Πώς ήταν η ζωή σε κεντρικές ευρωπαϊκές πόλεις μετά τη λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου; Σε τι κατάσταση βρίσκονταν οι κάτοικοι των μεγάλων αστικών κέντρων και των περιχώρων λίγο πριν από την αποχώρηση των ναζί;
Το κατεστραμμένο μεταπολεμικό τοπίο από το Βερολίνο, την Πράγα και τη Βαρσοβία μέχρι την Αθήνα και την επαρχία της Τοσκάνης κατέγραψαν στο σελιλόιντ σπουδαίοι Ευρωπαίοι σκηνοθέτες από τον Ρομπέρτο Ροσελίνι και τον Αντρέι Βάιντα μέχρι τους αδελφούς Ταβιάνι.
Στην εξαιρετική «Νύχτα του Σαν Λορέντζο» οι Ιταλοί σκηνοθέτες στήνουν την κάμερά τους απέναντι στο μαγευτικό τοπίο της Τοσκάνης και βασισμένοι σε αληθινά γεγονότα κινηματογραφούν τους κατοίκους του Σαν Μανιάτο. Μια έναστρη νύχτα οι Γερμανοί τούς καλούν να συγκεντρωθούν στον κεντρικό καθεδρικό ναό του χωριού τους και, λίγο πριν αποχωρήσουν τα κατοχικά στρατεύματα, σχεδιάζουν και εκτελούν άλλη μια θηριωδία.
Η ταινία μαζί με άλλες έξι, μια εκ των οποίων η ελληνική «Ο τελευταίος αιχμάλωτος», συμπεριλαμβάνεται στο κινηματογραφικό αφιέρωμα «Εικόνες της απελευθέρωσης στην Ευρώπη» που ξεκινάει σήμερα στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος (έως τις 26/10/16) με ελεύθερη είσοδο για το κοινό. Εντάσσεται στο πλαίσιο της διοργάνωσης «Η Αθήνα Ελεύθερη» που ξεκίνησε πέρυσι και σημείωσε μεγάλη επιτυχία με συμμετοχή του κοινού σε όλες τις προβολές.
Το αφιέρωμα επιχειρεί τη σύνδεση της ελληνικής ιστορίας της περιόδου 1941-1944 με τον ευρωπαϊκό της περίγυρο, και ειδικά κατά το τέλος του πολέμου. Παράλληλα με τις ταινίες θα προβληθούν τα ντοκιμαντέρ «Το χρονικό της αντίστασης» σε σκηνοθεσία Α. Βογιάζου και Σ. Αναστασιάδη όπου μέσα από πλούσιο κινηματογραφικό, φωτογραφικό, έντυπο υλικό και τις καταθέσεις των μαρτυριών φωτίζεται το εξαιρετικής εθνικής σημασίας θέμα της ελληνικής Αντίστασης.
Επίσης θα προβληθούν αποσπάσματα από το νέο ντοκιμαντέρ «Μνήμες» του σκηνοθέτη και διευθυντή φωτογραφίας Νίκου Καβουκίδη. Ξεκινάει από την απελευθέρωση της Αθήνας, τον Οκτώβριο 1944, και αφηγείται την ελληνική Ιστορία από τη δικτατορία του Μεταξά μέχρι τη δικτατορία του Παπαδόπουλου.
Εικόνες της ελληνικής πρωτεύουσας τη στιγμή της απελευθέρωσής της που ήταν μέχρι τώρα άγνωστες, μας αποκαλύπτονται όπως τραβήχτηκαν με τον φακό του συνεργείου του Φίνου.
Μεταξύ των ταινιών, είναι η σπονδυλωτή «Παϊζά» (1946) του Ρομπέρτο Ροσελίνι με έξι επεισόδια σε έξι διαφορετικές περιοχές της Ιταλίας αμέσως μετά την απελευθέρωση. Οπως και η «Γερμανία, ώρα μηδέν» (1948) επίσης του Ρ. Ροσελίνι, οι οποίες θα προβληθούν σε ψηφιακά αποκατεστημένες κόπιες σε συνεργασία με την Ταινιοθήκη της Μπολόνια.
Για πρώτη φορά θα προβληθεί στην Ελλάδα «Το σιωπηλό οδόφραγμα» (1949) του Οτακαρ Βάβρα. Μάιος του 1945 μερικοί πολίτες με ελάχιστα εφόδια εντάσσονται στην Αντίσταση και οργανώνονται ενάντια στους Γερμανούς ναζί κατακτητές φτιάχνοντας οδοφράγματα για να μην μπουν στην Πράγα.
Η προβολή γίνεται σε συνεργασία με το κινηματογραφικό αρχείο Narodni Filmovy Archiv. Η σπάνια προβεβλημένη ελληνική «Ο τελευταίος αιχμάλωτος» που αποτελεί «μια διαφορετική ματιά στο τέλος του πολέμου» σύμφωνα με τον κριτικό κινηματογράφου Ιάσονα Τριανταφυλλίδη, ο οποίος και θα την προλογίσει, εντάσσεται στο πρόγραμμα.
Η εκδήλωση αποτίει φόρο τιμής στον πρόσφατα χαμένο μεγάλο Πολωνό σκηνοθέτη Αντρέι Βάιντα με την προβολή του «Κανάλ» (1957) που θεωρείται η απαρχή της λεγόμενης «Πολωνικής Σχολής του Κινηματογράφου».
Για τον Βάιντα η ιστορία της εξέγερσης της Βαρσοβίας το 1944 εναντίον των Γερμανών, η οποία εξελίχθηκε κάτω από το αδιάφορο βλέμμα του Κόκκινου Στρατού δεν αποτελεί απλώς μια τραγική μνήμη. Στην ταινία του εστιάζει στον εφιάλτη της ήττας και της ψυχικής κατάρρευσης των στρατιωτών, ο ηρωισμός των οποίων αποδείχτηκε μάταιος.
Το αφιέρωμα γίνεται σε συνεργασία με την Πρεσβεία της Τσεχικής Δημοκρατίας στην Αθήνα και την υποστήριξη της Πρεσβείας της Ιταλίας στην Αθήνα. Συνεργάτες προγράμματος είναι οι διανομείς AMA Films και Alatas Films.
Τις προβολές των ταινιών πλαισιώνει σήμερα στις 20.00 η παρουσίαση του βιβλίου «Ημερολόγιο Κατοχής 1941-1943» της Ειρήνης Ζαχαρία (εκδόσεις «Εύμαρος»). Ολόκληρο αναλυτικά το πρόγραμμα στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος www.tainiothiki.gr
-320x213.jpg)
