«Μόλις σκότωσαν το κόμμα». Αυτά τα λόγια ενός από τα μέλη του Σοσιαλιστικού Κόμματος, που το Σάββατο είχαν συγκεντρωθεί έξω από τα γραφεία στη Μαδρίτη, απηχούν τη γνώμη πολλών άλλων υποστηρικτών του κόμματος, αλλά και πολιτικών αναλυτών. Το μόνο βέβαιο είναι ότι το βράδυ του Σαββάτου που ο Πέδρο Σάντσεθ ανακοίνωσε την παραίτησή του από την ηγεσία του PSOE, το ιστορικό κόμμα της Ισπανίας δέχτηκε βαρύτατο πλήγμα.
Το αν είναι και θανάσιμο θα φανεί στην πορεία και θα εξαρτηθεί από τις επιλογές των Σοσιαλιστών στο αμέσως επόμενο διάστημα.
Τα δεδομένα πάντως είναι πολύ συγκεκριμένα. Το παλαιοκομματικό και δεξιόστροφο τμήμα του PSOE πήρε -προσωρινά τουλάχιστον- το πάνω χέρι, εξαναγκάζοντας ουσιαστικά σε παραίτηση τον πρώτο γενικό γραμματέα που είχε εκλεγεί από την κομματική βάση.
Το κόμμα βρίσκεται πια υπό τον έλεγχο της υπερφιλόδοξης Σουσάνα Ντίας, επικεφαλής της αυτόνομης κυβέρνησης της Ανδαλουσίας και επικρατέστερης «δελφίνου».
Η υπηρεσιακή επιτροπή που το διοικεί από προχθές απαρτίζεται στη μεγάλη της πλειοψηφία από πρόσωπα της απόλυτης εμπιστοσύνης της, με πρώτο τον επικεφαλής Χαβιέρ Ερνάντεθ.
Ολα… τακτοποιημένα
Αυτή η επιτροπή θα πρέπει μέσα στο επόμενο εικοσαήμερο να αποφασίσει ποια στάση θα τηρήσει απέναντι στο ζήτημα της «κυβερνησιμότητας» της χώρας και στη συνέχεια να συγκαλέσει το έκτακτο συνέδριο του κόμματος, στο οποίο η κομματική βάση θα ψηφίσει τον νέο γενικό γραμματέα, όπως ορίζει το καταστατικό.
Στις 31 Οκτωβρίου λήγει η περίοδος των διερευνητικών εντολών, οπότε είτε η χώρα θα αποκτήσει κυβέρνηση είτε θα πάει σε νέες εκλογές.
Τα περισσότερα άρθρα των ημερών στον ισπανικό Τύπο έχουν ήδη προδικάσει το αποτέλεσμα: η υπηρεσιακή επιτροπή θα βρει έναν εύσχημο τρόπο για να υποστηρίξει την αποχή την επόμενη φορά που ο Μαριάνο Ραχόι θα ζητήσει ψήφο εμπιστοσύνης από τη Βουλή, επιτρέποντάς του με αυτό τον τρόπο να γίνει κανονικός πια πρωθυπουργός.
Εξάλλου, υπερίσχυσαν αυτοί που υποστηρίζουν τη δήλωση της Σουσάνα Ντίας «πρώτα η πατρίδα και ύστερα το κόμμα».
Επιπλέον, οι περισσότεροι εικάζουν ότι το PSOE θέλει να αποφύγει πάση θυσία τις τρίτες εκλογές γιατί μετά τις επεισοδιακές εξελίξεις των τελευταίων ημερών, η πτώση του στην κάλπη θα είναι θεαματική.
Με τον κίνδυνο, αυτή τη φορά, το Unidos Podemos να περάσει όντως μπροστά από το PSOE.
O παλαίμαχος δημοσιογράφος Kάρλος Ελόρδι στην El Periodico προβλέπει «αναπόφευκτη παρακμή του PSOE», ενώ ο συνάδελφός του Ιγνάθιο Εσκολάρ στην El Diario αποφαινόταν: «Δεν κέρδισε η Σουσάνα Ντίας. Κέρδισε ο Ραχόι».
«Δεν ξέρω αν θα είναι αναπόφευκτη μια κυβέρνηση Ραχόι. Ολα δείχνουν πως ναι», έγραφε σε άρθρο του στην ίδια εφημερίδα ο αρχηγός της Ενωμένης Αριστεράς (IU) Αλμπέρτο Γκαρθόν, προειδοποιώντας παράλληλα: «Εμείς δεν καταθέτουμε τα όπλα. Ούτε στη Βουλή ούτε στον δρόμο. Τώρα αρχίζουν όλα».
Ξανά υποψήφιος
Ούτε όμως και στο σοσιαλιστικό στρατόπεδο έχουν τελειώσει όλα. Ισως ο Πέδρο Σάντσεθ να έφυγε για να επιστρέψει δριμύτερος, διεκδικώντας την επανεκλογή του στο συνέδριο από την κομματική βάση.
Ο ίδιος άφησε το ερώτημα να πλανάται στην αποχαιρετιστήρια ομιλία του το Σάββατο.
«Ο Πέδρο Σάντσεθ έφυγε… αλλά μπορεί να γυρίσει», έγραφε χθες η «La Vanguardia», αναφερόμενη σε πηγές του επιτελείου του σύμφωνα με τις οποίες ο Σάντσεθ σκοπεύει να επιστρέψει στην πρώτη γραμμή. Σύμφωνα μάλιστα με τον επικεφαλής της αυτόνομης περιφέρειας της Καντάβρια Μιγκέλ Αγχελ Ρεβίγια, ο οποίος έδωσε συνέντευξη το βράδυ του Σαββάτου στο κανάλι La Sexta, o Πέδρο Σάντσεθ τον διαβεβαίωσε σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχε μαζί του λίγο μετά την παραίτησή του ότι θα είναι «οπωσδήποτε» υποψήφιος στις προκριματικές για την ανάδειξη της νέας ηγεσίας.
Για την ιστορία, αυτή είναι η τρίτη φορά που την προσωρινή ηγεσία του Σοσιαλιστικού Κόμματος αναλαμβάνει μια υπηρεσιακή επιτροπή ύστερα από μια σοβαρή κρίση. Η αμέσως προηγούμενη ήταν το 2000, όταν το PSOE έχασε με μεγάλη διαφορά τις εκλογές με επικεφαλής τον μετέπειτα επίτροπο Χοακίν Αλμούνια.
Η επιτροπή οδήγησε σε συνέδριο στο οποίο νέος γενικός γραμματέας αναδείχθηκε το «αουτσάιντερ» και μετέπειτα πρωθυπουργός Χοσέ Λουίς Ροδρίγκεθ Θαπατέρο.
Η πρώτη ήταν τον Μάιο του 1979, όταν στο συνέδριο που έγινε μετά τις εκλογές στις οποίες το PSOE ήρθε δεύτερο, ο Φελίπε Γκονθάλεθ παραιτήθηκε από γενικός γραμματέας, μετά την ήττα της εισήγησής του για εγκατάλειψη του μαρξισμού και στροφή προς τη ρεφορμιστική σοσιαλδημοκρατία.
Στο έκτακτο συνέδριο όμως, τον Σεπτέμβριο της ίδιας χρονιάς, το κόμμα υιοθέτησε τις θέσεις του Γκονθάλεθ και ο ίδιος επανεξελέγη γενικός γραμματέας. Τρία χρόνια αργότερα και πρωθυπουργός.
