Σοκ και θρήνος

Μία από τις μεγαλύτερες αθλητικές τραγωδίες όλων των εποχών έγινε χθες το πρωί ώρα Ελλάδος, καθώς το αεροπλάνο που μετέφερε στην Κολομβία τη βραζιλιάνικη ποδοσφαιρική ομάδα Σαπεκοένσε, έπεσε λίγο έξω από το Μεντεγίν. Ο απολογισμός, τραγικός: Οι 75 από τους 81 επιβαίνοντες έχασαν τη ζωή τους, σύμφωνα με επίσημη ανακοίνωση των κολομβιανών αρχών.

Σχεδόν όλοι οι ποδοσφαιριστές του συλλόγου, που πήγε να δώσει τον πρώτο τελικό του Κόπα Σουνταμερικάνα (το αντίστοιχο Γιουρόπα Λιγκ για τη Λατινική Αμερική) με την Ατλέτικο Νασιονάλ, σκοτώθηκαν, όπως και οι παράγοντες του συλλόγου, το προπονητικό τιμ, φίλαθλοι, δημοσιογράφοι και το προσωπικό του αεροσκάφους.

Οι παίκτες που απάρτιζαν την αποστολή ήταν 22 τον αριθμό, οι δημοσιογράφοι 21, ενώ άλλοι 29 ήταν μέλη της διοίκησης, προπονητές, γιατροί, φροντιστές συν κάποιοι επιφανείς οπαδοί της Σαπεκοένσε. Τέλος, εννιά ήταν τα άτομα του προσωπικού (πιλότοι, αεροσυνοδοί).

Ολα αυτά ήταν τα αρχικά στοιχεία και όσα παρουσίασαν οι Κολομβιανοί υπεύθυνοι. Διότι χθες το βράδυ προέκυψε ένα μπέρδεμα, καθώς υπάρχουν τουλάχιστον τέσσερα άτομα που ήταν δηλωμένα στη λίστα επιβατών, αλλά απ’ ό,τι φαίνεται δεν ταξίδεψαν ποτέ. Πρόκειται για τον δήμαρχο της πόλης Σαπεκό, Λουσιάνο Χοσέ Μπουλιγκόν (που μάλιστα έκανε και δηλώσεις αργότερα), τον πρόεδρο της ομάδας Πλίνιο Νταβίντ Φίλιο, τον Ζέλσον Μερίσιο (πολιτικός παράγοντας της επαρχίας της Σάντα Καταρίνα, όπου ανήκει ο σύλλογος) και τον δημοσιογράφο Ιβάν Κάρλος Ανγκολέτο. Ουδείς γνωρίζει αν αντικαταστάθηκαν από άλλους, καθώς δεν έχει ολοκληρωθεί η ταυτοποίηση των νεκρών. Ισως, οι Κολομβιανοί να έχουν ανακοινώσει τον αριθμό των νεκρών διά της εις άτοπον απαγωγής και τελικά αυτοί να είναι λιγότεροι. Εστω κι έτσι να είναι, η τραγωδία δεν παύει να είναι τεράστια.

Το μοιραίο αεροπλάνο παρουσίασε βλάβη στο ηλεκτρονικό του σύστημα, το οποίο πρόλαβε να αναφέρει ο πιλότος στον πύργο ελέγχου του αεροδρομίου του Μεντεγίν, λίγο πριν χαθεί οριστικά η επικοινωνία. Αρχικά είχε ακουστεί πως η πτώση προήλθε από έλλειψη καυσίμων, σύμφωνα όμως με μεταγενέστερες πληροφορίες, ο πιλότος απάλλαξε το σκάφος απ’ αυτά, πολύ απλά για να μη γίνει έκρηξη. Αυτή η κίνησή του αποδείχθηκε σωτήρια για τουλάχιστον έξι άτομα, που γλίτωσαν από τη σφοδρή πρόσκρουση στην περιοχή Σέρο Γκόρντο.

Το συγκεκριμένο σημείο είναι ιδιαίτερα δύσβατο, καθώς βρίσκεται ανάμεσα σε βουνά, ενώ είναι χαρακτηριστικό πως το αεροπλάνο προσέκρουσε σε πλαγιά, όπως φαίνεται και στις φωτογραφίες. Γι’ αυτόν τον λόγο, καθυστέρησαν και τα συνεργεία διάσωσης να φτάσουν στον τόπο του δυστυχήματος, καθώς η πρόσβαση από τη στεριά είναι δύσκολη. Ετσι, προτιμήθηκαν εναέρια μέσα. Παράλληλα, το έργο των διασωστών, αλλά και του πιλότου, ήταν ακόμη πιο δύσκολο, καθώς το δυστύχημα έγινε βράδυ και συγκεκριμένα στις 22.15 ώρα Κολομβίας.

Οι 74 επιβάτες σκοτώθηκαν ακαριαία ή έστω ήταν νεκροί την ώρα που έφτασαν τα σωστικά συνεργεία. Ο 75ος άνθρωπος που έχασε τη ζωή του, ο τερματοφύλακας Μάρκος «Ντανίλο» Παντίλια, μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο μαζί με τους άλλους διασωθέντες, όμως εκεί υπέκυψε στα τραύματά του…

Και οι έξι διασωθέντες σε κρίσιμη κατάσταση

Εξι ήταν μέχρι αργά χθες το βράδυ οι διασωθέντες από το δυστύχημα. Ολοι τους είναι σε κρίσιμη κατάσταση και περισσότερο απ’ όλους ο αμυντικός της Σαπεκοένσε, Αλαν Ρούσκελ, ο οποίος έχει κάταγμα στη σπονδυλική στήλη. Ο αμυντικός Χέλιο Ζαμπιέρ, ο τελευταίος που βρέθηκε, έχει υποστεί πολλαπλούς τραυματισμούς στο κεφάλι και τον θώρακα, ενώ για τον τερματοφύλακα Τζάκσον Φόλμαν γράφτηκε ότι ακρωτηριάστηκε στο ένα του πόδι, όμως κάτι τέτοιο δεν επιβεβαιώθηκε από ιατρικά χείλη. Ο δημοσιογράφος Ράφαελ Βαλμπορμπίντα υποβλήθηκε σε εγχείρηση στον θώρακα, ενώ τα μέλη του πληρώματος Τσιμένα Σουάρες και Ερβιν Τουμίρι νοσηλεύονται σε κρίσιμη, αλλά σταθερή κατάσταση.

Αυτοί που έμειναν εκτός αποστολής

Τραγικές -και συνάμα πολύ τυχερές- φιγούρες ήταν οι εννιά ποδοσφαιριστές της Σαπεκοένσε που έμειναν εκτός αποστολής και δεν ταξίδεψαν στην Κολομβία. Οι επτά (Νενέμ, Ντέμερσον, Αντρέι, Χιοράν, Νιβάλντο, Μόισες, Ράφαελ Λίμα) ήταν εκτός πλάνων. Ο Αργεντινός επιθετικός Αλεχάντρο Μαρτινούτσιο ήταν τραυματίας και γι’ αυτό δεν μπήκε στο αεροπλάνο, ενώ ο τερματοφύλακας Μαρσέλο Μπεκ ζήτησε από τον προπονητή να μείνει πίσω (μια και δεν θα βρισκόταν καν στον πάγκο) για να γιορτάσει μαζί με τους δικούς του τα γενέθλιά του!

Το χαμένο διαβατήριο του έσωσε τη ζωή

Ο Κάιο Ζούνιορ, ο 51χρονος προπονητής της ομάδας, είναι ένας εξ αυτών που ανασύρθηκαν νεκροί από το μοιραίο αεροσκάφος. Εκεί που ετοιμαζόταν να επιβιβαστεί και ο γιος του, Ματέους Σαρόλι. Ευτυχώς, ο 21χρονος έχασε το διαβατήριό του (!) και έτσι δεν μπορούσε να ταξιδέψει εκτός της Βραζιλίας. Τον πατέρα της οικογένειας δεν ακολούθησαν ούτε οι κόρες ούτε η σύζυγός του.

Στάση στη Βολιβία…

Η πτήση της Σαπεκοένσε δεν ήταν απευθείας από τη Βραζιλία για την Κολομβία, αλλά έκανε στάση στη Σάντα Κρους ντε λα Σιέρα της Βολιβίας για γραφειοκρατικούς λόγους. Οι κανονισμοί της πολιτικής αεροπορίας στη Βραζιλία ορίζουν ότι η αεροπορική εταιρεία που διενεργεί πτήση τσάρτερ πρέπει να προέρχεται από τη χώρα αναχώρησης ή προορισμού. Η Σαπεκοένσε είχε ήδη συμφωνήσει με τη βολιβιανή εταιρεία LaMia, που προτιμήθηκε επειδή το πλήρωμά της έχει πείρα από μεταφορά ποδοσφαιρικών ομάδων -πρόσφατα είχε ταξιδέψει με το συγκεκριμένο αεροπλάνο και η Εθνική Αργεντινής-, εξ ου και η στάση στη Βολιβία από τον πιλότο, που ήταν και πρόεδρος της LaMia…

Η δεύτερη ομάδα όλων των Βραζιλιάνων

Σαπεκοένσε. Μια ομάδα ταπεινή, χωρίς μεγάλα ονόματα, προϋπολογισμό ή επιτυχίες στην 43χρονη ιστορία της. Η «Βερδάο» («πράσινη», λόγω του χρώματος της φανέλας της) ή «Σίφουνας της Δύσης», όπως είναι το προσωνύμιό της, ιδρύθηκε το 1973 ως μια προσπάθεια να αποκτήσει δικό της ποδόσφαιρο η πόλη του Σαπεκό, στη νοτιοδυτική Βραζιλία. Οι περισσότεροι κάτοικοι ήταν οπαδοί των συλλόγων του κοντινού Πόρτο Αλέγρε, της Ιντερνασιονάλ ή της Γκρέμιο. Και έτσι παρέμειναν για χρόνια, έως ότου ο ίδιος ο δήμος και οι επιχειρηματίες της περιοχής (κυρίως οι βιομήχανοι αλλαντικών) αποφάσισαν να στηρίξουν ουσιαστικά τη «Σάπε». Τα οικονομικά προβλήματα, που πλειστάκις την απείλησαν με εξαφάνιση, σιγά σιγά αντιμετωπίστηκαν και έτσι η ομάδα, που πριν από 7 χρόνια αγωνιζόταν στην 4η κατηγορία της Βραζιλίας, ανέβηκε στους «μεγάλους» το 2014. Χωρίς υπερβολές, με σωστή διαχείριση και φροντίζοντας να παίρνει το μάξιμουμ από τους παίκτες της. Κάπως έτσι ήρθαν οι δύο συμμετοχές στις διασυλλογικές διοργανώσεις της Νότιας Αμερικής.

Η πρόκριση στον φετινό τελικό του Κόπα Σουδαμερικάνα ήταν τόσο μακρινό όνειρο που ακόμα και πριν μπουν στο μοιραίο αεροπλάνο, οι παίκτες της Σαπεκοένσε δεν το πίστευαν. Η πορεία της στη διοργάνωση και το συμπαθές προφίλ της ήταν ο λόγος που την αγάπησε το βραζιλιάνικο κοινό, έγινε η δεύτερη ομάδα τους… Αρχικά απέκλεισε σε «εμφύλιο» την Κουιαμπά. Κατόπιν πήραν σειρά τα «μεγάλα ψάρια»: η Ιντερνασιονάλ της Αργεντινής, η κολομβιανή Ζούνιορ της Μπαρανκίγια και, στον ημιτελικό, η Σαν Λορένσο.

Το ρόστερ γεμάτο Βραζιλιάνους, πλην του Ερνάν Μαρτινούτσιο, του Αργεντινού που δεν ήταν στην προχθεσινή αποστολή. Ηγέτης, ο Κλέμπερ Σαντάνα, με θητεία στην Ατλέτικο Μαδρίτης και τη Μαγιόρκα. Το νήμα της ζωής του κόπηκε χθες, σε μια πλαγιά της Κολομβίας. Ηρωας της «Σάπε» στο Σουδαμερικάνα με αποκρούσεις που σήμαναν προκρίσεις ήταν ο τερματοφύλακας Ντανίλο, που παραλίγο να κάνει το θαύμα και χθες. Αρχικά ήταν στη λίστα των επιζώντων, όμως εξέπνευσε λίγες ώρες αργότερα.

Την περασμένη Κυριακή η Σαπεκοένσε ηττήθηκε στο γήπεδό της από την Παλμέιρας, που με τη νίκη αυτή πανηγύρισε τον τίτλο. Ομως οι παίκτες της είχαν ήδη το μυαλό τους αλλού, στο σημαντικότερο ραντεβού της ιστορίας τους. Σήμερα θα αγωνίζονταν στο Μεντεγίν απέναντι στην Ατλέτικο Νασιονάλ και στις 7 Δεκεμβρίου θα υποδέχονταν τους Κολομβιανούς στην Κουριτίμπα. Η μοίρα όμως αποφάσισε διαφορετικά…

Τραγωδίες στον αέρα

Τορίνο, Γιουνάιτεντ, Ζάμπια…

Το δυστύχημα που ξεκλήρισε τη Σαπεκοένσε είναι το τελευταίο σε μια μακρά λίστα αεροπορικών τραγωδιών που είχαν θύματα ποδοσφαιριστές.

Στις 4 Μαΐου 1949, το αεροσκάφος που μετέφερε την ομάδα της Τορίνο, ύστερα από αγώνα της στη Λισαβόνα εναντίον της Μπενφίκα, έπεσε πάνω στον τοίχο του ναού στον λόφο της Σουπέργκα λόγω ομίχλης, προκαλώντας τον θάνατο και των 31 επιβαινόντων.

Μεταξύ αυτών, ήταν μεγάλα ταλέντα της τότε Εθνικής Ιταλίας, όπως ο Βαλεντίνο Ματσόλα, τα αδέλφια Αλντο και Ντίνο Μπαλαρίν και ο τερματοφύλακας Βαλέριο Μπατσιγκαλούπο, ο προπονητής Εγκρι Ερμπστάιν, μέλη της διοίκησης και δημοσιογράφοι που είχαν συνοδεύσει την ομάδα.

Στις 6 Φεβρουαρίου 1958, η αποστολή της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, που είχε αγωνιστεί στα προημιτελικά του Κυπέλλου Πρωταθλητριών κατά του Ερυθρού Αστέρα στο Βελιγράδι, έκανε στάση στο Μόναχο. Η πίστα του αεροδρομίου ήταν παγωμένη και η πτήση δεν έφτασε ποτέ στον προορισμό της.

Από τα 44 άτομα που επέβαιναν (πλήρωμα, δημοσιογράφοι, παράγοντες της Γιουνάιτεντ και παίκτες), 23 έχασαν τη ζωή τους, μεταξύ των οποίων οι Ρότζερ Μπάιρν, Μαρκ Τζόουνς και Ντάνκαν Εντουαρντς, ο οποίος ανεσύρθη ζωντανός, αλλά υπέκυψε στα τραύματά του μερικές μέρες αργότερα.

Υπήρξαν όμως και διασωθέντες, όπως ο Μπόμπι Τσάρλτον και ο προπονητής Ματ Μπάσμπι, που ξανάφτιαξε την ομάδα με νεαρούς παίκτες (εξ ου και το προσωνύμιο «μπέμπηδες») και την έφτασε στην κορυφή της Ευρώπης δέκα χρόνια αργότερα, το 1968.

Στις 8 Δεκεμβρίου 1987, το αεροπλάνο που είχε νοικιάσει η Αλιάνσα Λίμα για την επιστροφή της από αγώνα του περουβιανού πρωταθλήματος κατά της Πουσάλπα, έπεσε στον Ειρηνικό Ωκεανό λίγα μίλια πριν από τον τελικό του προορισμό. Από τους 44 επιβαίνοντες επέζησε μόνο ο πιλότος.

Στις 27 Απριλίου 1993, το στρατιωτικό αεροπλάνο της Ζάμπια, με το οποίο ταξίδευαν 17 παίκτες και το τεχνικό τιμ της εθνικής ομάδας της χώρας, κατέπεσε στη θάλασσα λίγο μετά την απογείωσή του από το αεροδρόμιο της Λιμπρεβίλ, στην Γκαμπόν, οδηγώντας στον θάνατο και τους 30 επιβάτες.