HRW: Επιζήμια η συμφωνία Ε.Ε.-Τουρκίας για τους πρόσφυγες

Τις αρνητικές συνέπειες της συμφωνίας Ε.Ε.-Τουρκίας για το μεταναστευτικό αναδεικνύουν τόσο η Human Rights Watch όσο και η Unicef, ένα χρόνο μετά την έναρξη εφαρμογής της συμφωνίας.

Σε νέα έκθεσή της, υπό τον τίτλο «Ελλάδα: Ένα έτος ταλαιπωρίας για τους αιτούντες άσυλο», και με αφορμή την πρώτη ετήσια επέτειο από την εφαρμογή στις 18 Μαρτίου, η Human Rights Watch τονίζει ότι η συμφωνία Ε.Ε.-Τουρκίας εγκλωβίζει τους πρόσφυγες σε καταστάσεις παραβίασης των δικαιωμάτων τους, στερώντας τους τη δυνατότητα να βρουν καταφύγιο.

Όπως τονίζει η συμφωνία εγκλώβισε χιλιάδες ανθρώπους σε τρισάθλιες συνθήκες στα ελληνικά νησιά το περασμένο έτος, στερώντας από τους περισσότερους τη δυνατότητα πρόσβασης σε διαδικασίες ασύλου και προστασία υπό το καθεστώς του πρόσφυγα.

Υποστηρίζει ότι για την υλοποίηση της συμφωνίας, η ελληνική κυβέρνηση υιοθέτησε μια πολιτική ανάσχεσης, κρατώντας τους αιτούντες άσυλο υπό περιορισμό στα νησιά, στα hotspot και σε άλλες εγκαταστάσεις υποδοχής, προκειμένου να διευκολύνει την ταχεία διεκπεραίωση των διαδικασιών και την επιστροφή τους στην Τουρκία.

Ωστόσο, αναφέρεται στην έκθεση, εξαιτίας των συνεχιζόμενων αφίξεων, της κακοδιαχείρισης της χρηματοδότησης για την παροχή βοήθειας και του βραδύ ρυθμού των διαδικασιών λήψης αποφάσεων, έχουν προκαλέσει συνθήκες ασφυξίας και συνωστισμό στα ελληνικά νησιά.

Στην κατάσταση αυτή έχουν συμβάλει, αναφέρει στην έκθεσή της η οργάνωση, και οι θετικές αποφάσεις των ελληνικών Επιτροπών Προσφυγών που απέρριψαν ως επισφαλείς τις επιστροφές με συνοπτικές διαδικασίες στην Τουρκία.

Συνεπεία των παραπάνω, αλλά και εξαιτίας της αδυναμίας των ελληνικών αρχών να αναγνωρίσουν ορθά τους ευάλωτους αιτούντες άσυλο, οι οποίοι θα πρέπει να μεταφέρονται στην ηπειρωτική Ελλάδα, έχουν ως αποτέλεσμα την επιδείνωση των συνθηκών ασφάλειας, καθώς και την πρόκληση άσκοπης ταλαιπωρίας και απόγνωσης.

«Ολοκληρωτική καταστροφή»

Η Εύα Κοσσέ, ερευνήτρια για την Ελλάδα στη Human Rights Watch, τονίζει ότι η συμφωνία αποτέλεσε «ολοκληρωτική καταστροφή για αυτούς ακριβώς τους ανθρώπους που υποτίθεται ότι πρέπει να προστατεύσει».

Και συμπλήρωσε ότι οι ελληνικές αρχές «θα πρέπει να μεριμνήσουν ώστε οι άνθρωποι που αποβιβάζονται στις ακτές της Ελλάδας να έχουν ουσιαστική πρόσβαση σε διαδικασία ασύλου και να δοθεί τέλος στην πολιτική ανάσχεσης για τους αιτούντες άσυλο».

Από τις επισκέψεις στα νησιά αλλά και στα κέντρα στην ηπειρωτική Ελλάδα, η οργάνωση διαπιστώνει όσν αφορά τις εγκαταστάσεις ότι είναι ανεπαρκείς και χρήζουν βελτίωσης προκειμένου να ανταποκρίνονται στα ανθρωπιστικά πρότυπα, σύμφωνα με τις

υποχρεώσεις που υπέχει η Ελλάδα.

Τέλος, αναφερόμενη στην Τουρκία η οργάνωση τονίζει πόσοπροβληματικής είναι η παραδοχή ότι η Τουρκία αποτελεί ασφαλή χώρα για τους αιτούντες άσυλο, στην οποία βασίζεται η συμφωνία και επιτρέπει στην Ελλάδα να τους ξαναστέλνει στην Τουρκία χωρίς να εξετάζει επί της ουσίας τα αιτήματα ασύλου που υποβάλλουν.

Αναγνωρίζει ότι «Μέχρι στιγμής δεν έχει πραγματοποιηθεί αναγκαστική επιστροφή αιτούντος άσυλο στην Τουρκία με την αιτιολογία ότι το αίτημά του είναι μη παραδεκτό επειδή θα μπορούσε να τύχει αποτελεσματικής προστασίας στην Τουρκία. Εάν, ωστόσο, το Συμβούλιο της Επικρατείας απορρίψει την προσφυγή, θα ανοίξει ενδεχομένως τον δρόμο για μαζικές επιστροφές αιτούντων άσυλο στην Τουρκία».

Καλεί την Ελλάδα να να αντισταθεί στις πιέσεις της Ε.Ε. που αποσκοπούν στην αποδυνάμωση των προστατευτικών ρυθμίσεων για τους ευάλωτους αιτούντες άσυλο, εξαιτίας των οποίων αξιωματούχοι της Ε.Ε. και της Ελλάδας επικαλούνται την υλοποίηση της συμφωνίας ως δικαιολογία για την πολιτική ανάσχεσης.

Και τονίζει ότι ακόμη και αν η μεταφορά των αιτούντων άσυλο στην ηπειρωτική Ελλάδα θα περιέπλεκε τις ενδεχόμενες επιστροφές προς την Τουρκία, πρόκειται για ένα απαράδεκτο πρόσχημα για να καταδικάζονται άνθρωποι να ζουν σε συνθήκες που απειλούν την υγεία τους και προκαλούν τεράστιο άγχος, δήλωσε η Human Rights Watch.

Unicef: «Υποσχέσεις που δεν τηρήθηκαν»

Τα Ηνωμένα Έθνη μέσω της Unicef κατήγγειλαν σήμερα τις «υποσχέσεις που δεν τηρήθηκαν» στη συμφωνία μεταξύ της Τουρκίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την αναχαίτιση των μεταναστευτικών και προσφυγικών ροών προς την Ευρώπη, υπενθυμίζοντας τα δεινά που υφίστανται οι άνθρωποι αυτοί και ιδίως τα ασυνόδευτα παιδιά.

Από την Ελβετία, ο Λούτσο Μελάντρι, ειδικός του ΟΗΕ στην αντιμετώπιση εκτάκτων περιστατικών της Unicef, τόνισε ότι θα πρέπει «πραγματικά να επανεξετάσουμε το πλαίσιο αυτής της συμφωνίας».

Ενώ η Τουρκία απειλεί να σπάσει τη συμφωνία, η οποία της εξασφάλιζε οικονομική βοήθεια με αντάλλαγμα να συγκρατήσει τις προσφυγικές ροές, η Unicef ασκεί κριτική σε εκείνους που θεωρούν επιτυχημένη τη συμφωνία Ε.Ε.-Τουρκίας για το προσφυγικό.

«Μολονότι υπάρχει σημαντική μείωση του συνολικού αριθμού των παιδιών που προσπαθούν να φτάσουν στην Ευρώπη από πέρσι τον Μάρτιο, υπήρξε μια αύξηση των απειλών και των κινδύνων για αυτά τα παιδιά πρόσφυγες» υπογράμμισε ο Άφσχαν Χαν, ο συντονιστής της μεταναστευτικής κρίσης της Unicef.

Ο Λούτσο Μελάντρι υπενθύμισε ότι ένα από τα βασικά σημεία αυτής της συμφωνίας προέβλεπε τη μετεγκατάσταση, από την Ελλάδα και την Ιταλία, σε άλλες χώρες της Ε.Ε. τουλάχιστον 120.000 μεταναστών.

«Βρισκόμαστε απέναντι σε αυτό που αποκαλούμε υποσχέσεις που δεν τηρήθηκαν», είπε, τονίζοντας το γεγονός ότι μόνο 14.412 άνθρωποι είχαν μετεγκατασταθεί μέχρι τις 15 Μαρτίου. Από αυτούς, οι ασυνόδευτοι ανήλικοι ανέρχονταν μόνο σε μερικές δεκάδες.

Όπως εξήγησε, είναι πολύ δύσκολο να εκτιμηθεί ο ακριβής αριθμός των παιδιών που έχουν χωριστεί από τους γονείς τους και αποτελούν σημαντικό μέρος των προσφύγων και μεταναστών που φεύγουν από εμπόλεμες ζώνες για να φτάσουν στην Ευρώπη.

Με αφορμή τις τουρκικές απειλές, λόγω της διπλωματικής κρίσης με Ολλανδία και Γερμανία, ότι θα ακυρώσει μονομερώς τη συμφωνία, ο Λούτσο Μελάντρι την επέκρινε διότι, όπως είπε κάποιοι χρησιμοποιούν τους αιτούντες άσυλο σαν «μονάδα συναλλαγής».

Τα προβλήματα των προσφύγων και των μεταναστών δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούνται «για πολιτικούς λόγους», επισήμανε.