Η Αριστερά στον πάγκο

Οι πιο διορατικοί από τους φιλελεύθερους διανοούμενους έχουν συνειδητοποιήσει το πρόβλημα, το περιγράφουν και προειδοποιούν: το σύστημα πρέπει να αλλάξει γιατί απειλείται, όχι από τον ορκισμένο εχθρό του, τον κομμουνισμό, αλλά από τους δημαγωγούς, τους αντιδραστικούς λαϊκιστές και την Ακρα Δεξιά.

Γράφει ο Β. Μινχάου στους Financial Times: «Για να το πω απλά, αν εμείς, το φιλελεύθερο κατεστημένο, δεν κάνουμε κάτι τέτοιο, θα το κάνουν οι λαϊκιστές… Οταν το κατεστημένο αρνείται να διδαχτεί τα μαθήματα από τις ήττες του το 2016, υπάρχει μεγαλύτερος κίνδυνος το σύστημά μας να κατεδαφιστεί από τους λαϊκιστές που βρίσκονται απ’ έξω παρά να μεταρρυθμιστεί από μέσα».

Φώναζε πριν από έναν χρόνο ο συγγραφέας του δημοφιλούς βιβλίου «Κεφάλαιο τον 21ο αιώνα» (Πόλις) Τομά Πικετί, «σώστε τον καπιταλισμό από τους καπιταλιστές».

Μπορεί να συμβεί αυτό; Μπορούν δηλαδή οι φιλελεύθερες ολιγαρχίες (περί αυτού πρόκειται) να δεχτούν να περιορίσουν τα κέρδη τους, να χαλιναγωγήσουν την απληστία τους και να εξημερώσουν την επιθετικότητά τους;

Δεν είναι εύκολη υπόθεση γιατί οι πολιτικές και οικονομικές ελίτ συμπεριφέρονται με αποκρουστική έπαρση και αμετροεπή κυνισμό, σαν να μην αντιλαμβάνονται τον κίνδυνο ή, ακόμη χειρότερα, σαν να μην τους απασχολεί, εκτιμώντας ότι είναι σε θέση να τον ελέγξουν και να τον διαχειριστούν.

Πάντως σε μια ανάλογη περίπτωση στο παρελθόν (τη δεκαετία του ‘30) οι επιδόσεις τους σ’ αυτό το πεδίο ήταν απογοητευτικές και τις συνέπειες τις γνωρίζουμε όλοι. Αυτό βεβαίως δεν σημαίνει ότι η Ιστορία θα επαναληφθεί, αν και ο πειρασμός για συγκρίσεις με την περίοδο της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης είναι μεγάλος και αρκετοί αναλυτές έχουν υποκύψει.

Ούτε πρέπει να προσυπογράψουμε την ισχυρή πεποίθηση τμημάτων της αντισυστημικής Αριστεράς ότι ο καπιταλισμός ψυχορραγεί και όπου να ‘ναι θα κλείσει τον κύκλο του.

Εχει έρθει κι άλλες φορές σε δύσκολη θέση ο καπιταλισμός και αντί να εκπνεύσει, όπως προβλέπει εδώ και δεκαετίες η Αριστερά, βρήκε τη δύναμη και τις εφεδρείες για να ανανεωθεί (η χρυσή 35ετία της Σοσιαλδημοκρατίας στην Ευρώπη) και στη συνέχεια αξιοποιώντας την καλπάζουσα ανυποληψία του αντίπαλου δέους που τελικώς οδήγησε στην πανωλεθρία του (υπαρκτός) πέρασε στην αντεπίθεση καταφέρνοντας να επιβάλει την ιδέα ότι δεν υπάρχει εναλλακτική (η περίοδος της αντεπανάστασης του νεοφιλελευθερισμού). Το παιχνίδι είναι ανοιχτό.

Ουδείς, εκτός από τους δογματικούς της μιας ή της άλλης πλευράς, μπορεί να είναι σίγουρος για την έκβαση της αναμέτρησης. Ωστόσο, με την Αριστερά στον πάγκο, ζαβλακωμένη και ταμπουρωμένη στις μυώδεις αυταπάτες της, δεν μπορείς να είσαι αισιόδοξος για το αποτέλεσμα.

Ανάγωγα

Είσαι κοινός θνητός και διαπράττεις από αμέλεια ένα αδίκημα το οποίο προκαλεί μεγάλη οικονομική ζημιά στο κράτος. Τι μπορείς να περιμένεις; Σίγουρη καταδίκη και εγκλεισμό στις φυλακές.

Αν όμως είσαι επικεφαλής του ΔΝΤ, θα πέσεις στα μαλακά. Θα κριθείς ένοχος, αλλά δεν θα περάσεις την πόρτα των φυλακών, δεν θα χάσεις τη θέση σου και τον πλουσιοπάροχο μισθό σου.

Αλλωστε, τι είναι 450 εκατομμύρια ευρώ. Ούτε καν 500. Κράτος δικαίου από την ανάποδη. Η κ. Λαγκάρντ μπορεί να συνεχίσει να δίνει μαθήματα ενάρετης διαχείρισης στις κυβερνήσεις και λιτού βίου στους πολίτες.