Η ολλανδική Ακροδεξιά τρέχει ολοταχώς προς μια μάταιη πρωτιά

Kαι η Ολλανδία σέρνει τον χορό. Εναν μακρύ, εκλογικό χορό ανά την Ευρώπη που πολλούς ανησυχεί, προβληματίζει και… φοβίζει, καθώς τα αποτελέσματα σε αυτή τη χώρα τον Μάρτιο, Απρίλιο-Μάιο στη Γαλλία, Σεπτέμβριο στη Γερμανία, ίσως και στην Ιταλία μέσα στο 2017 -χωρίς να αποκλείονται και κάποιες έκτακτες προσφυγές στην κάλπη- ενδέχεται να μεταβάλουν το πολιτικό σκηνικό στη «γηραιά ήπειρο» προς το ακόμα χειρότερο.

Τα γκάλοπ φέρνουν πρώτη την Ακροδεξιά σε Ολλανδία και Γαλλία.

Η Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) ξεπερνά δημοσκοπικά το 10%, ροκανίζει κυρίως τους Χριστιανοδημοκράτες της Μέρκελ, αλλά και άλλες πολιτικές δυνάμεις και ανταγωνίζεται με τους Πράσινους και την Αριστερά (Die Linke) για την τρίτη θέση σε εθνικό επίπεδο.

Εναν μήνα πριν από τις βουλευτικές εκλογές της 15ης Μαρτίου, όλα τα γκάλοπ στην Ολλανδία φέρνουν πρώτο το Κόμμα της Ελευθερίας (PVV) του Χέερτ Βίλντερς.

Ορισμένοι τον αποκαλούν «Ολλανδό Τραμπ». Αν και στην πραγματικότητα, πέρα από τη χονδροειδή εθνικιστική και ρατσιστική ρητορική, τη μανία με το Τουίτερ και το μαλλί, ο Βίλντερς δεν έχει πολλά άλλα κοινά με τον Αμερικανό πρόεδρο.

Ναι μεν τον θαυμάζει σε πολλά και πιστεύει ότι ορθώς έβγαλε το διάταγμα απαγόρευσης εισόδου στις ΗΠΑ πολιτών από εφτά μουσουλμανικές χώρες, καλώντας τους Ολλανδούς βουλευτές να τον μιμηθούν.

Δεν είναι όμως δισεκατομμυριούχος και, κυρίως, έχει ελάχιστες πιθανότητες να γίνει πρωθυπουργός εξαιτίας του εκλογικού συστήματος και της απουσίας συμμάχων.

Μακρυά από το επιθυμητό

Το PVV φέρεται να παίρνει 20% και 30 έδρες. Για να σχηματίσει ένα κόμμα κυβέρνηση, θα πρέπει να λάβει 76 από τις 150 έδρες της Βουλής.

Με το σύστημα της απλής αναλογικής που ισχύει στην Ολλανδία, κανένα κόμμα δεν έχει φτάσει τόσο ψηλά και οι κυβερνήσεις συνεργασίας είναι ο κανόνας.

Μόνο που στην περίπτωση του Χέερτ Βίλντερς, κανένα από τα υπόλοιπα 27 κόμματα που κατεβαίνουν στις εκλογές δεν θέλει να συμμαχήσει μαζί του.

Εύκολα καταλαβαίνει κανείς το γιατί.

Ο Βίλντερς είναι εθνικιστής, αντιευρωπαϊστής και φανατικός αντιμουσουλμάνος.

«Η Ολλανδία είναι δική μας ξανά» είναι το προεκλογικό του σύνθημα, εμπνευσμένο από το Brexit και τον Τραμπ.

Δηλώνει ότι αν γίνει κυβέρνηση, η Ολλανδία θα επιστρέψει στο εθνικό της νόμισμα και θα κάνει δημοψήφισμα για την παραμονή στην Ευρωπαϊκή Ενωση στα πρότυπα των Βρετανών.

Εχει ένα πρόγραμμα 11 σημείων για την «αποϊσλαμοποίηση» της Ολλανδίας και για το κλείσιμο των συνόρων στους μετανάστες.

Σε συνέντευξή του πριν από λίγες μέρες στο ολλανδικό ραδιόφωνο WNL παραλλήλισε τα τζαμιά με ναζιστικούς ναούς και το Κοράνι με το «Ο Αγών μου» του Χίτλερ.

Παλιότερα, είχε προτείνει να κλείσουν τα τζαμιά και να κηρυχτεί παράνομο το Κοράνι.

Στη συνέντευξη, κατέβασε ελαφρά τους τόνους λέγοντας ότι δεν θα κλείσει τα τζαμιά διά της βίας, κάτι που αντιβαίνει στη θρησκευτική ελευθερία η οποία κατοχυρώνεται από το ολλανδικό Σύνταγμα, αλλά θα τους αφαιρέσει την άδεια λειτουργίας.

Οσο για το Κοράνι, δεν θα το κατασχέσει από τα σπίτια των ανθρώπων, αλλά θα απαγορεύσει την πώλησή του στα βιβλιοπωλεία.

Τον περασμένο Δεκέμβριο, ο Χέερτ Βίλντερς καταδικάστηκε για υποκίνηση ρατσιστικού μίσους εναντίον Μαροκινών μεταναστών σε πολιτική συγκέντρωση το 2014.

Το δικαστήριο, ωστόσο, δεν του επέβαλε κάποια ποινή, θεωρώντας ότι «η καταδίκη αποτελεί από μόνη της ποινή».

Ο Βίλντερς, όπως συμβαίνει συχνά με τα ακροδεξιά κόμματα που κερδίζουν σε δημοφιλία, έχει καταφέρει να μετατοπίσει δεξιότερα ολόκληρο το πολιτικό σκηνικό.

Χαρακτηριστικό το παράδειγμα του κεντροδεξιού πρωθυπουργού Μαρκ Ρούτε.

«Συμπεριφερθείτε κανονικά ή φύγετε», έγραψε πρόσφατα σε ανοιχτή επιστολή.

Ο Ολλανδός πρωθυπουργός έκανε λόγο για εκείνους που «καταχρώνται την ελευθερία της χώρας μας για να προκαλέσουν αναταραχή, ενώ ήρθαν εδώ ακριβώς για αυτή την ελευθερία».

Σαφής υπαινιγμός για τους μετανάστες, κυρίως από μουσουλμανικές χώρες.

Εξίσου σαφής, κατά γενική ομολογία, η προσπάθεια του Ρούτε, αρχηγού των Φιλελεύθερων (VVD), να προσεταιριστεί το κοινό του Βίλντερς.

Δεν είναι όμως μόνο η μετανάστευση που απασχολεί σημαντική μερίδα των Ολλανδών.

Τα κυβερνώντα κόμματα πληρώνουν την πολιτική της λιτότητας που άρχισαν να εφαρμόζουν μετά τις εκλογές του 2012.

Οχι τόσο άγρια, βέβαια, όσο αυτή που επιβλήθηκε στην Ελλάδα και στις άλλες χώρες της ευρωπαϊκής περιφέρειας, υπεραρκετή ωστόσο για να προκαλέσει δυσαρέσκεια και ανασφάλεια στους συνηθισμένους σε ένα γενναιόδωρο κοινωνικό κράτος Ολλανδούς, οι οποίοι δείχνουν να γυρίζουν την πλάτη στα μέχρι σήμερα μεγάλα κόμματα.

Το VVD, πρώτο κόμμα το 2012, συγκεντρώνει σύμφωνα με τα γκάλοπ γύρω στο 16% και 15 έδρες από 41 που έχει σήμερα.

Αλλοι μεγάλοι χαμένοι είναι οι Εργατικοί (PvdA), οι οποίοι φέρονται να χάνουν το ένα τρίτο των ψηφοφόρων τους και να πέφτουν από τις 38 στις 12 έδρες.

Mιλάμε για το κόμμα του πασίγνωστου Γερούν Ντάισελμπλουμ, ο οποίος, πέρα από επικεφαλής του Eurogroup, είναι και υπουργός Οικονομικών στη χώρα του, όπου εφαρμόζει επίσης τη δημοσιονομική προσαρμογή, αν και σε πιο ήπια εκδοχή.

Ο Ντάισελμπλουμ πάντως, αν και σφιχτοχέρης στις δημόσιες δαπάνες, είναι ιδιαίτερα γενναιόδωρος απέναντι στις τράπεζες.

Τον Φεβρουάριο του 2013 διέσωσε με κρατικό χρήμα την τράπεζα SNS REAAL.

Τον Δεκέμβρη του 2013 τα ΜΜΕ της πατρίδας του τον βάφτισαν «πολιτικό της χρονιάς» χαρακτηρίζοντάς τον «έξυπνο, ισορροπημένο και καλό στην εξεύρεση συμβιβασμών», αγνοώντας την αποκάλυψη λίγους μήνες νωρίτερα ότι είχε δηλώσει κάτοχος ανύπαρκτου μεταπτυχιακού τίτλου από το Πανεπιστήμιο του Κορκ της Ιρλανδίας και μόλις το θέμα έγινε γνωστό, αναγκάστηκε να αλλάξει το βιογραφικό του.

Γερούν… γερά

Οι Ολλανδοί ψηφοφόροι όμως έχουν άλλη γνώμη και ετοιμάζουν μια γενναία καταβαράθρωση για το κόμμα του, η οποία αποτυπώθηκε και στις δημοτικές εκλογές τον Μάρτιο του 2015.

Οι Εργατικοί χάνουν δυνάμεις προς όλες τις κατευθύνσεις.

Κέρδη, αντίθετα, φαίνονται να σημειώνουν οι Σοσιαλιστές, οι Πράσινοι και οι κεντρώοι του D66.

Και τα τρία αυτά κόμματα συγκεντρώνουν από 10% και πάνω και αναμένεται να παίξουν ρόλο ρυθμιστή στην όποια μελλοντική κυβέρνηση.

Αν και, παραδοσιακά, το πρώτο κόμμα είναι αυτό που σχηματίζει κυβέρνηση, έχει συμβεί επίσης ο νικητής των εκλογών να μένει εκτός νυμφώνος.

Το 1977, το Εργατικό Κόμμα ήρθε πρώτο, αλλά τελικά κυβέρνηση σχημάτισαν το δεύτερο και το τρίτο κόμμα.

Εκείνη την εποχή, όμως, οι τρεις πρώτες πολιτικές δυνάμεις είχαν την πλειοψηφία των εδρών και σχημάτιζαν ευκολότερα κυβέρνηση, καθώς δεν υπήρχε η σημερινή πολυδιάσπαση ψήφων.

Αν μάλιστα τα τωρινά δεδομένα μεταφραστούν και σε εκλογικό αποτέλεσμα, τότε θα χρειαστούν το λιγότερο τέσσερα κόμματα για να φτιάξουν κυβέρνηση.

«Θα μείνουμε στη θέση μας και θα διοικούμε τη χώρα έως ότου σχηματιστεί μια νέα κυβερνητική συμμαχία. Αυτό μπορεί να διαρκέσει ακόμα και τέσσερα χρόνια», λέει με συγκινητική πατριωτική αυταπάρνηση ο «Γερούν γερά» Ντάισελμπλουμ.

Ο Χέερτ Βίλντερς πάντως πιστεύει ότι, αν έρθει πρώτος, τότε οι αντιστάσεις κάποιων άλλων κομμάτων θα καμφθούν, ανεξαρτήτως του τι ισχυρίζονται σήμερα.

«Δεν θα έχουν άλλη επιλογή», είπε στο WNL. «Είμαι βέβαιος ότι αν οι ψηφοφόροι δώσουν στο PVV μια μεγάλη νίκη, θα υποχρεωθούν να αλλάξουν στάση».

Δεν απέκλεισε μάλιστα το ενδεχόμενο να καλέσει τον κόσμο του σε ανυπακοή αν κάποιοι τον εμποδίσουν να σχηματίσει κυβέρνηση, τονίζοντας ότι «δεν μπορείς να αγνοείς τη βούληση δυόμισι εκατομμυρίων ανθρώπων».

Μια «λεπτομέρεια» που πολλοί δεν θέλουν να θυμούνται είναι ότι ο ακροδεξιός Βίλντερς στήριζε την κεντροδεξιά κυβέρνηση μειοψηφίας του Μαρκ Ρούτε τη διετία 2010-2012.

Απέσυρε όμως τη στήριξή του διαφωνώντας με τα μέτρα λιτότητας κι έτσι η χώρα οδηγήθηκε σε πρόωρες εκλογές.

Εκτός όμως από το κεφάλαιο του ρατσισμού, είναι και ο αντιευρωπαϊσμός του Βίλντερς που δυσχεραίνει μια μελλοντική συνεργασία, καθώς τα ολλανδικά κόμματα στη μεγάλη πλειονότητά τους είναι φιλοευρωπαϊκά.

Ωστόσο, οι Ολλανδοί, αν και δηλώνουν φιλοευρωπαϊστές, έκαναν δύο φορές την έκπληξη σε δημοψηφίσματα που αφορούσαν σημαντικές αποφάσεις σε σχέση με την Ε.Ε.

Την πρώτη το 2005 όταν καταψήφισαν το Ευρωσύνταγμα και τη δεύτερη πέρυσι τον Απρίλιο με τη συμφωνία σύνδεσης της Ενωσης με την Ουκρανία.

Την ίδια στιγμή, οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν απαξίωση απέναντι στο πολιτικό σύστημα.

Σύμφωνα με τον ιστότοπο euractiv.com, γκάλοπ που διενεργήθηκε πριν από λίγες μέρες δείχνει ότι 61% των ερωτηθέντων θεωρούν τους Ολλανδούς πολιτικούς «ελιτιστές, αναξιόπιστους και ανέντιμους», ενώ 37% δηλώνουν αναποφάσιστοι ως προς την ψήφο τους τον ερχόμενο Μάρτιο.

Υπάρχει, βέβαια, πάντα το ενδεχόμενο τα γκάλοπ να πέφτουν έξω, όσο κι αν οι Ολλανδοί δημοσκόποι σε γενικές γραμμές τα καταφέρνουν καλύτερα από άλλους.

Ισως τελικά το Κόμμα της Ελευθερίας να μην έρθει πρώτο, οπότε όλα τα παραπάνω δεν θα έχουν πια τόση σημασία.

Μπορεί πάλι να κάνουν λάθος από την ανάποδη και να κρύβουν ένα «ντροπαλό» κοινό, όπως συνέβη στις ΗΠΑ με τον Τραμπ.

Σε ένα σημείο πάντως συγκλίνουν οι περισσότερες αναλύσεις: αν έρθει πρώτος ο ακροδεξιός Βίλντερς, έστω και χωρίς να σχηματίσει κυβέρνηση, θα δώσει αέρα στα πανιά των ομοϊδεατών του ανά την Ευρώπη. Σειρά έχει η Γαλλία…