Κολομβία: Ιστορική συμφωνία μεταξύ FARC και κυβέρνησης

Η κυβέρνηση της Κολομβίας και οι αντάρτες FARC (Επαναστατικές Ένοπλες Δυνάμεις της Κολομβίας) σύναψαν χθες βράδυ στην Κούβα μια ιστορική συμφωνία με στόχο τον οριστικό τερματισμό μιας σύγκρουσης 52 χρόνων, που άφησε πίσω της πάνω από 220.000 νεκρούς και ανάγκασε περισσότερους από 5 εκατ. πολίτες να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους.

Έπειτα από σχεδόν τέσσερα χρόνια ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων στην Αβάνα της Κούβας, οι δύο πλευρές συμφώνησαν σε μια τελική, συνολική και οριστική συμφωνία, που θα τεθεί σε δημοψήφισμα στις 2 Οκτωβρίου.

Η συμφωνία έχει στόχο να «θέσει οριστικά τέλος σε μια ένοπλη σύγκρουση 50 και πλέον ετών», αναφέρεται σε κείμενο που υπογράφουν οι διαπραγματευτές.

Ο πρόεδρος της Κολομβίας Χουάν Μανουέλ Σάντος είπε σε τηλεοπτική προσφώνηση μετά την υπογραφή της συμφωνίας:

«Σήμερα είναι η αρχή του τέλους του πόνου και της τραγωδίας του πολέμου. Κολομβιανοί, η απόφαση είναι στα χέρια σας».

«Κερδίσαμε την πιο σημαντική από όλες τις μάχες, αυτή για ειρήνη στην Κολομβία. Μπορούμε τώρα να διακηρύξουμε ότι η μάχη των όπλων τελείωσε και αρχίζει αυτή των ιδεών», δήλωσε μετά την ανακοίνωση της συμφωνίας ο επικεφαλής διαπραγματευτής και δεύτερος στην ιεραρχία των FARC, Ιβάν Μάρκες.

Τι λέει η συμφωνία

Η αντάρτικη οργάνωση πρόκειται να μετατραπεί σε πολιτικό κίνημα και θα έχει τουλάχιστον 10 θέσεις στο Κογκρέσο για δύο νομοθετικές περιόδους.

Μετά το 2026 θα πρέπει να αποδείξει την πολιτική της ισχύ στις κάλπες. Αφότου η συμφωνία τεθεί σε ισχύ, τα σώματά της θα μοιραστούν σε 31 ζώνες, διασκορπισμένες στην Κολομβία και θα πρέπει να παραδώσουν τα όπλα τους σε επιτηρητές του ΟΗΕ.

Στην Κολομβία, η ανακοίνωση συνοδεύτηκε από εορτασμούς και εκδηλώσεις χαράς. Πλήθος κατοίκων ξεχύθηκε στους δρόμους της Μποκοτά φωνάζοντας: «Το καταφέραμε! Ζήτω η ειρήνη!».

Τα Ηνωμένα Έθνη, που πρόκειται να παίξουν βασικό ρόλο στη διατήρηση της ειρήνης, και ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Μπαράκ Ομπάμα, χαιρέτισαν επίσης τη συμφωνία.

Το χρονικό των διαπραγματεύσεων

Οι αντάρτες της FARC κάθισαν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων το 2012, καθώς την τελευταία δεκαετία είχαν χάσει μεγάλο μέρος των μελών τους, ύστερα από επιθέσεις που έκανε εναντίον τους ο κολομβιανός στρατός με τη βοήθεια των ΗΠΑ.

Ο Χουάν Μανουέλ Σάντος, που στο παρελθόν είχε ηγηθεί της επιχείρησης κατά των FARC, διατήρησε σταθερό ρυθμό στις διαπραγματεύσεις, παρά τις αντιδράσεις πρώην συμμάχων του και τη μεγάλη πτώση της δημοτικότητάς του.

Η πιο αμφιλεγόμενη κίνησή του έγινε τον προηγούμενο Σεπτέμβρη, όταν ταξίδεψε στην Αβάνα για να διαπραγματευτεί με τον ηγέτη των ανταρτών Ροντρίγκο Λοντόνο, σχετικά με τις θηριωδίες του πολέμου, τις πιθανές τιμωρίες, αλλά και αποζημιώσεις για τα θύματα.

Σημείο-κλειδί εκείνης της συμφωνίας ήταν μια ρύθμιση, σύμφωνα με την οποία οι αντάρτες που θα ομολογούσαν τα εγκλήματά τους δεν θα αντιμετώπιζαν ποινή φυλάκισης.

Αντίθετα θα πρέπει να υπηρετήσουν έως και 8 χρόνια βοηθώντας να ξαναχτιστούν κοινότητες κατεστραμμένες από τις συγκρούσεις.

Οι αντιδράσεις

Αντίπαλοι του Σάντος και οργανώσεις προστασίας ανθρωπίνων δικαιωμάτων επέκριναν σκληρά την κίνησή του αυτή, διότι, σύμφωνα με τα λεγόμενά τους, η συμφωνία δεν εκπληρώνει τα αιτήματα όσων υπέφεραν από τα εγκλήματα του πολέμου.

Το να αφήσουν πίσω τη μακροχρόνια έχθρα αποτελεί τη βασική πρόκληση.

Σύμφωνα με έρευνες οι περισσότεροι Κολομβιανοί αντιπαθούν τους αντάρτες και καταδικάζουν την εμπλοκή τους στο εμπόριο κοκαΐνης.

Παρ’ όλα αυτά η απάντηση στο συμφωνία αναμένεται να είναι θετική.

Αναλυτές εκτιμούν επίσης ότι ενώ οι αντάρτες θα καταφέρουν να αφομοιωθούν στην κοινωνία, συμμορίες οργανωμένου εγκλήματος θα γεμίσουν το κενό που αφήνει η αποχώρησή τους από την εμπορία κοκαΐνης και θα συγκρουστούν μεταξύ τους για τον έλεγχο της επικερδούς επιχείρησης.

Παρά τα εμπόδια και τις προκλήσεις, του τελευταίους 13 μήνες, αφότου δηλαδή η FARC ανακοίνωσε μονομερή παύση πυρός και η κυβέρνηση απάντησε με ανεπίσημη ανακωχή, τα περιστατικά βίας έχουν πέσει στα χαμηλότερα επίπεδα από την ίδρυση της οργάνωσης, 52 χρόνια πριν.