνατό του, τον Ιανουάριο.
Τριάντα σχέδια και ζωγραφιές του ανθρώπου που επηρέασε καθοριστικά τις εικαστικές τέχνες με τις θρυλικές εκπομπές του BBC («Ways of Seeing») εκτίθενται στο Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης. Δύο ντοκιμαντέρ ζωντανεύουν τη συναρπαστική ζωή και προσωπικότητά του, κυρίως το «Οι εποχές στο Κενσί: Τέσσερα πορτρέτα του Τζον Μπέρτζερ», που σκηνοθέτησαν η Τίλντα Σουίντον, ο Κρίστοφερ Ροθ, ο Κόλιν ΜακΚέιμπ και ο Μπάρτεκ Ντζιάντοζ στη φάρμα του, στις Αλπεις.
♦ Φάτε μάτια..: Οταν η πόλη που σε φιλοξενεί καμαρώνει για το καλό φαγητό της, ε, τότε επιβάλλεται ως Φεστιβάλ να οργανώσεις αφιέρωμα με γαστρονομικές αξιώσεις («Food vs Food») αλλά και να πλαισιώσεις τις εννέα ταινίες του με μια έκθεση στο Μουσείο Κινηματογράφου της Θεσσαλονίκης, που μόνο εστετίστικα συμπλέγματα δεν έχει.
Με τίτλο «Χωρίς μαχαίρι και πιρούνι» πιάνει το θέμα «φαγητό στον ελληνικό κινηματογράφο» από το προφιτερόλ του Γιώργου Κωνσταντίνου στα «Χτυποκάρδια στο θρανίο» και το φτάνει μέχρι τα μπαχάρια της «Πολίτικης Κουζίνας» του Μπουλμέτη. Στη διάρκεια του Φεστιβάλ είκοσι εστιατόρια θα προτείνουν στο μενού τους ένα πιάτο εμπνευσμένο από το σινεμά, το οποίο θα βαθμολογούν κοινό και μια κριτική επιτροπή για να αναδειχτεί το καλύτερο.
