Το 1998 κάπου 60 γυναίκες, αγρότισσες, σκάρωσαν τον Σύλλογο Γυναικών Γενισέας Ξάνθης με σκοπό, ανάμεσα σε άλλα, να ασχοληθούν με τα ήθη και έθιμα του τόπου τους.
«Θυμόμασταν με πόση νοσταλγία μάς μιλούσαν οι γονείς μας για τη συγκομιδή του ζαχαροκάλαμου που το έκαναν πετιμέζι, σαν κάτι πολύ δυνατό να συνέβαινε» μας λέει η κ. Αναστασία Αμανατίδου για το πώς ξεκίνησαν όλα.
Και ήταν μακρύς ο δρόμος: αποφασισμένες να αναβιώσουν την καλλιέργεια, ήρθαν αντιμέτωπες με το γεγονός ότι είχε χαθεί ο σπόρος κι ας έψαξαν παντού.
Δοκίμασαν να καλλιεργήσουν τον αμερικανικό, αλλά δεν τους ικανοποίησε η γεύση. Το 2012 ανακαλύπτουν τον σπόρο στην Τραπεζούντα όπου πήγαν «οδικώς με τον δήμαρχό μας και μία γεωπόνο Ελληνίδα μουσουλμάνα».
Τον έφεραν και τον καλλιέργησαν. «Ετυχε εκείνον τον καιρό να έρθουν στον δήμο να μας μιλήσουν για τις ΚΟΙΝΣΕΠ και τα καινοτόμα προϊόντα και τότε είπαμε στον σύλλογο να κάνουμε αυτήν την προσπάθεια».
Κάπως έτσι, με αυτό το εξαιρετικό προϊόν ανά χείρας, πέντε γυναίκες αποφάσισαν να φτιάξουν την κοινωνική συνεταιριστική επιχείρηση ΓΕΝΙΣΕΑ: έβαλαν ένα ποσό από το υστέρημά τους και τη δουλειά τους, αγρότισσες γαρ, και κατόρθωσαν να φτιάξουν μια μικρή γραμμή παραγωγής.
«Αρχίζουμε τη σπορά τον Απρίλιο και τον Σεπτέμβριο, όταν είναι ώριμο αρχίζουμε τη συγκομιδή με το χέρι, ένα ένα το καλάμι.
Πήραμε μια μηχανή για να αποψιλώνει το καλάμι από τα φύλα και τον σπόρο, μια δεύτερη μηχανή για να το αποχυμώνει και μετέπειτα ειδικά καζάνια με φίλτρα…»
Οταν περιγράφει την παρασκευή του πετιμεζιού είναι σαν να το ζεις μαζί της.
Και μπορεί να μην έχουν ακόμη κέρδη, αλλά κατάφεραν μέσα σε δύο χρόνια όχι μόνο να εκσυγχρονίσουν τη συγκομιδή και το εργαστήριο, αλλά να λειτουργούν και ένα κατάστημα, να βγάζουν τα λειτουργικά τους έξοδα και να πληρώνουν την περίοδο της συγκομιδής περίπου 250 μεροκάματα σε 25 εργάτες γης «με εργόσημο και τα πάντα». Και μπορεί να μην έχουν χρήματα για διαφήμιση, αλλά η συμμετοχή τους σε εκθέσεις τούς έχει ανοίξει τις διεθνείς αγορές.
Η κ. Αμανατίδου όμως δεν έχει μόνο πίστη στο προϊόν τους, αλλά και όραμα για το μέλλον:
«Είμαστε οι μόνες που παράγουμε πετιμέζι από ζαχαροκάλαμο και έχουμε μεγάλες προσφορές για να το διαθέσουμε στο εξωτερικό, αλλά δεν μπορούμε να αντεπεξέλθουμε στις ποσότητες που μας ζητάνε. Εχω μιλήσει με όλα τα αρμόδια υπουργεία…
»Μπορούμε να ανοίξουμε το πρώην εργοστάσιο ζάχαρης, που είναι πλέον “φάντασμα”, και να δημιουργήσουμε εκατοντάδες θέσεις εργασίας για να κάνουμε εξαγωγές.
Μας έχουν πλησιάσει και μας ζητάνε πάνω από έξι τόνους προϊόν για τη Γερμανία και τη διπλάσια ποσότητα για το Ιράν, αλλά εμείς παράγουμε μόνο 3 τόνους τον χρόνο καλλιεργώντας 20 στρέμματα…»
Το προϊόν το έστειλαν για αναλύσεις στα Πανεπιστήμια «και μας είπαν ότι δεν έχετε δικαίωμα να σταματήσετε, πρόκειται για φάρμακο».
Ο ενθουσιασμός της δεν κρύβεται όταν μας μιλά για το πετιμέζι από φυσικό χυμό ελληνικού ζαχαροκάλαμου και την υψηλή διατροφική του αξία, «είναι 8 φορές θρεπτικότερο από τη μελάσα, με 0% λιπαρά, πλούσιο σε πολυφαινόλες και με αντιοξειδωτική δράση. Μας έχουν καταφέρει να παίρνουμε συμπληρώματα διατροφής και σούπερ φουντς αντί να τρώμε μία κουταλιά από αυτό το καταπληκτικό σιρόπι που μας προστατεύει από όλα. Συνεχώς μου στέλνουν μελέτες που μιλάνε για τις δράσεις του».
Στους παλιούς καιρούς της φτώχειας και της στέρησης το πετιμέζι ήταν ένα πρώτης τάξης δυναμωτικό. Μήπως τούτη τη φορά να τονώσει εκτός από τον οργανισμό μας και την οικονομία μας;
