Πρώτα το μισό καρότο και το μαστίγιο να αιωρείται με το ΔΝΤ πρόθυμο να το χρησιμοποιήσει… Αυτή είναι η «προσφορά» των εταίρων και δανειστών στην ελληνική πλευρά ύστερα από μακρά συζήτηση για την πορεία του ελληνικού προγράμματος κατά τη χθεσινή σύνοδο της ευρωζώνης.
Το μισό καρότο είναι η επιστροφή των θεσμών στην Αθήνα για την ολοκλήρωση της δεύτερης αξιολόγησης. Πότε; «Το συντομότερο δυνατόν», δήλωσε στη συνέντευξη Τύπου ο πρόεδρος των 19, ο Ολλανδός Γερούν Ντάισελμπλουμ, αφήνοντας στον αέρα την ημερομηνία αλλά και τους όρους της επιστροφής του «κουαρτέτου».
Το μαστίγιο που αιωρείται είναι η απαίτηση των εταίρων-δανειστών, κατόπιν επιμονής του ΔΝΤ, να νομοθετήσει από τώρα η κυβέρνηση σειρά προληπτικών μέτρων (μείωση αφορολόγητου, συντάξεων…) για τη διασφάλιση των πρωτογενών πλεονασμάτων 3,5% του ΑΕΠ από το 2018 και μετά.
«Η συζήτηση συνεχίζεται» είπε ο Ντάισελμπλουμ ερωτηθείς για το επίμαχο αυτό αίτημα των εταίρων-δανειστών που προσκρούει προς το παρόν στις αντιρρήσεις της κυβέρνησης, η οποία βλέπει τον εφιάλτη των Ιουλιανών του 2015 να εμφανίζεται στον ορίζοντα…
Η χθεσινή σύνοδος συνήλθε υπό τη σκιά της συνάντησης του Γερμανού υπουργού Οικονομικών Σόιμπλε και της επικεφαλής του ΔΝΤ Κριστίν Λαγκάρντ στο Νταβός.
Αυτό φάνηκε τόσο από τις δηλώσεις των Ευρωπαίων για την αναγκαία συμμετοχή του ΔΝΤ στο ελληνικό πρόγραμμα αλλά και τις απαιτήσεις τους σχετικά με τη νομοθέτηση από τώρα προληπτικών μέτρων, που αποτελεί πάγιο αίτημα της Ουάσινγκτον.
Η επιθετική στάση των εταίρων-δανειστών φάνηκε από τη συνάντηση που είχαν ο υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος και ο αναπληρωτής υπουργός Γιώργος Χουλιαράκης με τους εκπροσώπους των θεσμών, πριν αρχίσουν οι εργασίες της συνόδου.
Οι εκπρόσωποι του ΔΝΤ (Π. Τόμσεν), της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (Μ. Μπούτι), της ΕΚΤ (Μ. Κερέ), του ΕΜΣ (Κ. Ρέγκλινγκ) και της Ομάδας Εργασίας της ευρωζώνης (Τ. Βίζερ) ζήτησαν με επιμονή να νομοθετηθεί από τώρα σειρά προληπτικών μέτρων, κυρίως η μείωση του αφορολόγητου και των συντάξεων, με το επιχείρημα ότι πρέπει να διασφαλιστούν τα πλεονάσματα 3,5% του ΑΕΠ από το 2018 και μετά.
«Oνειρο»
Πρόκειται για τη θέση του ΔΝΤ, το οποίο εκτιμά ότι η επίτευξη πλεονασμάτων 3,5% είναι όνειρο απατηλό με ένα χρέος μη βιώσιμο και ή θα νομοθετηθούν από τώρα οδυνηρά μέτρα που θα αποσκοπούν στην περικοπή των συντάξεων και τη μείωση του αφορολόγητου ή θα πρέπει να ληφθούν έγκαιρα από τους Ευρωπαίους ουσιαστικά μέτρα για την ελάφρυνση του ελληνικού χρέους.
Η δεύτερη λύση απορρίφθηκε αμέσως από τον Β. Σόιμπλε, ο οποίος τα έκανε πλακάκια στο Νταβός με την Κριστίν Λαγκάρντ ως προς τη νομοθέτηση από τώρα μέτρων λιτότητας με στόχο τις συντάξεις και το αφορολόγητο.
Στη συνάντηση με τους θεσμούς, οι Ευκλ. Τσακαλώτος και Γ. Χουλιαράκης αντιπρότειναν τη λήψη μέτρων από το 2019 με τη χρήση του «κόφτη» σε περίπτωση που δεν επιτευχθούν τα πλεονάσματα 3,5%. Οι εκπρόσωποι των θεσμών δεν πείσθηκαν με τα ελληνικά επιχειρήματα και το όλο θέμα πέρασε στην υπουργική σύνοδο.
Σε επίπεδο υπουργών, επικράτησε η πολιτική «σκέψη»: η άποψη ότι δεν πρέπει να φανεί προς τα έξω πως υπάρχει κίνδυνος εκκόλαψης μιας νέας κρίσης γύρω από το ελληνικό θέμα. Για πολιτικούς λόγους.
Ηδη, πολλές πολιτικές ομάδες του Ευρωκοινοβουλίου (Σοσιαλδημοκράτες, Πράσινοι, Ομάδα της Αριστεράς) ζήτησαν από τον Γερούν Ντάισελμπλουμ (ουσιαστικά από τον Σόιμπλε) να δοθεί ένα τέλος στα μέτρα λιτότητας που επιβάλλουν στην Ελλάδα οι εταίροι-δανειστές, με αιχμές κατά του ΔΝΤ.
Συμφωνήθηκε, λοιπόν, να συνεχιστούν οι συζητήσεις μεταξύ της κυβέρνησης και των θεσμών, που θα επιστρέψουν «το συντομότερο δυνατόν» στην Αθήνα, χωρίς να ορίζεται η ημερομηνία επιστροφής. Οι όροι δεν γνωστοποιήθηκαν, αλλά παραμένει στο τραπέζι η απαίτηση για νομοθέτηση από τώρα μέτρων για τη μείωση των συντάξεων και του αφορολόγητου.
Και, φυσικά, τα εργασιακά και ο τομέας της ενέργειας. Ετσι, ο Ντάισελμπλουμ δήλωσε μετά την ολοκλήρωση της συνόδου: «Ενθαρρύναμε τους Ελληνες να ολοκληρώσουν τις υποχρεώσεις τους προκειμένου να επιστρέψουν οι θεσμοί το γρηγορότερο δυνατό». Και πρόσθεσε ότι «υπάρχει σαφής κατανόηση πως η ολοκλήρωση της αξιολόγησης είναι στόχος όλων».
Η συμμετοχή του ΔΝΤ
Ως προς το ΔΝΤ, ο Ολλανδός απέκλεισε το ενδεχόμενο μη συμμετοχής του στο πρόγραμμα, εκτιμώντας ότι πρόσφερε από την αρχή σημαντική τεχνογνωσία. Αλλωστε, «υπάρχουν κράτη-μέλη που επιθυμούν οπωσδήποτε τη συμμετοχή του ΔΝΤ».
Βέβαια, στο μέλλον, θα εξεταστεί η ανάληψη προγραμμάτων μόνο από τους Ευρωπαίους, αλλά δεν τίθεται θέμα μη συμμετοχής του ΔΝΤ για το ελληνικό πρόγραμμα.
Τα ίδια είπε και ο επίτροπος Πιερ Μοσκοβισί, σύμφωνα με τον οποίο «είχαμε μια καλή συζήτηση, που μας επιτρέπει να δούμε τα επόμενα βήματα με αισιοδοξία».
Τσακαλώτος: «Απαίτηση πέρα από το ευρωπαϊκό πλαίσιο και τη δημοκρατία»
«Υπάρχει ένα μεγάλο θέμα, αυτό της απαίτησης του ΔΝΤ να νομοθετήσουμε μέτρα για μετά το 2018. Αυτό απαιτεί να το ξανασκεφτούμε» δήλωσε μετά το πέρας του Eurogrοup o Ευκλείδης Τσακαλώτος.
Οπως πρόσθεσε ο Ελληνας υπουργός Οικονομικών, «αυτό είναι απαραίτητο γιατί πρώτον υπάρχει υπεραπόδοση. Κάθε φορά που υπερ-αποδίδουμε, η πιθανότητα να χρειαστούν μέτρα μειώνεται. Ο δεύτερος λόγος είναι γιατί πηγαίνει πολύ πιο πέρα απ’ αυτό που χρειάζεται η δημοκρατική κουλτούρα.
»Δεν είναι σωστό να ζητάς από μια χώρα να νομοθετήσει για δύο ή τρία χρόνια αργότερα για το τι θα κάνει τότε. Είναι μια απαίτηση που πηγαίνει πολύ πιο πέρα από ευρωπαϊκό πλαίσιο και τη δημοκρατία.
»Θα υπάρξουν πρωτοβουλίες από εδώ και πέρα για να καλυφθεί το κενό και νομίζω ότι δεδομένου ότι όλοι θέλουν λύση μπορούμε να έχουμε έναν βαθμό εμπιστοσύνης». Τοποθετούμενος για τη συνεδρίαση, είπε ότι «η Ελλάδα δεν απασχόλησε μεγάλο μέρος του σημερινού Eurogroup. Είχαμε συναντήσεις πριν τη σημερινή συνεδρίαση όπου βρήκαμε κοινό έδαφος.
Το πρώτο σημείο είναι το γεγονός ότι η ανάπτυξη είναι μεγαλύτερη απ’ όσο κανείς φανταζόταν. Περιμένουμε το τέταρτο τρίμηνο να είναι καλύτερο από το δεύτερο και το τρίτο και το ΑΕΠ για τη χρονιά να είναι σε θετικό πρόσημο ενώ όλοι προέβλεπαν ύφεση.
»Δεύτερο, όλοι συμφώνησαν ότι η δημοσιονομική απόδοση είναι εντυπωσιακή. Είχαμε στόχο πρωτογενές πλεόνασμα 0,5% και όλα δείχνουν ότι θα έχουμε γύρω στο 2% του ΑΕΠ. Το τρίτο επίπεδο συμφωνίας, που όμως δεν είναι γεγονός αλλά εκτίμηση, είναι ότι δεδομένης της παραπάνω εικόνας είναι πολύ σημαντικό να κλείσουμε το συντομότερο δυνατό σε όλα τα θέματα: την αξιολόγηση, το χρέος».
