Βαθιά ανησυχία για τους διορισμούς πρυτάνεων από τον Ερντογάν

Μεγάλη ανησυχία στους φοιτητές και τους καθηγητές της Τουρκίας προκαλεί η απόφαση να δοθεί στον Ταγίπ Ερντογάν η εξουσία να διορίζει τους πρυτάνεις των πανεπιστημίων της χώρας με αφορμή την απόπειρα πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου.  

Την περασμένη εβδομάδα ο Τούρκος πρόεδρος διόρισε τον Μεχμέντ Εζκάν στην πρυτανεία του πανεπιστημίου του Βοσπόρου αντικαθιστώντας την ιδιαίτερα δημοφιλή Μπαρμπαρόσογλου, η οποία είχε εκλεγεί θριαμβευτικά στη θέση.

Οι διαμαρτυρόμενοι κατηγορούν τις αρχές ότι επιθυμούν να ελέγξουν τα πανεπιστήμια, προπύργια της ελευθερίας της έκφρασης, και συγκρίνουν την κίνηση αυτή με τον διορισμό διοικητών στις κυρίως κουρδικές περιοχές της νοτιοανατολικής χώρας.

Μετά την αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος οι εκλογές στα 181 πανεπιστήμια της χώρας είχαν ανασταλεί. Έκτοτε ο πρόεδρος επιλέγει τον πρύτανη μεταξύ τριών υποψηφίων που προτείνει το Ανώτατο Συμβούλιο Εκπαίδευσης. Αν όμως περάσει ένας μήνας από την πρόταση του Συμβουλίου, ο Ερντογάν μπορεί, αν το επιθυμεί, να επιλέξει έναν άλλο υποψήφιο για τη θέση.

Μετά τον διορισμό του Εζκάν, η Γκιουλάι Μπαρμπαρόσογλου, που εξελέγη στις 12 Ιουλίου με το 86% των ψήφων στην πρυτανεία του πανεπιστημίου του Βοσπόρου, ανακοίνωσε ότι τερματίζει την ακαδημαϊκή της καριέρα.

«Αποχαιρετώ το πανεπιστήμιό μας για το οποίο εργάστηκα επί 40 χρόνια από διάφορες θέσεις, ως φοιτήτρια, ως καθηγήτρια και ως μέλος του διοικητικού προσωπικού, και τερματίζω την ακαδημαϊκή μου καριέρα», ανακοίνωσε η ίδια.

Ο διάδοχός της, ο αδελφός του οποίου είναι βουλευτής του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP), δεν ήταν υποψήφιος στις εκλογές.

Πολλές διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν μετά την αντικατάσταση της Μπαρμπαρόσογλου με την αστυνομία να συλλαμβάνει δύο φοιτητές, τους οποίους στη συνέχεια άφησε ελεύθερους. 

Ο επικεφαλής της Επιτροπής Φοιτητών του πανεπιστημίου του Βοσπόρου, Μερτ Νατσακγκεντίγκι, κατήγγειλε ότι «το πανεπιστήμιο δεν ρωτήθηκε» για τον διορισμό του Εζκάν και ότι «δεν υπήρξε συζήτηση».

Η μάχη μας δεν είναι πολιτική (…) Υπερασπιζόμαστε την ακαδημαϊκή ελευθερία ώστε τα πανεπιστήμια να μείνουν έξω από την πολιτική για να παράγουν γνώση.

Ο νέος πρύτανης του πανεπιστημίου του Βοσπόρου δεσμεύτηκε «να διπλασιάσει τις προσπάθειες» για την προστασία της ελευθερίας της έκφρασης και της άποψης στο πανεπιστήμιο, σε μήνυμά του που απηύθυνε στο προσωπικό όταν ανέλαβε τα καθήκοντά του σήμερα.

Από την πλευρά της η κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι προχωρά στον άμεσο διορισμό πρυτάνεων, αντικαθιστώντας τις εκλογές, προκειμένου να αποφεύγονται οι διαμάχες μεταξύ διάφορων πολιτικών ομάδων στα πανεπιστήμια.

Όμως, το AKP δεν έχει καταφέρει να πείσει την αντιπολίτευση,  Ο γενικός γραμματέας του αντιπολιτευόμενου Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος (CHP) Κεμάλ Κιλτσιντάρογλου κατήγγειλε ότι το μέτρο αυτό του θυμίζει την περίοδο που ακολούθησε το στρατιωτικό πραξικόπημα του 1980.

Στο πλαίσιο της άνευ προηγουμένου επιχείρησης καταστολής το καθεστώς Ερντογάν ξεκίνησε μια ευρεία εκκαθάριση του δημόσιου τομέα, η οποία έπληξε και τα πανεπιστήμια με τη σύλληψη πλήθους καθηγητών. Λίγες ημέρες μετά τις 15 Ιουλίου το Συμβούλιο ζήτησε την παραίτηση των 1.577 μελών της πρυτανείας όλων των δημόσιων και ιδιωτικών πανεπιστημίων.