«Γερμανία, δεν έχεις καμία σχέση με τη δημοκρατία»

Στο ναδίρ βρίσκονται τα τελευταία 24ωρα οι τουρκο-γερμανικές σχέσεις, μετά την απαγόρευση σειράς προεκλογικών ομιλιών στη Γερμανία από κυβερνητικά στελέχη του AKP, ενόψει του επικείμενου κρίσιμου δημοψηφίσματος στην Τουρκία στις 16 Απριλίου.

Μιλώντας χτες σε πολιτική συγκέντρωση στην Κωνσταντινούπολη, ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επιτέθηκε με ασυνήθιστα σκληρά λόγια στην κυβέρνηση του Βερολίνου, τονίζοντας ότι η απόφαση για απαγόρευση των προεκλογικών εμφανίσεων στη Γερμανία θυμίζει… ναζί: «Στη Γερμανία δεν αφήνουν τους φίλους μας να μιλήσουν. Ας το κάνουν. Τι νομίζουν; Οτι απαγορεύοντας τις ομιλίες θα κερδίσει το “Οχι” αντί για το “Ναι”; Γερμανία, δεν έχεις καμία σχέση με τη δημοκρατία και πρέπει να γνωρίζεις ότι οι σημερινές ενέργειές σου δεν διαφέρουν από εκείνες της ναζιστικής περιόδου. Οταν το λέμε αυτό, ενοχλούνται. Γιατί ενοχλείστε;» είπε χαρακτηριστικά ο Ερντογάν.

Τσαβούσογλου – Γκάμπριελ

Λίγες ώρες νωρίτερα, και ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας Μεβλούτ Τσαβούσογλου επέκρινε την απαγόρευση των γερμανικών αλλά και των ολλανδικών αρχών για τη διεξαγωγή συγκεντρώσεων υπέρ του «Ναι» στο δημοψήφισμα, χαρακτηρίζοντάς τες «αντιδημοκρατικές», και επισήμανε ότι η Τουρκία θα συνεχίζει να διοργανώνει προεκλογικές εκδηλώσεις εκτός συνόρων.

Μάλιστα, υπήρξε και νέα τηλεφωνική επικοινωνία του Τσαβούσογλου και του ομολόγου του Ζίγκμαρ Γκάμπριελ, κατά την οποία ο πρώτος εξέφρασε τη «δυσφορία» της τουρκικής κυβέρνησης για τις γερμανικές κινήσεις.

Οι δυο υπουργοί συμφώνησαν τελικά να συναντηθούν μεθαύριο στο Βερολίνο για να συζητήσουν το θέμα, αλλά ο Γκάμπριελ απάντησε στον Τσαβούσογλου με άρθρο του στην κυριακάτικη «Bild», όπου υποστήριξε πως «[…] όποιος θέλει να εκφωνεί [προεκλογικούς] λόγους στη Γερμανία δεν πρέπει να λέει αυτά που θέλουμε να ακούσουμε, αλλά πρέπει να σέβεται τους κανόνες μας. […] Τους κανόνες δικαίου όπως επίσης και τους κανόνες της ευπρέπειας» και παραδέχτηκε πως «οι σχέσεις μας με την Τουρκία δοκιμάζονται σκληρά αυτές τις μέρες», ενώ ζήτησε την άμεση απελευθέρωση του κουρδικής καταγωγής ανταποκριτή της εφημερίδας «Die Welt» Ντενίζ Γιουτζέλ και την προάσπιση της ελευθεροτυπίας στην Τουρκία, όπως είχε κάνει την Παρασκευή και η καγκελάριος Ανγκελα Μέρκελ.

Πάντως ο Ερντογάν δεν το βάζει κάτω: η τουρκική κυβέρνηση διακήρυξε το Σάββατο ότι θα αψηφήσει τις απαγορεύσεις των αρχών στη Γερμανία και την Ολλανδία και θα συνεχίσει να οργανώνει συγκεντρώσεις και στις δύο χώρες.

Πράγματι, ο υπουργός Οικονομίας Νιχάτ Ζεϊμπεκτσί έφτασε χτες στη Γερμανία με σκοπό να συμμετάσχει σε δημόσια εκδήλωση στο Λεβερκούζεν, παρά την απαγόρευση της προγραμματισμένης ομιλίας του στο «Σπορτ Παλάστ» της πόλης, με το επιχείρημα πως το κλειστό στάδιο «δεν μπορεί να διατεθεί για πολιτικούς λόγους».

Και η επιμονή αυτή είναι λογική, καθώς ο «σουλτάνος» πιστεύει βάσιμα ότι οι περισσότεροι από το 1,5 εκατομμύριο Τούρκους υπηκόους που ζουν στη Γερμανία και έχουν δικαίωμα ψήφου θα ψηφίσουν υπέρ της αμφιλεγόμενης συνταγματικής μεταρρύθμισης, και ίσως είναι αυτοί που τελικά θα κάνουν την πλάστιγγα να γείρει προς την πλευρά του.

Μάλιστα, αρκετοί αναλυτές -όπως η καθηγήτρια Πανεπιστημίου Μπιλγκίν Αγιάτα- εκτιμούν ότι οι ακυρώσεις προεκλογικών συγκεντρώσεων του ΑΚP μπορεί να έχουν τα αντίθετα αποτελέσματα, συσπειρώνοντας την εκλογική βάση του «Ναι» και επιτρέποντας στον Ερντογάν να υποδυθεί το θύμα φίμωσης και λογοκρισίας, τη στιγμή που στην Τουρκία βρίσκονται έγκλειστοι ηγέτες της αντιπολίτευσης, και δεν υπάρχει πλέον ελευθερία της έκφρασης…

Στο θέμα παρενέβη το Σαββατοκύριακο και ο Σοσιαλδημοκράτης καγκελάριος της Αυστρίας, που ζήτησε την απαγόρευση των εμφανίσεων πολιτικών από την Τουρκία σε πολιτικές εκδηλώσεις για το τουρκικό δημοψήφισμα σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ενωση.

«Πλήγμα στο κράτος δικαίου»

Ο Κρίστιαν Κερν, σε συνέντευξή του, τονίζει ότι η προτεινόμενη αναθεώρηση του Συντάγματος της Τουρκίας «πλήττει το κράτος δικαίου στη χώρα, περιορίζει τον διαχωρισμό των εξουσιών και αντιβαίνει στις αξίες της Ε.Ε.». Ταυτόχρονα, κάλεσε την Ε.Ε. να τερματίσει τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την Αγκυρα και να ακυρώσει ή να μειώσει τη βοήθεια ύψους 4,5 δισ. ευρώ που προορίζεται να δοθεί στην Τουρκία ώς το 2020.

Και η ολλανδική κυβέρνηση αναζητεί όμως -δέκα μέρες πριν από τις δικές της κρίσιμες εκλογές- νομική «φόρμουλα» για να απαγορεύσει προεκλογική εκδήλωση με κεντρικό ομιλητή τον ίδιο τον Τσαβούσογλου.