«Δία Νάιε, η Κλεονίκη σας ρωτά: πρέπει να πάω με άλλον άντρα για να αποκτήσω παιδιά;», «Θα είμαι ευτυχισμένος αν παντρευτώ την κόρη του Φιλονίδη;», «Θα με απελευθερώσει ο αφέντης μου όπως μου υποσχέθηκε;», «Δία Νάιε, είμαι η Μύρτα και θέλω να μάθω αν θα μείνω χήρα», «Δία, θα πάρω καθυστερημένα τις δόσεις που μου χρωστούν;», «Θα είμαι ασφαλής εγώ και το πλήρωμά μου στο ταξίδι που θα κάνω στην Καρχηδόνα;»…
Βαθιές επιθυμίες και ευχές, αγωνίες και ενδόμυχες σκέψεις, οικονομικές ανησυχίες, έρωτες και οικογενειακές υποθέσεις. Ειλικρινείς, οικείες ακόμα και αιώνες μετά, οι ερωτήσεις που απευθύνονταν στον Δία κι έφταναν στο Μαντείο της Δωδώνης μετατράπηκαν από τη συνθετική μπαγκέτα του Γιώργου Κουρουπού σε ένα λυρικό τελετουργικό δράμα (για σοπράνο, μπάσο, αφηγητή και ορχήστρα) που έχει τίτλο «Φωνή Δρυός» και την Τετάρτη 22 Μαρτίου κάνει πρεμιέρα σε παγκόσμια πρώτη στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.
Στη συναυλία, η οποία τιτλοφορείται «Γη και Θάλασσα», θα ακουστούν επίσης αποσπάσματα από τη μουσική του συνθέτη για το μπαλέτο «Οδύσσεια» του Τζον Νοϊμάγερ (πρώτη φορά με τη μορφή αυτόνομης σουίτας), που ανέβηκε στο Μέγαρο το 1995. Τις συνθέσεις ερμηνεύουν οι Αρτεμις Μπόγρη και Τάσος Αποστόλου, την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών θα διευθύνει ο Μίλτος Λογιάδης.
«Υπάρχουν πολλές αφορμές από τις οποίες ένας συνθέτης ξεκινά τη συγγραφή ενός νέου έργου. Μια περιήγηση στη Δωδώνη παρέα με το Διάζωμα και μια συναρπαστική αφήγηση/ξενάγηση του αρχαιολόγου Κωνσταντίνου Σουέρεφ (διευθυντής του Μουσείου Ιωαννίνων και της ΙΒ’ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων) με παρότρυναν να γράψω κάτι και να διατυπώσω αυτήν την κατάσταση», λέει ο Γιώργος Κουρουπός, που ξεκίνησε να γράφει τη «Φωνή Δρυός» το 2011 και ολοκλήρωσε μόλις πρόσφατα.
«Είναι σαν να έπαθα μια πλήρη ταύτιση με τον χώρο. Ηταν σαν κάποιος να με προκαλούσε να αναπαραστήσω νοητά –και προφανώς ως συνθέτης μουσικά– αυτή την ηχητική και πλήρη νοημάτων πανδαισία. Εμεινα έκπληκτος στη θέα των μολύβδινων πινακιδίων με τα απτά προαιώνια ερωτήματα των ανθρώπων στους θεούς, που μόνον αυτοί μπορούν να προβλέψουν το μέλλον και να το αποκαλύψουν στους θνητούς μέσω των ιερέων τους».
Στο θέατρο της Δωδώνης και ειδικότερα στον χώρο της τωρινής βελανιδιάς, ο συνθέτης έμαθε για τη διαδικασία της μαντικής λειτουργίας και τη σημασία των φυσικών ήχων ως φορέων των πολύτιμων απαντήσεων κι έτσι, επιστρέφοντας στην Αθήνα, ρίχτηκε στη μελέτη ελληνικών και ξένων ιστορικών και αρχαιολογικών πηγών.
«Επιθυμία μου δεν ήταν να αναπαραστήσω την αρχαία τελετή χρησμοδότησης, αλλά να εκφράσω το δέος του ανθρώπου απέναντι στο άγνωστο και την προαιώνια προσπάθειά του να βρει απαντήσεις στα βασανιστικά ερωτήματα που, όπως καταμαρτυρούν τα πινακίδια της Δωδώνης, δεν άλλαξαν από τον Ομηρο έως σήμερα».
Τα κείμενα του έργου είναι μια επιλογή από αυθεντικά ερωτήματα των επισκεπτών του Μαντείου της Δωδώνης στην αρχαιότητα. Ενώ, το κείμενο της «Παράβασης» είναι μια σύνθεση-ανάπλαση της Ιουλίτας Ηλιοπούλου, βασισμένη σε κείμενα των Αισχύλου, Πίνδαρου, Ευριπίδη, Ερμή Τρισμέγιστου, Κικέρωνα, Πλούταρχου, Ιάμβλιχου, Διονύσιου Σολωμού και Οδυσσέα Ελύτη.
«Οι αρχαιολόγοι συχνά αναζητάμε τρόπους για το πώς μπορεί το σήμερα να συνεχίσει το χθες. Ο Γιώργος Κουρουπός, λοιπόν, έρχεται με αυτό το έργο να διαιωνίσει τους ήχους αυτού του σπουδαίου ιερού και μαντείου», είπε αναλύοντας την ιστορία του αρχαιότερου μαντείου της Ελλάδας ο Κωνσταντίνος Σουέρεφ.
Οσο για το πώς μετουσιώθηκε όλο αυτό το υλικό σε μουσική, ο συνθέτης σχολίασε: «Πίστεψα ότι το έργο πρέπει να έχει τελετουργικό χαρακτήρα και να αναπαριστά κάτι ώστε να οδηγεί στην ταύτιση του σημερινού ανθρώπου με το χθες. Σαν δομή επικράτησε μέσα μου αυτή μιας αρχαίας τραγωδίας, εξού και το χώρισα σε ενότητες.
»Την πρώτη την αφιέρωσα στις ερωτήσεις που αφορούν το συμφέρον της πόλης, τη δεύτερη και πιο συγκινητική στην υγεία των αγαπημένων προσώπων, την τρίτη στις συγκρούσεις και τα μίση και την τελευταία στις ανθρώπινες σχέσεις».
22/3, 8.30 μ.μ. Αίθουσα «Χρήστος Λαμπράκης», τηλ: 210 7282333. Συμμετέχει χορωδιακό σύνολο υπό τη διδασκαλία του Νίκου Βασιλείου. Σχεδιασμός φωτισμών: Γιώργος Τέλλος. Αφηγήτρια: Ιουλίτα Ηλιοπούλου. Εικαστική επιμέλεια προβολών: Τάκης Μαυρωτάς. Τιμές: 5-30 ευρώ.
