Ξελαρυγγιάζονται πολλοί (Νούτσιο Ορντινε λ.χ., «Η χρησιμότητα των άχρηστων γνώσεων» εκδόσεις «Αγρα») να υπενθυμίζουν στους πολιτικούς, τυφλούς τα τ’ ώτα τον τε νουν τα τ’ όμματα (Σοφοκλής, Οιδίπους Τύραννος) έτσι κι αλλιώς ότι «ακριβώς όταν η κρίση σφίγγει σαν μέγγενη ένα έθνος, είναι αναγκαίο να διπλασιαστούν τα κονδύλια για τη γνώση και τη μόρφωση των νέων, ώστε η κοινωνία να μην κατρακυλήσει στο βάραθρο της πρωτόγονης αγραμματοσύνης και των βίαιων φονταμενταλισμών».
Εγραψαν πολλοί -λάθος, ευάριθμοι είναι αυτοί που πιστεύουν ότι ο πολιτισμός (κουλτούρα, τέχνη, επιστήμη, ποίηση, καλλιέργεια γης) μπορεί να αποτελέσει το καλύτερο αντίδοτο κόντρα στον επικρατούντα ωφελιμισμό και οικονομισμό της ζωούλας μας, στο αδίστακτο κέρδος, στην αχαλιναγώγητη ματαιοδοξία, στον εκφυλισμένο εγωισμό.
Το αστείο είναι ότι ενώ έχουμε πρόσβαση στα πάντα, δεν έχουμε χρόνο να τα γνωρίσουμε, παρά μόνο τα αγοράζουμε έτοιμα από την καταναλωτική αγορά· χάνεται έτσι η απόλαυση της επαφής, σωματικής αλλά και πνευματικής.
Ξεχάσαμε τις ρίζες (μας), τους γονείς, τους προγόνους, τη γλώσσα (μας)· δεν μιλώ για τα αρχαία ελληνικά, βεβαίως, αλλά για τη ρέουσα λαϊκή γλώσσα της κοινότητας, των εργατών και φοιτητών, τη θαυμάσια μίξη του παλιού με το καινούργιο. Ταυτόχρονα πολλοί ξεμάθαμε να φαντασιωνόμαστε – και, ως γνωστόν, η καλλιέργεια της ονειροπόλησης είναι αρχή κάθε δημιουργικής ουτοπίας, κάθε δημιουργίας· σκέτα.
Οι μεγάλοι ποιητές και καλλιτέχνες, οι μεγάλοι ερευνητές και επιστήμονες δεν έχουν πια νόημα (ποιος Ομηρος και ποιος Θεοτοκόπουλος, ποιος Σαίξπηρ και ποιος Γκούντενμπεργκ), τα νέα μοντέλα του κινητού να ‘ναι καλά.
Εκείνο που μετράει δεν είναι καθόλου η ιστορική γνώση και οι πολιτισμικές πηγές παρά μόνο το ΑΕΠ, το χρέος, οι ισολογισμοί, οι δανειστές. Πρέπει να το έχει χωνέψει για τα καλά ο Ελληνας υπουργός Πολιτισμού. Το κόστος! Πώς θα αποφύγουμε πάση θυσία το κόστος και ας κλείνουν τα πανεπιστήμια και τα νοσοκομεία. Αν αυτό δεν είναι ο απόλυτος ευτελισμός της συνύπαρξης και της επικοινωνίας (της ζωής!), τότε τι άλλο να ‘ναι;
Φτάσαμε στο σημείο να διαμορφώνουμε προσωπικότητες και ν’ αποκτάμε ταυτότητα με βάση αριθμούς και όχι με την πνευματική ανάπτυξη, που βασίζεται στη συμπόρευση νου και θυμού, φύσης και επιστήμης (όσο γίνεται…)
Πώς, μετά, να περιμένουμε να συναντήσουμε την ομορφιά της κάθε μέρας αφού επιδιδόμαστε σε οτιδήποτε προωθεί την ασκήμια (ιδιοτέλεια, εξουσία, κυριαρχία και λοιπά); Θα πει κανείς, τι να την κάνεις την ομορφιά (ποιος την ορίζει εξάλλου και πώς) όταν ταλαιπωρείσαι από τα γουργουρητά της πείνας; Ναι, αλλά ποιος ευθύνεται για την εξάπλωση της πείνας σε όλον τον πλανήτη; Ρητορείες…
