Ενώ καθημερινά στην Ιταλία καταγράφονται νέες αφίξεις προσφύγων, ναυάγια και νεκροί, ο κόσμος του κινηματογράφου της χώρας κινητοποιήθηκε για να υποστηρίξει τους αυτοοργανωμένους εθελοντές της Baobab Experience, οι οποίοι υποδέχονται τους πρόσφυγες και μετανάστες στη Ρώμη, καλώντας τους πολίτες να κατέβουν μαζί τους στον δρόμο.
Το κάλεσμα συνυπογράφουν 200 πρωταγωνιστές του ποιοτικού ιταλικού σινεμά (ανάμεσα στους πιο γνωστούς δημιουργούς και στο ελληνικό κοινό, ο Μπερτολούτσι, οι αδελφοί Ταβιάνι, ο Μπελόκιο, ο Ρόσι, η Βαλέρια Γκολίνο, ο Λούκα Τζινγκαρέτι…) καθώς και ενώσεις του κλάδου, και όχι μόνο, ανεξάρτητες κινηματογραφικές αίθουσες, πολιτιστικά και κοινωνικά κέντρα.
«Εδώ και μήνες στη Ρώμη», έγραψαν, «μεταφέρονται χιλιάδες μετανάστες, που υποχρεώνονται να ζήσουν σε απάνθρωπες συνθήκες. Αυτοί που τους υποδέχονται είναι οι εθελοντές της Baobab, οι οποίοι κατάφεραν, σχεδόν μέσα σ’ ένα χρόνο, χάρη στις δυνάμεις τους αλλά και στην εντυπωσιακή κινητοποίηση του κόσμου, να περιθάλψουν περισσότερους από 35.000 ανθρώπους. Το αίτημά τους προς τις Αρχές για ένα χώρο υποδοχής αξιοπρεπή και ανθρώπινο δεν βρίσκει ανταπόκριση».
Η κατάσταση στη Ρώμη είναι το πιο ξεκάθαρο παράδειγμα ανικανότητας ή, καλύτερα, έλλειψης βούλησης να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα σε τοπικό, εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Κι ενώ οι θεσμοί αποστρέφουν το βλέμμα τους, ο κόσμος του ιταλικού κινηματογράφου αποφάσισε να παρέμβει και να καταγγείλει, καλώντας όλους στη Via Cupa: έναν δρόμο μόλις λίγα βήματα από τον σταθμό Τιμπουρτίνα όπου φτάνουν όσοι έρχονται από τη Σικελία.
«Σ’ αυτό το σημείο», εξηγεί η Μάρτσια ντι Μέντο, ακτιβίστρια της Baobab, «βρήκαν καταφύγιο, τον Μάιο του 2015, 400 πρόσφυγες από το Κέρας της Αφρικής που εκδιώχθηκαν εντέλει από τον σταθμό. Συνεχίζουν όμως να καταφτάνουν όσοι σταματούν στην πόλη για κάποιες μέρες. Για 7 μήνες καταλάβαμε και χρησιμοποιήσαμε το κτίριο του Κέντρου Baobab, στο οποίο στεγαζόταν μια πολιτιστική λέσχη, κλειστή εδώ και καιρό. Αλλά μετά τη βίαιη εκκένωσή του, τον περασμένο Δεκέμβριο, οι μετανάστες βρίσκονται στον δρόμο».
«Νιώσαμε την επιτακτική ανάγκη να κάνουμε κάτι», λέει ο σκηνοθέτης ντοκιμαντέρ Κρίστιαν Καρμοζίνο, ένας από τους συντονιστές της πρωτοβουλίας, «κι έτσι αποφασίσαμε να χρησιμοποιήσουμε τα δικά μας “όπλα” –αυτά του κινηματογράφου– διοργανώνοντας μια “προβολή στον δρόμο”: μια δράση πολιτική για να φωτίσουμε το θέμα, με στόχο να πιέσουμε τους θεσμούς να βρουν λύσεις που θα σέβονται την αξιοπρέπεια και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Είναι μια ευκαιρία συνάντησης και ανταλλαγής απόψεων μεταξύ προσφύγων και αλληλέγγυων και μια προσπάθεια να έρθουν πιο κοντά σ’ αυτήν την πραγματικότητα άνθρωποι που δεν τη γνωρίζουν ή την αντιμετωπίζουν με φόβο ή εχθρότητα».
Στο κάλεσμα ανταποκρίθηκαν πάρα πολλοί: στη Via Cupa οι άνθρωποι μίλησαν και άκουσαν, μοιράστηκαν το zighinì που μαγείρεψε η Meron, πρόσφυγας από την Ερυθραία, «το καλύτερο zighinì στη Ρώμη… ».
Κι όταν έπεσε το βράδυ η οθόνη φωτίστηκε από τις εικόνες του «Lamerica» του Τζάνι Αμέλιο: «Μια ταινία που μιλάει και για εμάς, για την ιστορία μας», σχολίασε ένας νεαρός.
Το ίδιο είπε και η Σίλβια Σκόλα, κόρη του Ετορε Σκόλα, σεναριογράφος: «Αν ο πατέρας μου ήταν ακόμα μαζί μας, σήμερα θα ήταν εδώ στην πρώτη γραμμή για να σας υποστηρίξει. Και για να μας υπενθυμίσει ότι είμαστε όλοι και όλες μετανάστες».
Για περισσότερες πληροφορίες δείτε: www.facebook.com/cinemaitalianoperilbaobab www.facebook.com/BaobabExperience και το blog: https://baobabexperience.org)
Μετάφραση: Νατάσα Μελά
