Ηταν μια παθιασμένη σχέση, αλλά όχι αυτό που στα γαλλικά αποκαλούμε τρελό έρωτα (l’ amour fou!) Ηταν ένας πνευματικός διάλογος, μια πνευματική αγάπη, αλλά σίγουρα δεν είχε συναίσθημα. Ζήσαμε μαζί γιατί είχαμε έναν καλό λόγο: θαυμάζαμε ο ένας τον άλλον
Στα 94 της χρόνια η Φρανσουάζ Ζιλό, ένας από τους μεγάλους έρωτες του Πικάσο, και η μόνη γυναίκα που τον εγκατέλειψε, αντέχει ακόμα τις αποκαλύψεις. Εχει σταθεί όρθια στον όλεθρο που σκόρπιζε αυτός ο άνθρωπος στο πέρασμά του και ξέρει ότι οι δημοσιογράφοι τριγυρνούν σαν μέλισσες γύρω της ζητώντας μερικές ακόμη λεπτομέρειες μιας σχέσης που ξεκίνησε πριν από επτά δεκαετίες, διήρκεσε 10 χρόνια και τους ένωσε για πάντα με δύο παιδιά: τον Κλοντ και την Παλόμα.
Ενα ακόμα βιογραφικό βιβλίο με τίτλο «The Woman Who Says No, Francoise Gilot on Her Life With and Without Picasso», που κυκλοφορεί, είναι γεμάτο στιγμές αυτής της ταραχώδους σχέσης (το υπογράφει ο Γερμανός δημοσιογράφος Μάλτε Χέρβιγκ). Οχι πως αποκαλύπτει κάτι που δεν είχε ξαναπεί. Αλλά για τους μεγάλους έρωτες αξίζει να χυθεί άφθονο μελάνι.
Μοναχοπαίδι μιας εύπορης οικογένειας η Ζιλό γεννήθηκε στο Παρίσι, μυήθηκε στην τέχνη από την κεραμίστρια και φιλότεχνη μητέρα της, δημιούργησε τα πρώτα της ζωγραφικά έργα στα 12, αργότερα σπούδασε νομικά και παραδέχεται πως από μωρό τής άρεσε να σοκάρει τον κόσμο.
Τον Πικάσο τον συνάντησε για πρώτη φορά σε ένα καφέ το 1943. Εκείνη είχε μόλις μπει στα 21 κι εκείνος είχε κλείσει τα 60. «Αυτό είναι το πιο αστείο πράγμα που έχω ακούσει ποτέ. Τα κορίτσια με τη δική σου εμφάνιση δεν γίνονται ζωγράφοι», της είπε μόλις άκουσε ότι κι εκείνη ζωγραφίζει. Κι όμως, η Ζιλό είχε ήδη αρχίσει να ακούγεται στους εικαστικούς κύκλους.
«Δεν είχα άλλη επιλογή. Ο πατέρας μου επέμενε ότι πρέπει να είμαι επαγγελματίας. Συχνά μου έλεγε ότι θα μου βάλει μολυβένια παπούτσια για να μην πετάω στα σύννεφα», λέει στην «Γκάρντιαν», ενώ, κάθεται στο πελώριο σπίτι της στο Μανχάταν, όπου κάθε τοίχο στολίζουν έργα της.
Σήμερα, βέβαια, παραδέχεται πως αν δεν πλανιόταν από πάνω τους το φάντασμα του Β’ Παγκοσμίου ενδεχομένως και να μην είχε ανθήσει αυτός ο έρωτας. «Αν δεν υπήρχε ο πόλεμος σίγουρα θα σκεπτόμουν ότι δεν μπορώ να μπλέξω με έναν τόσο ηλικιωμένο. Αλλά, βλέπετε, οι άντρες της ηλικίας μου, που θα μπορούσαν τότε να με ελκύουν, ήταν στον πόλεμο, είχαν εξαφανιστεί από προσώπου γης.
Δεν ήταν μια κανονική περίοδος, ήταν μια φάση που όλα είχαν χαθεί, που κυριαρχούσε ο θάνατος. Ενιωθα πως πρέπει να κάνω κάτι πριν πεθάνω κι έτσι το τόλμησα», λέει. Δεν παντρεύτηκαν, όμως, ποτέ, ο Πικάσο όταν τη γνώρισε ήταν παντρεμένος με την Ολγκα Κόκλοβα και παρέμεινε παντρεμένος μαζί της σε όλη τη διάρκεια της σχέσης του με τη Ζιλό.
Και την τέχνη της την επηρέασε ο Πικάσο, όσο θα φανταζόταν κι ο πιο αθώος; «Η επιρροή θα ήταν η ίδια, ακόμη κι αν δεν τον συναντούσα ποτέ, γιατί το έργο του πάντα ήταν αντικείμενο μελέτης μου. Δεχόμουν αυτά που έκανε, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι ήθελα να κάνω τα ίδια».
Στην πραγματικότητα, κανείς ποτέ δεν υπέδειξε σε αυτήν τη μικροκαμωμένη, αλλά απίστευτα δυναμική γυναίκα τι να κάνει. Φεμινίστρια, επιτυχημένη κι ανυπόταχτη στα μάτια του Πικάσο, η Ζιλό καμαρώνει που οι ιδέες της ήταν μπροστά από την εποχή της, που δεν αιχμαλωτίστηκε ποτέ από τα συναισθήματά της.
Η καρδιά είναι στα αριστερά, αλλά το μυαλό στα δεξιά. Παραδέχομαι ότι ποτέ δεν ερωτεύτηκα τόσο που να μην ορίζω τι μου συμβαίνει
Η Ζιλό με τον Πικάσο χώρισαν τελικά το 1953, καθώς τα τελευταία δύο χρόνια κυλούσαν τυραννικά. Εκείνος είχε παγώσει, εκείνη αναζητούσε τη στιγμή να του δώσει τη χαριστική βολή. Οταν έφυγε, ο Πικάσο προσπάθησε με κάθε τρόπο να την καταστρέψει και να τη διασύρει.
Δεν ένιωσα να απελευθερώνομαι, γιατί δεν ήμουν φυλακισμένη. Μπήκα σε αυτή τη σχέση κι έφυγα με τη θέλησή μου. Αυτό είπα και στον ίδιο. “Πρόσεξε, γιατί ήρθα όταν το ήθελα και θα φύγω όταν θελήσω”. Μου απάντησε “κανείς δεν αφήνει έναν άνθρωπο σαν κι εμένα”. “Θα δούμε”, του είπα…
