Στην παραδοχή ότι δεν θα καταστεί δυνατή η μετεγκατάσταση του συνόλου των επιλέξιμων αιτούντων άσυλο από Ελλάδα και Ιταλία μέχρι τον Σεπτέμβριο εξαιτίας των τεράστιων καθυστερήσεων στην εφαρμογή του προγράμματος καταλήγει έκθεση της Κομισιόν που δημοσιεύεται σήμερα.
Από τα στοιχεία προκύπτει ότι κατά τον Φεβρουάριο έγιναν 1.940 μετεγκαταστάσεις, που παρόλο που αποτελεί αριθμό-ρεκόρ είναι είναι πολύ μικρότερος από το στόχο των 3.000 το μήνα από την Ελλάδα και 1.500 από την Ιταλία.
Περίπου 13.500 αιτούντες άσυλο έχουν μέχρι στιγμής μετεγκατασταθεί από τις δύο χώρες, από τους οποίους περίπου 9.600 από την Ελλάδα, την ώρα που οι υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες είχαν δεσμευθεί τον Σεπτέμβριο του 2015 να μετεγκατασταθούν έως και 160.000 σε διάστημα δύο ετών.
Ο σημερινός ρυθμός δεν θα επιτρέψει τη μετεγκατάσταση του συνόλου των επιλέξιμων αιτούντων άσυλο που βρίσκονται αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα και την Ιταλία μέχρι Σεπτέμβριο του 2017 -παρά το γεγονός ότι κάτι τέτοιο είναι απόλυτα εφικτό.
Προειδοποιήσεις στις χώρες που αρνούνται να δεχθούν πρόσφυγες
Η Επιτροπή προειδοποίησε ότι «δεν θα διστάσει» να εφαρμόσει κυρώσεις εναντίον των χωρών που αρνούνται να δεχθούν πρόσφυγες από τις δύο χώρες του Νότου.
Σημειώνεται πως μέχρι στιγμής μόνο δύο κράτη-μέλη, η Μάλτα και η Φινλανδία, βρίσκονται σε καλό δρόμο για να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους, τόσο για την Αθήνα όσο και για την Ρώμη.
Όμως η Ουγγαρία, η Αυστρία και η Πολωνία «εξακολουθούν να αρνούνται να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα», ενώ άλλες χώρες (η Τσεχία, η Βουλγαρία, η Κροατία και η Σλοβακία) «συμμετέχουν μερικώς», κατήγγειλε η Επιτροπή.
Αν οι χώρες μέλη «δεν εντατικοποιήσουν τις μετεγκαταστάσεις σύντομα», η Επιτροπή «δεν θα διστάσει να κάνει χρήση των δικαιωμάτων που της δίνουν οι Συνθήκες», επεσήμανε, αναφερόμενη στη διαδικασία παράβασης που προβλέπεται στο ευρωπαϊκό δίκαιο.
Ο Δημήτρης Αβραμόπουλος τόνισε σχετικά ότι «η πίεση στην Ελλάδα και την Ιταλία παραμένει, ενώ ταυτόχρονα έχουν γίνει οι απαραίτητες προετοιμασίες. Δεν υπάρχουν πια δικαιολογίες για τα κράτη-μέλη. Είναι απολύτως εφικτό να μετεγκατασταθούν όλοι όσοι είναι επιλέξιμοι στις δύο χώρες».
Ο Επίτροπος Μετανάστευσης δήλωσε πως έστειλε χθες κοινή επιστολή με τον υπουργό Εσωτερικών της Μάλτας, σε όλους τους αρμόδιους υπουργούς καλώντας τα κράτη-μέλη να αυξήσουν τις προσπάθειές τους, αλλιώς η Επιτροπή δεν θα διστάσει να κάνει χρήση των εξουσιών της που πηγάζουν από τις Συνθήκες. «Το πρόγραμμα μπορεί να τελειώνει το Σεπτέμβριο αλλά οι ευθύνες δεν τελειώνουν. Υπάρχει ένας απλήρωτος λογαριασμός και θα πρέπει να πληρώσουν».
Αλλά και «σχέδιο δράσης» για «αποτελεσματικότερες απελάσεις»
Την ίδια οι Βρυξέλλες παρουσίασαν «ένα σχέδιο δράσης», προκειμένου να απελαύνονται πολύ πιο συστηματικά οι μετανάστες που δεν έχουν δικαίωμα να λάβουν άσυλο και ζητούν να ληφθούν πιο «αυστηρά μέτρα σε εθνικό επίπεδο κατά των παράτυπων μεταναστών».
Η Κομισιόν ζήτησε επίσης να επιταχυνθούν οι απελάσεις «με την άμεση σύναψη» συμφωνιών επανεισδοχής με τη Νιγηρία ή την Τυνησία και την κράτηση «ατόμων τα οποία έχουν ενημερωθεί ότι έχει ληφθεί απόφαση για την απέλασή τους», αν «υπάρχει κίνδυνος φυγής».
Προτείνει δε στα κράτη μέλη να μειώσουν την προθεσμία που έχουν οι μετανάστες για να ασκήσουν έφεση κατά των αποφάσεων για την απέλασή τους.
Επίσης προτείνει να τεθούν στη διάθεση των χωρών μελών 200 εκατομμύρια ευρώ το 2017 «για να υποστηρίξουν τα εθνικά μέτρα αναφορικά με τις απελάσεις καθώς και τις κοινές, ευρωπαϊκές ενέργειες».
Οι διαπραγματεύσεις επεισδοχής με τρίτες χώρες θα πρέπει να επιταχυνθούν, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, που μίλησε για την έναρξη διαλόγου με στόχο συμφωνίες με το Μαρόκο και την Αλγερία.
Θετική η αποτίμηση της αμφισβητούμενη συμφωνίας
Σχετικά με την αμφισβητούμενη ευρωτουρκική συμφωνία για το προσφυγικό της 18ης Μαρτίου, η έκθεση υποστηρίζει πως «εξακολουθεί να αποφέρει απτά αποτελέσματα, παρά τις αντίξοες συνθήκες». «Οι πολιτικές εξελίξεις ή το γενικότερο κλίμα δεν έχουν επηρεάσει την εφαρμογή της δήλωσης και ευχόμαστε να συνεχίσουμε στην ίδια κατεύθυνση προς όφελος όλων» είπε ο κ. Αβραμόπουλος.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Κομισιόν, ο αριθμός των ημερήσιων διελεύσεων από την Τουρκία στα ελληνικά νησιά έχει μειωθεί σε 43 άτομα ημερησίως από 10.000 άτομα σε μία μόνο ημέρα τον Οκτώβριο του 2015 και συνολικά ο αριθμός των αφίξεων έχει μειωθεί κατά 98%.
Αναφερόμενη στον θλιβερό αριθμό των ανθρώπων που χάνουν τη ζωή τους στο Αιγαίο, αφότου τέθηκε σε εφαρμογή η συμφωνία, σημείωσε σημαντική πτώση, από 1.100 (κατά τη διάρκεια της ίδιας περιόδου 2015-2016) σε 70.
Η έκθεση αναφέρει ακόμη ότι οι επιχειρήσεις επανεισδοχής συνεχίζονται και πλέον έχουν επιστρέψει συνολικά 1.487 άτομα. Ωστόσο, υπογραμμίζεται πως οι αφίξεις εξακολουθούν να υπερβαίνουν τις επανεισδοχές από την Ελλάδα στην Τουρκία, αυξάνοντας έτσι τις πιέσεις στα ελληνικά νησιά.
«Επί τόπου οι υπηρεσίες κάνουν πλέον καλά τη δουλειά τους. Με τη βοήθεια της Επιτροπής, γίνονται υπεράνθρωπες προσπάθειες κάτω από ιδιαίτερα αντίξοες συνθήκες» ανέφερε ο Έλληνας επίτροπος.
