«Η δημοκρατία μας κινδυνεύει όταν τη θεωρούμε δεδομένη»

«Ναι, μπορούμε», αναφώνησε για τελευταία φορά το σύνθημα αισιοδοξίας που τον έφερε το 2008 στον Λευκό Οίκο. «Ναι, τα καταφέραμε» συμπλήρωσε πανηγυρικά ο Μπαράκ Ομπάμα, καταχειροκροτούμενος από ένα ενθουσιώδες πλήθος περίπου 18.000 υποστηρικτών.

Από την πόλη απ’ όπου άρχισε την πολιτική καριέρα του, το Σικάγο, κι από την ίδια αίθουσα όπου το 2012 πανηγύρισε την επανεκλογή του στον Λευκό Οίκο, ο απερχόμενος πια πρόεδρος των ΗΠΑ -σταθερά δημοφιλής (57%) κι αισιόδοξος- εκφώνησε χθες τα ξημερώματα ώρα Ελλάδας την αποχαιρετιστήρια ομιλία του, δέκα ημέρες πριν παραδώσει κι επίσημα τα ηνία στον εκλεγμένο διάδοχό του, Ντόναλντ Τραμπ.

«Η Αμερική είναι καλύτερη και ισχυρότερη από κάθε άποψη σε σχέση με το 2008», διακήρυξε. Ομως «η Δημοκρατία μας κινδυνεύει όταν τη θεωρούμε δεδομένη» τόνισε, με φόντο τις τελευταίες τοξικές εκλογές. Η οικονομική ανισότητα, ο ρατσισμός, η πόλωση και ο δογματισμός, προειδοποίησε, απειλούν να διαλύσουν τον δημοκρατικό ιστό της χώρας.

«Αποδυναμώνουμε αυτούς τους δεσμούς, όταν προσδιορίζουμε ορισμένους από εμάς ως περισσότερο Αμερικανούς, όταν ξεγράφουμε όλο το σύστημα ως αναπόφευκτα διεφθαρμένο, όταν καθόμαστε άπραγοι και κατηγορούμε τους ηγέτες που εκλέγουμε, χωρίς να εξετάζουμε τον δικό μας ρόλο στην εκλογή τους» είπε ο Ομπάμα, ο οποίος αν και αναφέρθηκε μόλις μία φορά ονομαστικά στον Τραμπ -επαναλαμβάνοντας τη δέσμευση για ομαλή μετάβαση εξουσίας- ήταν σαφώς επικριτικός για τον διάδοχό του.

«Εάν κάθε οικονομικό θέμα πλαισιώνεται ως μια πάλη μεταξύ μιας σκληρά εργαζόμενης λευκής μεσαίας τάξης και των ανάξιων μειονοτήτων», υπογράμμισε, «τότε οι εργαζόμενοι όλων των αποχρώσεων θα μείνουν να αγωνίζονται για ψίχουλα, ενώ οι πλούσιοι θα περιχαρακώνονται περαιτέρω».

«Για τους Αφροαμερικανούς και τις άλλες μειονότητες αυτό σημαίνει τη διασύνδεση των αγώνων τους για δικαιοσύνη με τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν πολλοί άνθρωποι σε αυτή τη χώρα -οι μετανάστες και οι πρόσφυγες, οι φτωχοί των αγροτικών περιοχών, τα διεμφυλικά άτομα, καθώς επίσης και οι μεσήλικες λευκοί, που μπορεί να θεωρείται ότι έχουν όλα τα πλεονεκτήματα, αλλά βλέπουν τον κόσμο τους να απειλείται από οικονομικές, πολιτιστικές και τεχνολογικές αλλαγές».

«Για τους λευκούς Αμερικανούς, σημαίνει την αναγνώριση ότι η επίδραση της δουλείας δεν εξαφανίστηκε ξαφνικά τη δεκαετία του ’60. Οτι όταν οι μειονοτικές ομάδες διαμαρτύρονται ειρηνικά, δεν απαιτούν ειδική μεταχείριση, αλλά την ίση μεταχείριση που υποσχέθηκαν οι ιδρυτές του έθνους», επισήμανε ο Μπαράκ Ομπάμα.

Το «ευχαριστώ»

Ο γιος ενός Κενυάτη με το… περίεργο μεσαίο όνομα «Χουσεΐν», που έγινε ο πρώτος Αφροαμερικανός πρόεδρος των ΗΠΑ, σε μία θητεία-ορόσημο, για την οποία ευχαρίστησε εμφανώς συγκινημένος τους Αμερικανούς, όλους τους στενούς συνεργάτες του και ιδιαίτερα τη σύζυγο, μητέρα των παιδιών του και «την καλύτερη φίλη μου», Μισέλ.

Κάνοντας απολογισμό της θητείας του στον Λευκό Οίκο, ο Ομπάμα μίλησε με περισσή υπερηφάνεια για το ότι κατάφερε να «δαμάσει» την ύφεση, επαναφέροντάς τη χώρα του σε τροχιά οικονομικής ανάπτυξης, συνοδευόμενη από σημαντική αύξηση των θέσεων εργασίας.

Εξήρε εαυτόν για τη μείωση του ποσοστού των ανασφάλιστων συμπολιτών του σε ιστορικό χαμηλό, χάρη στη μεταρρύθμιση Obamacare (στην οποία βάζει τώρα «ταφόπλακα» ο Τραμπ).

Εμφανώς ικανοποιημένος, αναφέρθηκε στη σταδιακή αποκατάσταση των σχέσεων με την Κούβα, στη συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, στην εξόντωση του Οσάμα Μπιν Λάντεν.

«Εάν σας τα έλεγα αυτά πριν από οκτώ χρόνια», ανέφερε, «μπορεί να λέγατε ότι βάζουμε πολύ ψηλά τον πήχη. Ομως τα καταφέραμε. Εσείς τα καταφέρατε» είπε απευθυνόμενος νοητά σε όλους τους Αμερικανούς.

«Σας καλώ να πιστέψετε. Οχι στη δική μου, αλλά στη δική σας ικανότητα για αλλαγή» τόνισε, καλώντας τους συμπολίτες του σε ενεργή συμμετοχή, παντού και πάντα.

«Ενας συρρικνούμενος κόσμος, η αυξανόμενη ανισότητα, η δημογραφική αλλαγή και το φάσμα της τρομοκρατίας -αυτές οι δυνάμεις έχουν θέσει σε δοκιμασία όχι μόνον την ασφάλεια και την ευημερία μας, αλλά και τη δημοκρατία μας. Πέρα από όλες τις διαφορές μας, είμαστε όλοι μαζί σε αυτό», κατέληξε. «Είτε θα ανέβουμε ψηλά, είτε θα πέσουμε όλοι μαζί».