Να δεσμευτούν όλοι

Η συζήτηση στη Βουλή του νομοσχεδίου με τα προαπαιτούμενα για την υποδόση των 2,8 δισ. ευρώ, και ειδικότερα οι διατάξεις για το υπερταμείο -στο οποίο μεταξύ άλλων δίνονται προίκα η ΕΥΔΑΠ και η ΕΥΑΘ-, έφερε στην επικαιρότητα ένα ζήτημα που κουβεντιάζεται χρόνια τώρα σε ολόκληρο τον κόσμο για το νερό: είναι κοινωνικό αγαθό ή εμπόρευμα;

Διεθνώς έχει επικρατήσει η άποψη ότι το νερό είναι κοινωνικό αγαθό, στο οποίο πρέπει να έχουν πρόσβαση όλοι οι άνθρωποι. Ο ΟΗΕ έχει αποφανθεί ότι η πρόσβαση σε καθαρό νερό είναι ανθρώπινο δικαίωμα. Η Ευρωπαϊκή Ενωση έχει επίσης αποφανθεί (Ευρωπαϊκή Οδηγία Πλαίσιο περί Υδάτων 2000/60/ΕΚ) ότι το νερό δεν είναι εμπορικό προϊόν όπως οτιδήποτε άλλο και πρέπει να θεωρείται κληρονομιά. Η Ελλάδα έχει εναρμονίσει το εθνικό δίκαιο με την οδηγία αυτή από το 2003. Τέλος, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει διακηρύξει από το 2012 ότι το νερό είναι κοινός πόρος της ανθρωπότητας και η πρόσβαση στο πόσιμο νερό είναι θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα.

Θα μπορούσαμε να πούμε λοιπόν ότι το θέμα του νερού ως κοινωνικού αγαθού και η πρόσβαση σε αυτό ως ανθρώπινο δικαίωμα έχουν λυθεί για τον πολιτισμένο κόσμο – άρα και για τη χώρα μας. Φαίνεται όμως πως τα πράγματα δεν είναι ακριβώς έτσι. Αν ήταν, δεν θα χρειαζόταν η ΕΥΔΑΠ και η ΕΥΑΘ να περάσουν στο υπερταμείο για οικονομική αξιοποίηση, που σημαίνει οικονομική αξιοποίηση αυτού που παρέχουν, δηλαδή του νερού. Ο κίνδυνος ιδιωτικοποίησης του νερού, μέσω της ιδιωτικοποίησης των εταιρειών αυτών, είναι υπαρκτός. Τον αναγνώρισε άλλωστε ο υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος, ο οποίος έδωσε τη διαβεβαίωση ότι όσο είναι υπουργός δεν θα υπάρξει ιδιωτικοποίηση των ΔΕΚΟ. Τον πιστεύουμε, αλλά ταυτόχρονα γνωρίζουμε ότι δεν θα είναι για πάντα υπουργός.

Για να καταλαγιάσουν οι αντιδράσεις, η κυβέρνηση ψήφισε χθες νομοτεχνική προσθήκη στο πολυνομοσχέδιο που προσθέτει εμπόδια στην ιδιωτικοποίηση του νερού επικαλούμενη ως ασπίδα το Σύνταγμα και δικαστικές αποφάσεις. Παρ’ όλα αυτά ο κίνδυνος δεν εξαλείφεται. Ενα πλαίσιο αρχών που θα δέσμευε όλα τα κόμματα κατά της ιδιωτικοποίησης ίσως για την ώρα είναι το ισχυρότερο όπλο έως ότου υπάρξει μια ρητή συνταγματική απαγόρευση.