Tο πέρασμα σε μια «Νέα Μεταπολίτευση», που θα οδηγήσει στη νέα Ελλάδα του 2021, θέλησε να εκπέμψει ο πρωθυπουργός με τις προτάσεις για τη συνταγματική αναθεώρηση που παρουσίασε χθες σε ειδική εκδήλωση σε υπαίθριο χώρο της Βουλής.
«Σαράντα δύο χρόνια μετά την αποκατάσταση της δημοκρατίας στον τόπο μας, ο κύκλος της Μεταπολίτευσης κλείνει, έχοντας χαρίσει μια ανεκτίμητη μακρά περίοδο κοινωνικής ειρήνης και δημιουργίας, αλλά και ένα κράτος με μεγάλες παθογένειες, που η κρίση και η συνακόλουθη επιτροπεία των μνημονίων, όχι μόνο δεν άμβλυναν αλλά τις μεγέθυναν απελπιστικά», τόνισε ο Αλέξης Τσίπρας δίνοντας το στίγμα για τον χαρακτήρα που επιθυμεί να προσδώσει η κυβέρνηση μέσω των προτεινόμενων αλλαγών.
Οι προτάσεις που τίθενται σε δημόσιο διάλογο μέχρι την άνοιξη του 2017, με στόχο να εμπλακούν ενεργά οι πολίτες σ’ αυτή τη διαδικασία, χωρίζονται σε πέντε άξονες, αρχής γενομένης από τη συνταγματική καθιέρωση της απλής αναλογικής και την εποικοδομητική ψήφο δυσπιστίας, την υποχρέωση δηλαδή η πρόταση δυσπιστίας εναντίον της κυβέρνησης να συνοδεύεται και από πρόταση για νέο πρωθυπουργό.
Η εμβάθυνση της δημοκρατίας και η ενίσχυση του ρόλου του λαϊκού παράγοντα διαδραματίζουν κεντρική θέση και σε αυτή την κατεύθυνση ο κ. Τσίπρας εισηγήθηκε τη δυνατότητα άμεσης εκλογής του Προέδρου της Δημοκρατίας από το εκλογικό σώμα και διενέργειας δημοψηφισμάτων για κρίσιμα ζητήματα με λαϊκή πρωτοβουλία.
Πιο συγκεκριμένα, σε ό,τι αφορά τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας προτείνεται η δυνατότητα εκλογής του από το Κοινοβούλιο μόνο αν εξασφαλίζεται η μέγιστη συναίνεση των 2/3 της Βουλής στο πρόσωπό του, κατόπιν δύο διαδοχικών ψηφοφοριών.
Αν αποβούν άκαρπες, τότε στην τρίτη ψηφοφορία θα καλείται να αποφασίσει ο λαός ανάμεσα στους δύο πλειοψηφήσαντες υποψηφίους της τελευταίας ψηφοφορίας στο Κοινοβούλιο. Σε ό,τι αφορά τις αρμοδιότητες, η κυβερνητική πρόταση είναι η λεγογισμένη αύξησή τους, «χωρίς να αγγίζεται ο πυρήνας του πολιτεύματος».
Για την ενίσχυση του αποφασιστικού και ελεγκτικού ρόλου του Κοινοβουλίου, η κυβερνητική πρόταση περιλαμβάνει θεσμοθέτηση θητειών για τους βουλευτές και ο προτεινόμενος για πρωθυπουργός -εκτός των υπηρεσιακών- να ορίζεται αποκλειστικά αιρετός από τον λαό, δηλαδή μόνο εν ενεργεία βουλευτής.
Κύρωση με δημοψήφισμα
Στον δεύτερο άξονα που αφορά τη διενέργεια δημοψηφισμάτων, ο Αλέξης Τσίπρας αναφέρθηκε στην υποχρέωση κύρωσης με δημοψήφισμα οποιασδήποτε συνθήκης μεταβιβάζει κυριαρχικές αρμοδιότητες του κράτους αλλά και στη δυνατότητα διενέργειας δημοψηφίσματος με λαϊκή πρωτοβουλία και συλλογή άνω των 500.000 υπογραφών για εθνικά θέματα.
Μάλιστα δεν απέκλεισε, «αν κριθεί σκόπιμο», ακόμη και διεξαγωγή δημοψηφίσματος «για μεγάλα πολιτικού και κοινωνικού χαρακτήρα ζητήματα που ενδέχεται να περιληφθούν στην αναθεώρηση». Οπως σημείωσε χαρακτηριστικά, «για εμάς το νέο Σύνταγμα δεν μπορεί να είναι υπόθεση μόνο των ειδικών και των πολιτικών, αλλά πρωτίστως υπόθεση των ίδιων των πολιτών».
Ο τρίτος άξονας αφορά την ενίσχυση του κράτους δικαίου με συνταγματικές ρυθμίσεις για ριζική τροποποίηση της διάταξης περί ευθύνης υπουργών, την οποία ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε «κατάπτυστη». Παράλληλα, τάχθηκε υπέρ της κατάργησης του προνομίου της ασυλίας των βουλευτών, με πιθανή εξαίρεση για αδικήματα που σχετίζονται άμεσα με την εκτέλεση των καθηκόντων τους ως μελών της εθνικής αντιπροσωπείας.
Σε ό,τι αφορά τον συνταγματικό έλεγχο, αντί της συγκρότησης Συνταγματικού Δικαστηρίου εισηγήθηκε σαν «χρυσή τομή» τη θέσπιση ενός ειδικού γνωμοδοτικού οργάνου, αποτελούμενου αποκλειστικά από δικαστές των ανώτατων δικαστηρίων που σε εξαιρετικές περιπτώσεις, έπειτα από πρόταση του ΠτΔ ή της κυβέρνησης ή 120 βουλευτών, θα γνωμοδοτεί επί ψηφισμένου νομοσχεδίου εντός σύντομης προθεσμίας.
Στον τέταρτο άξονα περιέχονται οι σχέσεις Κράτους-Εκκλησίας, για τις οποίες ο πρωθυπουργός υποστήριξε ότι «είναι ώριμο το αίτημα για τη ρητή κατοχύρωση της θρησκευτικής ουδετερότητας του κράτους, με διατήρηση όμως για ιστορικούς και πρακτικούς λόγους της αναγνώρισης της Ορθοδοξίας ως κρατούσας θρησκείας».
Το πέμπτο και τελευταίο κεφάλαιο της προτεινόμενης συνταγματικής μεταρρύθμισης αφορά τα κοινωνικά δικαιώματα μέσω της ρητής απαγόρευσης άρσης του δημόσιου ελέγχου των αγαθών του νερού και της ηλεκτρικής ενέργειας και, επιπλέον, με σαφή και αποτελεσματική κατοχύρωση των συλλογικών διαπραγματεύσεων «ως του μοναδικού μέσου για τον προσδιορισμό του μισθού».
Παρουσίαση του «νέου κοινωνικού κράτους για όλους»
Τους βασικούς πυλώνες των προτεραιοτήτων της κοινωνικής πολιτικής της κυβέρνησης πρόκειται να παρουσιάσει αύριο ο πρωθυπουργός, στο πλαίσιο της συνεδρίασης του Κυβερνητικού Συμβουλίου Κοινωνικής Πολιτικής (ΚΥΣΚΟΙΠ).
Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Αλέξης Τσίπρας θα αναφερθεί τόσο σε ήδη υλοποιούμενες κοινωνικές δράσεις όσο και στον γενικότερο σχεδιασμό της κυβέρνησης, ο οποίος εκτείνεται σε βάθος τριετίας.
Από όσα έχουν γίνει γνωστά μέχρι στιγμής, οι εξαγγελίες θα έχουν τίτλο «νέο κοινωνικό κράτος για όλους», φράση που δείχνει τη βούληση της κυβέρνησης να σταθεί δίπλα στους πολίτες, παρά τις αντίξοες δημοσιονομικές συνθήκες. Μεταξύ άλλων, θα ανακοινωθούν ανακουφιστικά μέτρα στους τομείς της υγείας, της κοινωνικής αλληλεγγύης και της καταπολέμησης της ανεργίας.
Δεν αποκλείεται, τέλος, ο πρωθυπουργός -σύμφωνα με την «Αυγή»- να προβεί σε ανακοινώσεις για τη μερική αναπλήρωση -σε παροχές και όχι σε χρήμα- του ΕΚΑΣ. Στο μεταξύ, τη Δευτέρα 1η Αυγούστου ο Αλέξης Τσίπρας θα επισκεφθεί τη Σόφια με αφορμή την πραγματοποίηση του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας – Βουλγαρίας.
