Σύμφωνα με μεγάλο ποσοστό καταμέτρησης των ψήφων, το 40%, στο χθεσινό ιταλικό συνταγματικό δημοψήφισμα το «Οχι» εξασφαλίζει ποσοστό 59,6%, ενώ το «Ναι» στη μεταρρύθμιση συγκεντρώνει το 40,4%. Οι προβλέψεις δηλαδή, επιβεβαιώθηκαν: ο Ματέο Ρέντσι πρέπει να αντιμετωπίσει, σαφώς, μια δύσκολη περίοδο.
Ο στενός συνεργάτης του Ιταλού πρωθυπουργού και υπουργός Μεταφορών, Γκρατσιάνο Ντελ Ριο, έχει ήδη ανακοινώσει ότι σε περίπτωση ήττας, ο επικεφαλής της κυβέρνησης της Ρώμης θα επισκεφθεί τον πρόεδρο της Δημοκρατίας Σέρτζιο Ματαρέλα, «για να θέσει στη διάθεσή του το αξίωμά του».
Και το επιβεβαίωσε ο ίδιος ο Ιταλός πρωθυπουργός στο τηλεοπτικό του διάγγελμα, μιάμιση περίπου ώρα μετά την ολοκλήρωση του δημοψηφίσματος.
Σήμερα θα πραγματοποιηθεί το τελευταίο υπουργικό συμβούλιο και αμέσως μετά θα ακολουθήσει η επίσημη παραίτηση.
«Αναλαμβάνω την ευθύνη της ήττας. Oποιος θέλει να αλλάξει τη χώρα, δεν μπορεί να σφυρίζει αδιάφορα έπειτα από μια ήττα», δήλωσε και θέλησε να καταστήσει σαφές πως «πρέπει να υπερισχύσει μια δυναμική προσέγγιση και όχι η θέληση παραμονής στην εξουσία».
Μετά τη συνομιλία με τον «ηττημένο πρωθυπουργό», σήμερα, ο Ματαρέλα έχει μια σειρά από επιλογές:
Να ζητήσει από τον Ρέντσι να επαληθεύσει αν διαθέτει πλειοψηφία στο Κοινοβούλιο, και σε περίπτωση θετικής έκβασης της ψήφου εμπιστοσύνης να τον καλέσει να παραμείνει στην θέση του.
Μπορεί να ξεκινήσει κύκλο διαβουλεύσεων με στόχο τη δημιουργία νέας κυβέρνησης, με ευρύτερη πλειοψηφία και την επιλογή πολιτικού προσώπου για την πρωθυπουργία. Ή να υποδείξει τη σύσταση κυβέρνησης τεχνοκρατών, με τη μεγαλύτερη δυνατή στήριξη.
Ολα αυτά τα σενάρια, βέβαια, θέτουν μια σειρά επιπλέον προβλημάτων: το κίνημα των Πέντε Αστέρων, η Λέγκα του Βορρά και μέρος της Φόρτσα Ιτάλια έχουν ήδη ανακοινώσει ότι δεν εννοούν να πάρουν μέρος σε κανενός είδους κυβέρνηση, διότι, κατά την άποψή τους, πρέπει να προκηρυχθούν άμεσα εκλογές.
Εκλογές εν όψει
Είναι, όμως, πολύ δύσκολο, αν όχι αδύνατον, να μπορέσουν να στηθούν οι κάλπες πριν από την άνοιξη, και πιθανώς πριν από τον Ιούνιο. Πολλά θα εξαρτηθούν από τη στάση που θα αποφασίσει να τηρήσει ο ίδιος ο Ρέντσι.
Είναι σαφές ότι προς το παρόν θα παραμείνει επικεφαλής του Δημοκρατικού Κόμματος, αλλά το κύριο ερώτημα είναι αν ο πρώην δήμαρχος της Φλωρεντίας και πρωθυπουργός από τον Φεβρουάριο του 2014 θα δεχθεί να στηρίξει μια νέα κυβέρνηση με τους βουλευτές του, με κεντροαριστερό πολιτικό που να αναλάβει την πρωθυπουργία ή, έστω, με ψήφο εμπιστοσύνης στην βουλή και στην γερουσία.
Ο πρόεδρος Ματαρέλα, πάντως, θα κάνει τα πάντα για να αποφύγει την ακυβερνησία. Οσο για το εσωτερικό μέτωπο των «Δημοκρατικών», είναι σαφές ότι αλλάζουν κύριας σημασίας ισορροπίες.
Οι εκπρόσωποι της αριστερής πτέρυγας του κόμματος, αρχίζοντας από τον Πιερλουίτζι Μπερσάνι και τον Μάσιμο Ντ’ Αλέμα, θα απαιτήσουν επανακαθορισμό των προτεραιοτήτων, με έμφαση στην καθαρά προοδευτική ταυτότητα της πολιτικής αυτής δύναμης.
Θα πρέπει να δούμε αν ο Ματέο Ρέντσι θα καταφέρει να αντέξει στη μεγάλη φουρτούνα που τον περιμένει…
Η Ιταλία έχει, ούτως ή άλλως, μια βεβαιότητα: ότι οποιαδήποτε κυβέρνηση πρέπει να αλλάξει τον εκλογικό νόμο, με μια πιθανή μείξη απλής και ενισχυμένης αναλογικής και με κύριο στόχο (της Κεντροδεξιάς και της Κεντροαριστεράς) να περιοριστεί η δυνατότητα του κινήματος των Πέντε Αστέρων να ανέλθει στην εξουσία.
Παράλληλα, ανοιχτό παραμένει και το κύριο θέμα του προσφυγικού και του μεταναστευτικού, με τη Ρώμη να συνεχίζει να ζητά μεγαλύτερη αλληλεγγύη από την Ευρωπαϊκή Ενωση. Ενα ζήτημα στο οποίο συμφωνούν όλα, πλέον, τα πολιτικά κόμματα, μαζί με την ανάγκη να ξεπεραστεί οριστικά η λιτότητα.
