Η Γερμανία τιμά τη συνεταιριστική ιδέα

Τα συνεταιριστικά εγχειρήματα στη Γερμανία είναι εξαιρετικά διαδεδομένα, με έναν στους τέσσερις πολίτες να συμμετέχουν σε κάποιον συνεταιρισμό. Μάλιστα η ιδέα επεκτείνεται και στα σχολεία· στη φωτογραφία, μέλη του μαθητικού συνεταιρισμού «Το κουλ σχολείο».

Στον Αντιπροσωπευτικό Κατάλογο Στοιχείων Αϋλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO εντάχθηκε η «Ιδέα και πρακτική της οργάνωσης κοινών συμφερόντων στους συνεταιρισμούς», από τον περασμένο Δεκέμβριο, όταν η Διακυβερνητική Επιτροπή του διεθνούς οργανισμού για τη Διαφύλαξη της Αϋλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς ενέκρινε σχετικό αίτημα της Γερμανίας.

Στην ουσία με την ένταξή τους σ’ αυτόν τον κατάλογο, οι συνεταιρισμοί αναγνωρίζονται ως μονάδες που «επιτρέπουν την ενδυνάμωση των κοινοτήτων καθώς μέσα από κοινά συμφέροντα και αξίες δημιουργούν καινοτόμες λύσεις σε κοινωνικά προβλήματα: από τη δημιουργία απασχόλησης και τη φροντίδα των ηλικιωμένων ώς την αναζωογόνηση των πόλεων και την εφαρμογή προγραμμάτων ανανεώσιμης ενέργειας».

Μπορεί η Γερμανία να «κατοχύρωσε» ως παγκόσμια άυλη κληρονομιά τη συνεταιριστική ιδέα, αλλά αυτή δεν αποτελεί αποκλειστικό της προνόμιο.

Το συνεταιριστικό κίνημα εμφανίζεται στην Ευρώπη τον 19ο αιώνα, με πρωτοστάτες τη Βρετανία και τη Γαλλία.

Οι πρώτοι συνεταιρισμοί ξεκίνησαν ως ενώσεις ανθρώπων με ίδια ή παρόμοια προβλήματα που προσπαθούσαν να βρουν κοινές λύσεις και να αντιμετωπίσουν κοινωνικές ανάγκες και προκλήσεις.

Οι αρχές της αυτο-βοήθειας, της αυτο-ευθύνης και της αυτο-διαχείρισης, η ισότιμη συμμετοχή, η δημοκρατική διοίκηση, η ανοιχτή δομή προς όλους, ανεξάρτητα από κοινωνικές, πολιτικές, θρησκευτικές πεποιθήσεις ή εθνική και φυλετική καταγωγή, και η επιδίωξη κοινωνικού οφέλους και βελτίωσης των συνθηκών ζωής αποτελούν γενικά χαρακτηριστικά του παγκόσμιου συνεταιριστικού κινήματος.

Στο σκεπτικό της η Διακυβερνητική Επιτροπή τόνισε πως στη Γερμανία η ιδέα και η πρακτική της επιδίωξης κοινών συμφερόντων μέσα από συνεταιρισμούς έχει μεταδοθεί επί αιώνες από γενιά σε γενιά και είναι τόσο βαθιά ριζωμένη ώστε σήμερα ένας στους τέσσερις Γερμανούς είναι μέλος κάποιου συνεταιριστικού εγχειρήματος.

Δραστηριοποιούνται σε πολλούς τομείς, από την εργασία και τα πιστωτικά έως τη διατροφή και τη στέγη, ενώ παράλληλα συμβάλλουν στην ένταξη των πιο ευάλωτων πολιτών.

«Σήμερα οι συνεταιρισμοί, εφαρμόζοντας στην πράξη την αλληλεγγύη, αποτελούν δομικό στοιχείο της κοινωνίας της Γερμανίας», τονίζει η απόφαση αναφέροντας τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που ξεχωρίζουν τη γερμανική συνεταιριστική εμπειρία: ο αμοιβαίος σεβασμός, η ισότητα και η αλληλεγγύη ανάμεσα στα μέλη είναι εγγυημένα από τη νομοθεσία ως αποτέλεσμα της δράσης και των πρωτοβουλιών της ίδιας της κοινότητας, ενώ ανάμεσα στους κοινούς στόχους που επιδιώκονται από τους συνεταιρισμούς σημαντική θέση έχουν οι κοινωνικοί και πολιτιστικοί.

Μάλιστα στη Γερμανία υπάρχουν δύο μεγάλες ενώσεις εθελοντών που από κοινού προωθούν τη διάδοση της σχετικής γνώσης και θετικών κοινωνικών πρακτικών.