Δύο σενάρια για μια αξιολόγηση

Η διοίκηση του ΔΝΤ πρόκειται να συνεδριάσει σήμερα και να εξετάσει -μεταξύ άλλων- τις συνθήκες, την πορεία της ελληνικής οικονομίας υπό το πρίσμα του τρίτου προγράμματος.

Το Ταμείο από την εποχή που «αποβιβάστηκε» στην Ευρώπη δείχνει να προτιμά τις «ήξεις-αφήξεις» τοποθετήσεις.

Λογικό αν αναλογιστεί κανείς ότι η πάγια τακτική του αντιστράφηκε το 2010: Μέχρι τότε η εμπλοκή του στην αναδιάρθρωση μιας «προβληματικής» οικονομίας απαιτούσε πρώτα την απομείωση του δημόσιου χρέους της κάθε χώρας και ύστερα την επιβολή σκληρών μέτρων λιτότητας.

Στην περίπτωση της Ελλάδας έγινε ακριβώς το αντίθετο, με αποτέλεσμα τα αρμόδια στελέχη του μέχρι σήμερα να επιχειρούν να ισορροπήσουν πατώντας σε δύο βάρκες: προσπαθούν από τη μία πλευρά να παραμείνουν ενεργά στην Ευρώπη, σύμφωνα με την επιθυμία της Γερμανίας και των χωρών που στηρίζουν την πολιτική της, και από την άλλη πλευρά να κρατήσουν χαμηλά τις φωνές άλλων κρατών-μετόχων του Ταμείου, που αντιτίθενται στην εν λόγω τακτική.

Ξεκάθαρες αποφάσεις όμως δεν πρέπει να αναμένονται από το Ταμείο.

Αναλυτές αναφέρουν ότι η προς έγκριση έκθεση περιλαμβάνει αντιφατικά συμπεράσματα και θεωρήσεις.

Λένε μάλιστα ότι η έκθεση είναι γραμμένη με τρόπο που να «χωράει» όλες τις πιθανές επιλογές για την εμπλοκή του Ταμείου στο τρίτο ελληνικό πρόγραμμα.

Για την Ελλάδα αντικειμενικά υπάρχουν αυτή τη στιγμή δύο σενάρια:

▶ Να κλείσει ουσιαστικά η αξιολόγηση μέχρι τα τέλη Φεβρουαρίου.

▶ Να μετατεθεί η λήψη των αποφάσεων για αργότερα.

Το πρώτο

Η συνεδρίαση του Eurogroup της 20ής Φεβρουαρίου αποτελεί ορόσημο, καθώς είναι η ύστατη ευκαιρία για την ένταξη της Ελλάδας στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης (QE) τον Μάρτιο.

Παράλληλα όμως το όλο κλίμα «βαραίνουν» οι διάφορες εκλογικές αναμετρήσεις στην Ευρώπη, με πρώτη αυτή της Ολλανδίας στις 15 Μαρτίου.

Στις δημοσκοπήσεις το ακροδεξιό Κόμμα του Χερτ Βίλντερς προηγείται, το κόμμα του συντηρητικού φιλελεύθερου πρωθυπουργού Μαρκ Ρούτε υφίσταται καθίζηση όπως και το σοσιαλδημοκρατικό κόμμα του Γερούν Ντάισελμπλουμ.

Το αποτέλεσμα των εκλογών δεν αναμένεται να δώσει την ηγεσία στην Ακροδεξιά, καθώς θα αναζητηθεί ξανά η συμπόρευση μιας σειράς κομμάτων.

Το στοιχείο όμως που θα ενοποιήσει τον επόμενο κυβερνητικό σχηματισμό θα είναι η διαχείριση της οικονομίας, βασικό συστατικό της οποίας είναι η προσκόλληση στη γερμανική «συνταγή» και η συνέχιση της παρουσίας του ΔΝΤ στην Ελλάδα.

Σε αυτό το πλαίσιο, δεν είναι περίεργο που πολλοί στην Ευρώπη -με πρωτεργάτες τους «δορυφόρους» του Βερολίνου- διαμηνύουν ότι μια λύση μέχρι τις 20 Φεβρουαρίου απαιτεί την εμπλοκή του Ταμείου στη χώρα μας.

Το ερώτημα που προκύπτει λοιπόν, είναι πώς το ΔΝΤ θα μετριάσει τις παράλογες απαιτήσεις του.

Αλέξης Τσίπρας και Ανγκελα Μέρκελ συμφώνησαν στη Μάλτα ότι πρέπει να γίνουν οι κατάλληλες ενέργειες ώστε να υπάρξει συμφωνία μέχρι το τέλος του μηνός.

Η Γερμανία φαίνεται επίσης διατεθειμένη να μην πιέσει την Αθήνα προς την προληπτική νομοθέτηση περικοπών στις συντάξεις, ενώ άλλοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι θεωρούν ότι η νομοθέτηση κάποιου «συμβολικού» μέτρου για μετά το πέρας του προγράμματος, αφού συμφωνηθούν όλα τα υπόλοιπα ζητήματα, θα ρίξει τους τόνους.

Η Αθήνα επιμένει: Είναι παράλογο να ληφθούν πρόσθετα μέτρα για μετά το 2019.

Το δεύτερο

Σε περίπτωση που δεν προκύψει συμφωνία μέχρι το τέλος Φεβρουαρίου, η κατάσταση περιπλέκεται.

Ανάμεσα στις εκλογές στην Ολλανδία και τη Γερμανία, τις χώρες που έχουν σχεδόν «φετιχοποιήσει» τη συμμετοχή του ΔΝΤ στο πρόγραμμα, μεσολαβεί ένα κρίσιμο εξάμηνο.

Σε αυτό το διάστημα πολλά μπορούν να αποφασιστούν, αλλά όλοι οι εμπλεκόμενοι συνομολογούν ότι ανοίγει ένας δρόμος άγνωστος.

Ο πολιτικός χρόνος αναμένεται άλλωστε να είναι «πυκνός» εκείνο το διάστημα: η μη εκταμίευση δόσης θα μειώσει τις επιστροφές ληξιπρόθεσμων οφειλών προς ιδιώτες, ενώ η μη συμμετοχή στο QE θα ελαττώσει τις πιθανές εξωτερικές επενδύσεις.

Και τέλος, η Αθήνα καλείται να καταβάλει τον Ιούλιο μια μεγάλη δόση προς την ΕΚΤ, που θα περιορίσει τις δυνατότητες ελιγμών.

Υπάρχει όμως και μία ακόμα σοβαρή πτυχή: ουδείς γνωρίζει τι θα πράξει ο ακροδεξιός Ντόναλντ Τραμπ, αναφορικά τόσο με την Ευρώπη και την ευρωζώνη όσο και με τη συμμετοχή του ΔΝΤ στην Ελλάδα.

Η μέχρι τώρα αλλοπρόσαλλη πολιτική του προμηνύει νέες επιθέσεις, τις οποίες μπορεί να προσπαθήσουν να εκμεταλλευτούν διάφορες δυνάμεις στην Ευρώπη, που κινούνται ανάμεσα στον εθνικισμό και τον απομονωτισμό.

Μπορεί, μάλιστα, να ενισχυθούν όσοι ζητούν την ένταση των πιέσεων προς τις χώρες της ευρωπαϊκής περιφέρειας και έτσι η λιτότητα να μετατραπεί σε κεντρικό επίδικο στις προσεχείς εκλογικές αναμετρήσεις.