Τα βραχυπρόθεσμα μέτρα ελάφρυνσης του ελληνικού χρέους, ένα από τα δυσκολότερα βήματα στο πρόγραμμα και ένας από τους πλέον πολυπόθητους στόχους της Αθήνας, οριστικοποιήθηκαν χτες στις Βρυξέλλες στη συνεδρίαση του Eurogroup. Τα μέτρα αυτά θα εφαρμοστούν άμεσα, τις επόμενες εβδομάδες, σύμφωνα με τον εισηγητή τους, Κλάους Ρέγκλινγκ, ενώ οι υπουργοί Οικονομικών της ευρωζώνης ενέκριναν τριών ειδών παρεμβάσεις στο ελληνικό χρέος.
Αυτές περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, την αναπροσαρμογή των αποπληρωμών των δανείων από τον EFSF, που χορηγήθηκαν στο πλαίσιο του δεύτερου Μνημονίου, τη χρήση μεθόδων για «πάγωμα» επιτοκίων και την ενεργοποίηση εργαλείων του ESM και του EFSF για μείωση επιτοκίων.
Η Αθήνα έχει κάθε λόγο να εμφανίζεται ικανοποιημένη, καθώς ανοίγει ο δρόμος για την ένταξη στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ. Στελέχη της κυβέρνησης προσδιόριζαν την ελάφρυνση σε τουλάχιστον 45 δισ. ευρώ (κάποιοι κοινοτικοί αξιωματούχοι το επιβεβαίωναν, ενώ άλλοι απέφευγαν τέτοιες προβλέψεις λόγω της ιδιάζουσας κατάστασης στο Βερολίνο, αρκούμενοι στην ελάφρυνση ύψους 20%-22% του ΑΕΠ), προσθέτοντας ότι «κλείδωσαν» τα επιτόκια στο 1,5%, γεγονός σημαντικό, καθώς σε άλλη περίπτωση θα υπήρχε αύξησή τους.
«Η κυβέρνηση στάθηκε στο ύψος των περιστάσεων», έλεγαν κυβερνητικές πηγές, μιλούσαν για «εθνική επιτυχία», ενώ υπογράμμιζαν ότι η κυβέρνηση «κράτησε σταθερή στάση απέναντι σε παράλογες απαιτήσεις».
Από εκεί και πέρα οι συμμετέχοντες στο Eurogroup επιβεβαίωσαν, σύμφωνα με την ανακοίνωση του άτυπου οργάνου, ότι έχει σημειωθεί πρόοδος για την επίτευξη συμφωνίας στα τεχνικά κλιμάκια, η οποία πρέπει να έχει ολοκληρωθεί «το συντομότερο δυνατόν». Οι διαφορές για το 2018 παραμένουν (η απόσταση είναι ύψους 150 εκατ. ευρώ), ενώ στα εργασιακά δεν έχει βρεθεί κοινός τόπος.
Ωστόσο, η επισήμανση του Γερούν Ντάισελμπλουμ, που μετέφερε την άποψη του Eurogroup πως στην Ελλάδα «πρέπει να εφαρμοστούν οι βέλτιστες ευρωπαϊκές πρακτικές» και να ληφθεί απολύτως υπόψη η θέση της «επιτροπής σοφών», αποτελεί ουσιαστικά υιοθέτηση των θέσεων της ελληνικής πλευράς.
Oσον αφορά τους μελλοντικούς στόχους για τα πρωτογενή πλεονάσματα, οι υπουργοί Οικονομικών ήταν χωρισμένοι στα τρία: o Βόλφγκανγκ Σόιμπλε επανέφερε την άποψη για πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% για δέκα έτη, ο Μισέλ Σαπέν διαφώνησε, λέγοντας ότι μια πενταετία θα ήταν πιο λογική, ενώ ο Ευκλείδης Τσακαλώτος απέρριψε κάθε τέτοια ιδέα για πρακτικούς λόγους, επισημαίνοντας ότι δεν είναι δυνατόν να υπάρξει πρόβλεψη πέραν του 2020.
«Επανερχόμεθα» για πλεονάσματα
Υπό αυτές τις συνθήκες δικαιολογείται το ότι ο Γέρουν Ντάισελμπλουμ είπε χτες πως «στο θέμα αυτό θα επιστρέψουμε αργότερα». Στην απόφαση του Eurogroup καταγράφηκε γενικώς ότι το 3,5% πρέπει να διατηρηθεί σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα και να λαμβάνονται μέτρα σε περίπτωση αποκλίσεων (ο γνωστός ήδη θεσμοθετημένος «κόφτης»).
Τα τεχνικά κλιμάκια των δανειστών αναμένεται να επιστρέψουν άμεσα στην Αθήνα, σύμφωνα με τις επίσημες ανακοινώσεις, ώστε να ολοκληρώσουν την τεχνική συμφωνία.
Το Euroworking Group θα είναι εκείνο που θα αξιολογήσει την επάρκεια της συμφωνίας αυτής. Μετά την επίτευξη συμφωνίας στα τεχνικά κλιμάκια, το ΔΝΤ θα προτείνει στη διοίκησή του εάν θα συμμετάσχει στο ελληνικό πρόγραμμα, με τον Γερούν Ντάισελμπλουμ να εκτιμά ότι αυτή η απόφαση θα αργήσει.
«Δεν νομίζω ότι το Ταμείο θα λάβει αποφάσεις για συμμετοχή του στο πρόγραμμα πριν από το τέλος του χρόνου», είπε ο πρόεδρος του Eurogroup, επισημαίνοντας ότι αναμένει να αξιολογήσει τα διαρθρωτικά μέτρα που θα αποφασιστούν.
Ο Ευκλείδης Τσακαλώτος εξέφρασε την ικανοποίησή του για την απόφαση του Eurogroup, σημειώνοντας ότι οι τεχνικές συζητήσεις θα συνεχιστούν επί τη βάσει ότι «η Ελλάδα επιστρέφει στην ανάπτυξη», ενώ συμπλήρωσε πως η Ελλάδα τον τελευταίο χρόνο έχει πραγματοποιήσει «τεράστιο αριθμό μεταρρυθμίσεων», γεγονός που έγινε αποδεκτό από τους περισσότερους υπουργούς Οικονομικών της ευρωζώνης.
«Με αυτά τα δεδομένα είναι πολύ σημαντικό για όλες τις πλευρές, συμπεριλαμβανομένου του ΔΝΤ, να διασφαλίσουν ότι αυτή η πρόοδος δεν θα τεθεί σε κίνδυνο λόγω αυξημένης αβεβαιότητας», προσέθεσε ο υπουργός Οικονομικών και εμφανίστηκε βέβαιος ότι «σε κάθε περίπτωση δεν θα τεθούν στην Ελλάδα απαιτήσεις που δεν λαμβάνουν υπόψη τους την πολιτική και κοινωνική κατάσταση στη χώρα».
Το Μαξίμου, σε ανακοίνωσή του, κάλεσε τις πολιτικές δυνάμεις «να αναγνωρίσουν το θετικό βήμα απομείωσης του χρέους», αλλά κυρίως να λάβουν θέση γύρω από «την ανάγκη για αποκατάσταση της ευρωπαϊκής κανονικότητας στις εργασιακές σχέσεις» και την «απόρριψη κάθε σκέψης για επιπλέον μέτρα λιτότητας μετά τη λήξη του προγράμματος».
■ «Στη σημερινή συνεδρίαση του Eurogroup, όχι μόνο δεν επήλθε συμφωνία για την ολοκλήρωση της δεύτερης αξιολόγησης του προγράμματος, αλλά καταγράφεται και δημοσιονομικό κενό για το 2018, το οποίο θα πρέπει να καλυφθεί με νέα, επώδυνα μέτρα. Επιβεβαιώνεται ότι οι δημοσιονομικοί στόχοι θα παραμείνουν υψηλοί για αρκετά χρόνια μετά το 2018» αναφέρεται σε ανακοίνωση της Ν.Δ.
