Περισσότερα από 4.000 κειμήλια της καθημερινής ζωής, μαζί με έργα τέχνης, ντοκουμέντα, φωτογραφίες, γκάτζετ, τα πρώτα μηχανήματα της τεχνολογικής εξέλιξης δημιουργούν το σύμπαν από το μακρινό – πρόσφατο παρελθόν και αναδεικνύουν σε έκθεμα μια ολόκληρη δεκαετία.
Εκείνη του ’80, που αν και πέρασε ανεπιστρεπτί, πολλές από τις συνήθειες, τα ήθη, τις τάσεις, την αισθητική, ακόμα και την πολιτική που ασκήθηκε καθόρισαν τις επόμενες δεκαετίας και φτάνουν έως τις ημέρες μας. Από χθες και για δύο μήνες οι δρόμοι οδηγούν στην Τεχνόπολη του Δήμου Αθηναίων, όπου διοργανώνεται η πολυδιαφημισμένη έκθεση «GR80s. Η Ελλάδα του Ογδόντα στην Τεχνόπολη».
Οσοι βίωσαν εκείνη την εποχή αποκλείεται να περιηγηθούν και να μην αναφωνήσουν «Α, κοίτα… το θυμάσαι;». Να μην αναγνωρίσουν κάπου τον εαυτό τους ή μια συνήθεια μέσω ενός αντικείμενου, μιας φωτογραφίας, ενός παιχνιδιού, ή μουσικών ακουσμάτων… Ολόκληρη η δεκαετία με ό,τι θετικό ή αρνητικό άφησε, εκτίθεται σε 18 περίπτερα όπου παρατίθενται τα τεκμήρια χωρισμένα σε ενότητες.
Η καθεμία εξερευνά πτυχές της κοινωνικής και πολιτικής ζωής, της καθημερινότητας, της τέχνης, σηματοδοτώντας τις εξελίξεις που ακολούθησαν.
Η έκθεση σίγουρα χρειάζεται περισσότερες από μία επισκέψεις. Στο περίπτερο «Πολιτική: Από την Αλλαγή στην “Κάθαρση”» (το επιμελήθηκαν οι Δημήτρης Σωτηρόπουλος – Λαμπρινή Ρόρη) ο επισκέπτης κατά την είσοδό του βλέπει 12 υδατογραφίες, φιλοτεχνημένες από τον Νικόλαο Ζήσιμο, με τα πρόσωπα των πολιτικών που μεσουρανούσαν, δηλαδή Ανδρέα Παπανδρέου, Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, Χαρίλαου Φλωράκη, Λεωνίδα Κύρκου, Γιώργου Γεννηματά, Μελίνας Μερκούρη…
Ψηφοδέλτια από τις εκλογικές αναμετρήσεις κρέμονται από το ταβάνι, ενώ η εποχή περνάει από πρωτοσέλιδα εφημερίδων (κυριαρχούν της εφημερίδας «Τα Νέα», γιατί, όπως μάθαμε, είναι χορηγός, οπότε δίνεται μεγαλύτερη έμφαση σε εκείνα, κάτι που ωστόσο δεν ανταποκρίνεται σε μια αντικειμενική εικόνα), φωτογραφίες, αφίσες, ντοκουμέντα κομματικής δραστηριότητας, βίντεο, ηχητικά αποσπάσματα κ.ά.
Fashion και disco πάνε παρέα στο περίπτερο που έχουν επιμεληθεί η Εφη Φαλίδα και ο Λεωνίδας Αντωνόπουλος και ζωντανεύει η εποχή με την ντισκόμπαλα, το γκλάμουρ, τα γυναικεία σύνολα, τους δίσκους των ποπ σταρ του διεθνούς στερεώματος. Στο περίπτερο κάνουν επεμβάσεις με έργα τους οι καλλιτέχνιδες Ειρήνη Καραγιαννοπούλου, Μαρία Παπαδημητρίου.
Από τα πιο καλοστημένα και διαφημισμένα είναι το περίπτερο-σπίτι της δεκαετίας του ’80, με σαλόνι, κουζίνα, υπνοδωμάτια, μπάνιο -πιστά στο πνεύμα της εποχής. «Μαρία, τι θα φάμε σήμερα;» ρωτάει ο σύζυγος ενώ βλέπουν ειδήσεις στο κρατικό κανάλι. «Πατάτες γιαχνί» απαντάει εκείνη. «Τις αγόρασα από τη λαϊκή με 35 δραχμές» και ο σύζυγος της θυμίζει:
«Μα δεν είπαμε να παίρνεις πιο ακριβά λαχανικά; Τα άλλα μπορεί να είναι μολυσμένα από το Τσέρνομπιλ». Οι δύο νέοι ηθοποιοί της ομάδα «Δον Κιχώτης» κάνουν μια μικρή περφόρμανς επιχειρώντας την αναβίωση της εποχής. Και τα καταφέρνουν περίφημα.
«…Ολόκληρος ο υλικός πολιτισμός περιστρέφεται γύρω από τον εαυτό του. Από μια πανκ κόμμωση έως μια κασέτα με ελαφρολαϊκά ή καψουροτράγουδα και από το παιδικό παιχνίδι που διαφοροποιείται έως την ιδεολογική διακύμανση μεταξύ αλτουσεριανού μαρξισμού, νεοφιλελεύθερης οικονομικής θεωρίας και νεο-ορθόδοξης αναζήτησης μιας νέας ελληνικότητας, η ιστορία του ’80 είναι με πρωταρχικό τρόπο προσωπικές και διαφοροποιημένες μνήμες.
»Δεν είναι το κυρίως τυφέκιο με το οποίο πολέμησε κάθε Ελληνας φαντάρος στους Βαλκανικούς και στη Μικρά Ασία, ούτε η μικρή γκάμα της ενδεδειγμένης αστικής ενδυμασίας του Μεσοπολέμου, ούτε οι μαθητικές στολές, ποδιές και πηλήκια του 20ού αιώνα.
Είναι πλήθος τεράστιο, ακόμα και με τα μάτια τού σήμερα, στοιχείων που δεν φυλάσσονται στις αποθήκες του έθνους, αλλά σώζονται εν πολλοίς στο πατάρι του σπιτιού μας», γράφουν οι επιμελητές και εμπνευστές της διοργάνωσης, οι καθηγητές Κοινωνιολογίας Βασίλης Βαμβακάς και Παναγής Παναγιωτόπουλος, που δούλεψαν επί μήνες, μαζί με ένα μεγάλο και σημαντικό επιτελείο συνεργατών.
Στη συμμετοχή του κοινού, καθώς 2.400 αντικείμενα είναι δάνεια πολιτών που ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα των διοργανωτών, αναφέρθηκε ο δήμαρχος Γιώργος Καμίνης, ενώ η Πόπη Διαμαντάκου, πρόεδρος της Τεχνόπολης, χαρακτήρισε «μεγάλη στιγμή την έκθεση. Στήθηκε με προσοχή και μεράκι από δύο επιστήμονες. Είναι διαφορετική από αυτές που έχουμε συνηθίσει και το θέμα είναι να μην τη δούμε με νοσταλγία, αλλά ως μια διαδρομή στην αυτογνωσία».
Εως 12 Μαρτίου.
Σ΄ όλη τη διάρκεια διοργανώνονται εκδηλώσεις και workshops (πληροφορίες στο www.gr80s.gr.)
