ΔΕΣΦΑ: άνοιξαν παράθυρο συμβιβασμού

Σε αμοιβαίο συμβιβασμό για να μην τιναχτεί στον αέρα η βαλτωμένη από το 2013 συμφωνία αποκρατικοποίησης του Διαχειριστή Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου (ΔΕΣΦΑ) οδηγούνται όπως όλα δείχνουν μέσα στην εβδομάδα η ελληνική κυβέρνηση και οι Αζέροι της SOCAR.

Ηδη από το βράδυ της Παρασκευής η κυβέρνηση φρόντισε να ανοίξει παράθυρο διάσωσης της συμφωνίας με νομοθετική ρύθμιση για τον ΔΕΣΦΑ που περιελήφθη στο πολυνομοσχέδιο για τα προαπαιτούμενα, ενώ αύριο καταφτάνει στην Αθήνα ο επικεφαλής της κρατικής εταιρείας ενέργειας του Αζερμπαϊτζάν (SOCAR) Ρόβναγκ Αμπτουλάγεφ, ο οποίος θα συναντηθεί με τον υπουργό Ενέργειας Πάνο Σκουρλέτη αλλά και τον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα στο Μέγαρο Μαξίμου.

Η υπόθεση του ΔΕΣΦΑ έχει λάβει ευρύτερες πολιτικές διαστάσεις, καθώς το τελευταίο διάστημα ασκείται ισχυρή πίεση για την ολοκλήρωση της ιδιωτικοποίησης τόσο από τους δανειστές όσο και από τις ΗΠΑ που έχουν μεγάλα συμφέροντα στην περιοχή και υποστηρίζουν το έργο κατασκευής του αγωγού ΤΑP στο οποίο μετέχει η SOCAR.

Το ενδεχόμενο ματαίωσης της αποκρατικοποίησης τέθηκε πιο έντονα από ποτέ στο τραπέζι από τη στιγμή που η SOCAR έθεσε τις τελευταίες εβδομάδες θέμα μείωσης του τιμήματος αμέσως μετά τη νομοθετική ρύθμιση, με την οποία η κυβέρνηση αφαίρεσε από την περιουσιακή βάση του ΔΕΣΦΑ κρατικές ενισχύσεις ύψους 200 εκατ. ευρώ.

Η κίνηση αυτή έγινε προκειμένου να προστατευτούν τα συμφέροντα του Δημοσίου και να αποφευχθεί το ενδεχόμενο μεγάλων αυξήσεων στα τέλη που θα επιβάρυναν αισθητά τη βιομηχανία.

Ωστόσο επηρέασε προς τα κάτω το ρυθμιζόμενο ύψος των παγίων που χρησιμοποιούνται ως βάση αναφοράς για να υπολογιστούν τα έσοδα της εταιρείας και έδωσε πάτημα στους Αζέρους να διεκδικήσουν μείωση του τιμήματος ή αναθεώρηση της συμφωνίας ώστε να αυξηθούν τα μελλοντικά ωφελήματά τους από την εξαγορά.

Η κυβέρνηση απέκλεισε από την πρώτη στιγμή τη μείωση του τιμήματος των 400 εκατ. ευρώ αλλά -με τη νομοθετική ρύθμιση που κατέθεσε την Παρασκευή στο πολυνομοσχέδιο- στέλνει το μήνυμα ότι είναι πρόθυμη να διαπραγματευτεί την παραχώρηση υψηλότερων εσόδων για τους νέους ιδιοκτήτες του ΔΕΣΦΑ μέσα από την αναθεώρηση του κανονισμού τιμολόγησης.

Συγκεκριμένα στο νομοσχέδιο αναφέρεται ότι «η ανακτήσιμη διαφορά του ΔΕΣΦΑ για τα έτη 2006-2015 επιμερίζεται στα έτη από το 2017 και μετά, από τη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας, με την αναθεώρηση του κανονισμού τιμολόγησης βασικών δραστηριοτήτων του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου».

Η ρύθμιση αφήνει το περιθώριο ώστε η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας να αποφασίσει το πώς θα κατανεμηθούν τελικά τα έσοδα του ΔΕΣΦΑ για την περίοδο από το 2017 και για τα επόμενα χρόνια σε σχέση με τις επενδύσεις που έγιναν από τον διαχειριστή την περίοδο 2006 -2015.

Με βάση την υφιστάμενη ρύθμιση προβλεπόταν ότι η κατανομή θα έπρεπε να κατανέμεται ισόποσα κάθε χρόνο για τα επόμενα 40 χρόνια.

Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι η απόφαση για την ταρίφα του ΔΕΣΦΑ, που πρόκειται να εκδώσει η ΡΑΕ τις προσεχείς ημέρες, θα είναι πιθανόν τέτοια ώστε να ικανοποιεί τις απαιτήσεις των Αζέρων.

Τα επικρατέστερα σενάρια που έχουν ήδη συζητηθεί περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων την αύξηση του τιμολογίου χρήσης από 22,3% στα επίπεδα του 30-35%.

Τα ίδια σενάρια αναφέρουν ότι πολύ πιθανόν η απόφαση της ΡΑΕ να προβλέπει και τη μείωση της διάρκειας της ανακτήσιμης διαφοράς των προηγουμένων ετών από τα 40 χρόνια στα 30.

Η μετοχική σύνθεση

Τα μελλοντικά έσοδα και ο χρόνος απόσβεσης του τιμήματος της εξαγοράς είναι το ένα σκέλος της προβληματικής ιδιωτικοποίησης του ΔΕΣΦΑ.

Το άλλο σχετίζεται με τη μετοχική σύνθεση των νέων ιδιοκτητών, καθώς η SOCAR είναι υποχρεωμένη από την Ευρωπαϊκή Ενωση να διατηρήσει μειοψηφικό ποσοστό στο μετοχικό κεφάλαιο της εταιρείας που διαχειρίζεται το δίκτυο μεταφοράς φυσικού αερίου στην Ελλάδα.

Η λύση που προωθείται και φαίνεται να βρίσκει σύμφωνες όλες τις πλευρές είναι, μετά την εξαγορά του 66% του ΔΕΣΦΑ, η SOCAR να πουλήσει αυτομάτως ένα σημαντικό ποσοστό μεταξύ 17% και μέχρι πάνω από 30% στην ιταλική εταιρεία Snam, που είναι διαχειριστής του ιταλικού δικτύου φυσικού αερίου.

Τόσο η SOCAR όσο και η Snam συμμετέχουν στο βασικό μετοχικό σχήμα του αγωγού TAP, ο οποίος κατασκευάζεται στην Ελλάδα και από το 2019 θα μεταφέρει στην Ευρώπη φυσικό αέριο από το κοίτασμα Σαχ Ντενίζ του Αζερμπαϊτζάν.

Αν ευοδωθούν οι διαπραγματεύσεις ελληνικής κυβέρνησης και Αζέρων αυτή την εβδομάδα σημαίνει ότι πολύ σύντομα πλέον θα ολοκληρωθεί η μεταβίβαση του 66% του ΔΕΣΦΑ, με πωλητές από τη μία πλευρά τα ΕΛ.ΠΕ. που θα μεταβιβάσουν το 35% έναντι 212,1 εκατ. ευρώ και από την άλλη το ΤΑΙΠΕΔ που θα πουλήσει το 31% έναντι 187,9 εκατ. ευρώ.