Αιγυπτιώτης γεννημένος στο Κάιρο, όπου έζησε μέχρι τα 8 χρόνια του, οπότε και επαναπατρίστηκε η οικογένειά του στην Ελλάδα, ο Γιώργος Λάππας (1950-2016) ήταν από τους σπουδαιότερους γλύπτες του 20ού αιώνα.
Πρωτοπόρος καλλιτέχνης με αναγνωρισμένο έργο, νέες γλυπτικές προτάσεις και άφθονο πειραματισμό στις φόρμες και τα υλικά του, δάσκαλος στην ΑΣΚΤ, χαρισματικός άνθρωπος με χιούμορ και φυσική μελαγχολία την οποία διάνθιζε με ένα πλατύ χαμόγελο.
Εφυγε πρόωρα και εντελώς αναπάντεχα τον Ιανουάριο. Αφησε πίσω του όχι μόνο τα μεγάλων διαστάσεων γλυπτά, τις συναρπαστικές φωτεινές συνθέσεις του και τα αναγνωρίσιμα κόκκινα ανθρωπάκια. Αλλά και μια σειρά μικρών διαστάσεων γλυπτά από αλουμίνιο, ταξιθετημένα με απόλυτη ακρίβεια στο εργαστήριό του στον Περισσό.
Ακόμα και η γυναίκα του, η γλύπτρια Αφροδίτη Λίτη, δεν γνώριζε την ύπαρξή τους. Περίπου 250 από αυτά, εν πολλοίς άγνωστα έργα του, κυρίως ανθρώπινες φιγούρες, παρουσιάζονται στην έκθεση «Happy Birthday», στο Μουσείο Μπενάκη. Διοργανώνεται από το Ιδρυμα ΔΕΣΤΕ στο πλαίσιο της συνεργασίας του με το μουσείο, ως φόρος τιμής στο έργο του Γιώργου Λάππα.
Ο παράδοξος τίτλος, για κάποιον που έφυγε από τη ζωή πριν από μερικούς μήνες, προέρχεται κατ’ ευθείαν από μια σειρά γλυπτών με αυτή την επιγραφή, τα οποία δημιουργούσε ανά τακτά διαστήματα.
«Βρήκαμε τα έργα στο εργαστήριο και παρουσιάζονται κατά τον τρόπο που ο ίδιος τα είχε ταξινομήσει και αριθμήσει. Είχα στο μυαλό μου να παραμείνω πιστή σε εκείνο που θα ήθελε ο Γιώργης και νομίζω ότι αν έβλεπε την έκθεση, θα συμφωνούσε», είπε στην «Εφ.Συν.» η Αφροδίτη Λίτη.
Η μεγάλων διαστάσεων γούνινη επίτοιχη «Καμήλα», φόρος τιμής στα πάτρια εδάφη, υποδέχεται το κοινό. Στο κέντρο της αίθουσας βρίσκονται οι ξαπλωμένες φιγούρες με τις ριγέ φόρμες από το «Γεύμα στη Xλόη / πικ-νικ» (2006), που αποτυπώνουν αρχετυπικά χαρακτηριστικά των Αιγυπτίων.
Λίγο πιο πίσω η εμβληματική εγκατάσταση «Πλατεία Ελευθερίας», που παρουσίασε το 2013 στην έκθεση «Ντοκουμέντα και Γλυπτικά Τοπία» στο Εβραϊκό Μουσείο Θεσσαλονίκης.
Με αφορμή τους 9.000 Εβραίους που είχαν συγκεντρώσει στην πλατεία οι ναζί, η μεγάλων διαστάσεων σύνθεση (μπορείς να την παρατηρείς για ώρες) πραγματεύεται το θέμα εξουσίας-υποταγής. Στις οριζόντιες προθήκες της αίθουσας βρίσκονται σε διάταξη τα μικρά γλυπτά, «αυτοτελή έργα αλλά και συνάμα σημειώσεις ενός ατελεύτητου “έργου εν προόδω”, γλυπτικοί πειραματισμοί ή ερευνητικές χειρονομίες, προσεκτικά ταξινομημένα, κωδικοποιημένα και αριθμημένα σε κουτιά που κάλυπταν απ’ άκρη σ’ άκρη τα ράφια του εργαστηρίου», σημειώνουν οι διοργανωτές. Την έκθεση συμπληρώνει η σύνθεση με ήχο «Κεφάλι του Βαν Γκογκ».
«Είχαμε μια βαθιά σχέση 30 χρόνων. Ηθελα η έκθεση να δείχνει κάτι από την ψυχή του καλλιτέχνη», είπε ο Δάκης Ιωάννου, που συμμετέχει στην επιμελητική ομάδα μαζί με την Αφροδίτη Λίτη, την Πολύνα Κοσμαδάκη και τον Γιώργο Τζιρτζιλάκη. «Τα γλυπτά του έχουν να κάνουν με την επιστροφή στο έργο τέχνης.
Ο καλλιτέχνης αποφεύγει τη διδακτική εξήγηση και επαναφέρει την απόλαυση», είπε ο Γ. Τζιρτζιλάκης και τόνισε ότι για την παρουσίασή τους λειτούργησαν «σαν αρχαιολόγοι, τα τοποθετήσαμε με βάση την αρίθμηση που είχε κάνει ο ίδιος». Αναφέρθηκε και στη σχέση του Γ. Λάππα με το σινεμά, στην αγάπη του στον Φελίνι, τον Μπουνιουέλ, κ.ά. «Η έκθεση είναι σαν σημειώσεις για κινηματογραφική ταινία, ίχνη από σεκάνς για γύρισμα».
Μουσείο Μπενάκη, Κουμπάρη 1.
Διάρκεια έως 20 Νοεμβρίου.
