Συνηθισμένοι και σ’ αυτά!

Όταν κλείνει ένα βιβλιοπωλείο, πολλοί θα στεναχωρηθούν. Φίλοι και διακινητές του βιβλίου, συγγραφείς και κυρίως οι εραστές της βαθιάς απόλαυσης της διαδικασίας του διαβάσματος.

Έτσι ακούγοντας το οριστικό κλείσιμο και του βιβλιοπωλείου «Eλευθερουδάκης», με ιστορία πάνω από έναν αιώνα στο κέντρο της Αθήνας, η αντίδραση όλων εκείνων που σύχναζαν στους χώρους του, αλλά και πολλών άλλων, ήταν φυσιολογική, αναμενόμενη και κυρίως συναισθηματικά φορτισμένη.

Επιχείρηση που πρόσφερε αναμφίβολα πολλά στον απλό αναγνώστη, από το φοιτητή μέχρι τον φτασμένο επαγγελματία, που σημάδεψε πολλές λογοτεχνικές, και όχι μόνο, στιγμές της πρωτεύουσας. Αναπτύχτηκε κι αυτή παράλληλα με τη χώρα μας και με τον ίδιο τρόπο.

Με τις όποιες στρεβλώσεις κρύβονται πίσω από κάθε τέτοια διαδικασία και ειδικά στα στάδια της επέκτασης των δραστηριοτήτων. Άλλωστε δεν είναι το μόνο μεγάλο συγκρότημα που κλείνει τελευταία.

Προηγήθηκε και το κλείσιμο κάποιων άλλων μεγάλων βιβλιοπωλείων που επέδραμαν κάποτε κυριολεκτικά σε μεγάλες πόλεις της χώρας και ήρθαν απέναντι στα μικρά και παραδοσιακά βιβλιοπωλεία, όπως τουλάχιστον τα γνωρίσαμε. Σε μερικές περιπτώσεις, ταυτόχρονα, ήρθαν στο φως και καταγγελίες μη πληρωμής ή μεγάλης καθυστέρησης της πληρωμής των υπαλλήλων τους. 

 Ίσως τελικά μέσα σ’ όλα αυτά τα φαινόμενα να συνετέλεσε και η οικονομική δυσπραγία των τελευταίων ετών, κάποιοι λένε ο έλεγχος της κυκλοφορίας των κεφαλαίων, ίσως η ενιαία τιμή του βιβλίου, για μερικούς, μπορεί κι όλα, αλλά είναι έτσι όμως; 

Με αντικείμενο όλα αυτά τα φαινόμενα και γεγονότα,  είναι γνωστό στους περισσότερους, ότι τα  προηγούμενα χρόνια έγινε ατέλειωτη συζήτηση που αφορούσε την ενιαία τιμή του βιβλίου.

Ειπώθηκαν και ακούστηκαν απόψεις ειδημόνων, εκδοτών, βιβλιοπωλών, διακινητών του βιβλίου, αλλά κανένας δεν ρώτησε τους αναγνώστες, παρά τις κάποιες ημιτελείς αποφάσεις που πάρθηκαν και εφαρμόστηκαν.

Όλων ημών που για πολλά χρόνια αγοράζαμε τα βιβλία μας κάπου 500-1000  δραχμές (ένα έως τρία ευρώ) κατά μέσον όρο προ  της έλευσης του ευρώ, και αίφνης  βρεθήκαμε να πληρώνουμε 15 ευρώ για ένα συνηθισμένο βιβλίο.

Διατυπώθηκαν επιχειρήματα τα οποία ουσιαστικά περισσότερο απηχούσαν τα καθαρά συντεχνιακά συμφέροντα του κάθε κλάδου παραγωγής και διακίνησης του βιβλίου.

Εκτός νυμφώνος όπως πάντα οι συγγραφείς, όσο κι αν κάποιοι τους έβαζαν μπροστά με το κλασικό, χιλιοειπωμένο  και σύνηθες επιχείρημα τον κίνδυνο του περιορισμού της κυκλοφορίας  νέων τίτλων και της δυσκολίας έκδοσης των βιβλίων των νέων και άγνωστων στο κοινό συγγραφέων.

Απόψεις και από εκπροσώπους και βιβλιοπωλεία τα οποία έπαιρναν το προϊόν από τους εκδοτικούς οίκους με πίστωση, χωρίς ποτέ να τους ξεπληρώσουν, ενώ οι πρώτοι  είχαν πληρώσει την εφορία τους κι  είχαν αποδώσει το ΦΠΑ, ως όφειλαν.

Βιβλιοπωλεία τα οποία προμηθεύονταν ότι ήθελαν, και μάλιστα με τους απαραίτητους γνωστούς έμμεσους υπαινιγμούς για μεγαλύτερη έκπτωση. Ακόμα κι έτσι, όμως, πολλές από αυτές τις παραγγελίες, δεν πληρώθηκαν στους εκδοτικούς οίκους ποτέ, όπως ισχυρίζονται οι τελευταίοι.

Φυσικά διαφορετικά πράγματα ίσχυσαν για τα μικρότερα βιβλιοπωλεία και άλλα για τις μεγάλες σχετικές αλυσίδες.

Όλα αυτά μέσα σε ένα πλέγμα περισσότερο καθαρά ατομικού και συντεχνιακού  κέρδους, παρακάμπτοντας τα αντίστοιχα οφέλη συγγραφέων και κυρίως των αναγνωστών.

Κι αυτό συνεχίστηκε για αρκετές δεκαετίες. Συνόδευσαν κι αυτά  την αντίστοιχη στρεβλή πολιτική πορεία και οικονομική ανάπτυξη της χώρας, καταστάσεις που βιώσαμε κατάσαρκα  και γίναμε μάρτυρες και μάλιστα με επώδυνο τρόπο για πάμπολλα χρόνια.

Τελικά, τα συνηθίσαμε κι αυτά!