Τα έξυπνα ξυπνητήρια

Για τους περισσότερους από εμάς το κινητό μας τηλέφωνο είναι το τελευταίο πράγμα που θα κοιτάξουμε πριν κοιμηθούμε και το πρώτο που θα πάρουμε στα χέρια μας μόλις ξυπνήσουμε για να κλείσουμε το ξυπνητήρι του.

Μάλιστα πολλοί επιστήμονες τα θεωρούν υπεύθυνα για την κακή ποιότητα του ύπνου των κατόχων τους, αν και άλλοι εκτιμούν ότι αυτή οφείλεται στο άγχος που έχουμε για τη δουλειά μας και την πιθανότητα απόλυσής μας.

Οποια κι αν είναι η αιτία, γεγονός παραμένει ότι στις ανεπτυγμένες χώρες ο ένας στους δύο ανθρώπους δεν κοιμάται καλά.

Θα μου πείτε ότι υπάρχουν και τα υπνωτικά χάπια, αλλά πριν φτάσουμε σε αυτά, η τεχνολογία υπόσχεται καλύτερο ύπνο χάρη στα «έξυπνα ξυπνητήρια» που είναι εφοδιασμένα με «αισθητήρες ύπνου», οι οποίοι τοποθετούνται κάτω από το στρώμα με την ελπίδα ότι η τεχνολογία σε όσους έχει στερήσει τον αδιάλειπτο ύπνο θα σώσει επιτέλους τα… όνειρά τους.

Τα τελευταία χρόνια είναι η αλήθεια δεν λείπουν τα κάθε είδους gadgets, τα οποία υπόσχονται έναν αδιατάρακτο ύπνο και εκπέμπουν τον σωστό φωτισμό την κατάλληλη ώρα, βάσει των όσων προβλέπει η ιατρική για τα υπναγωγικά στάδια.

Τα πλέον διαδεδομένα είναι η Withings Aura (190 δολ.) το Sleepace Nox (150 δολ.), καθώς και τα Wake-Up Light της Philips (170 δολ.).

Το τελευταίο είναι ένα ξυπνητήρι με διπλό φωτισμό, το οποίο ρυθμίζεται με τέτοιον τρόπο ώστε να φωτίζει αρχικά με χαμηλό και στη συνέχεια με εντονότερο φως το δωμάτιο σας καθώς εσείς ξυπνάτε, όπως συμβαίνει με την ανατολή του Ηλιου.

Οπως εξηγεί στο έγκυρο τεχνολογικό αμερικανικό περιοδικό Wired ο Ερικ Ντίκεν, επικεφαλής του τμήματος Διαταραχών Υπνου του Πανεπιστημίου της Αϊόβα, καθώς η μελατονίνη αυξάνεται στο αίμα σιγά σιγά ο άνθρωπος εισέρχεται στο πρώτο υπναγωγικό στάδιο και όσο το φως από έντονο γίνεται όλο και πιο αδύναμο, το σώμα γνωρίζει ότι έχει έρθει η ώρα για να κοιμηθεί.

Ο Αμερικανός επιστήμονας εξηγεί ότι όπως η αλλαγή στο φως βοηθά έναν άνθρωπο να κοιμηθεί, με τον ίδιο τρόπο τον επικουρεί προκειμένου να ξυπνήσει ή να μείνει άγρυπνος, καθώς συγκεκριμένα κύματα φωτός διεγείρουν τα κέντρα εκείνα του εγκεφάλου που μας δίνουν την εντολή να ξυπνήσουμε.

Ενας από τους συντάκτες του περιοδικού, ο οποίος δεν αντιμετώπιζε πρόβλημα ύπνου, αποφάσισε να δοκιμάσει ο ίδιος ορισμένα από αυτά τα gadgets.

Μέχρι σήμερα, όπως είπε, είχε βρει τη λύση για το ευχάριστο ξύπνημα: απλώς έκλεινε το ξυπνητήρι (!) και αφού χουζούρευε για λίγα λεπτά στο κρεβάτι σηκωνόταν. Δοκιμάζοντας ωστόσο τη συσκευή Drift Light και ορισμένες ακόμη διαπίστωσε ότι είναι μεν ευχάριστες, αλλά ταυτοχρόνως ενοχλητικές.

Κι αυτό επειδή παρατηρώντας τη λαμπρότητα ή τη θαμπάδα του φωτός που εξέπεμπαν είχε την ψευδαίσθηση ότι θα κοιμηθεί, ωστόσο αυτό δεν συνέβη γιατί σκεπτόταν ότι θεωρητικά θα έπρεπε να είχε ήδη κοιμηθεί!

Επιπροσθέτως έπρεπε να έχει δίπλα του το κινητό του τηλέφωνο για να ρυθμίσει το ξυπνητήρι του, κάτι που προσπαθούσε να αποφύγει.

Το κινητό είχε αρνητικό αποτέλεσμα στον ύπνο του όχι μόνο λόγω του φωτός που εξέπεμπε η οθόνη του, αλλά και επειδή από μόνο του αποσπά την προσοχή.

Στην ίδια λογική κινούνται και τα «έξυπνα» ξυπνητήρια, είπε, γιατί στην ουσία έχουν περισσότερο ψυχαγωγικό παρά… υπναγωγικό ρόλο για δυο λόγους :

Ο πρώτος είναι ότι παρακολουθούν κάθε κίνηση που κάνει κάποιος στο κρεβάτι του και δεύτερον επειδή στην πλειονότητά τους χρειάζονται ένα κινητό τηλέφωνο προκειμένου να λειτουργήσουν και όπως προαναφέραμε το κινητό στο κομοδίνο αποτελεί έναν από τους βασικούς λόγους που «χάνουμε» τον ύπνο μας.

Ετσι το συμπέρασμα που έβγαλε ο συντάκτης-δοκιμαστής του Wired είναι ότι δεν βοηθούν ουσιαστικά την προσπάθειά μας να κοιμηθούμε.

Ολα τα παραπάνω συμβαίνουν στη διάρκεια της νύχτας. Την ημέρα ωστόσο βοηθούν πραγματικά στη διαδικασία της πρωινής έγερσης.

Κι αυτό επειδή, αφού ο χρήστης προκαθορίσει το χρονικό διάστημα, τα gadgets αυτά «βλέπουν» μέσω του αισθητήρα πόσο βαθιά κοιμάται και τον ξυπνούν με τον ανάλογο τρόπο.

Αν «αντιληφθούν», για παράδειγμα, μέσω των αισθητήρων που καταγράφουν τις κινήσεις του σώματος στον ύπνο, ότι κοιμάστε βαθιά, θα σας ξυπνήσουν με κάθε δυνατό τρόπο, ενώ εάν κοιμάστε ελαφρότερα το ξύπνημα θα είναι γλυκό και σταδιακό με το φως και τους ήχους να γίνονται προοδευτικά εντονότεροι.

Ισως πάντως το πλέον ενδιαφέρον συμπέρασμα για τις συσκευές αυτές είναι αυτό που λέει ο Ντίκεν: ότι δηλαδή χρησιμεύουν σε όσους έχουν το προνόμιο ενός χαλαρού ξυπνήματος και όχι το άγχος να είναι στην ώρα τους στη δουλειά τους.

Τελικώς δηλαδή απευθύνονται σε όσους θεωρούν ότι τα gadgets αυτά τους γνωρίζουν καλύτερα απ’ ό,τι ο ίδιος τους ο εαυτός !