efsyn.gr
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Βιβή Κεφαλά

  • «Βόρεια Αφρική: εσωτερική πολιτική, περιφερειακές και διεθνείς σχέσεις»
  • Εκδόσεις Παπαζήση, Αθήνα, 2015

Η Βόρεια Αφρική, Μάγρεμπ για τους Αραβες, αποτελεί μια περιοχή που διαχρονικά προσέλκυε -και συνεχίζει να προσελκύει- το ενδιαφέρον των κατά καιρούς Μεγάλων Δυνάμεων, λόγω της εγγύτητάς της με την Ευρώπη, λόγω του φυσικού της πλούτου (πετρέλαιο και φυσικό αέριο), αλλά και λόγω της στρατηγικής της σημασίας.

Η Βόρεια Αφρική κατακτήθηκε από τους Αραβες και εξισλαμίστηκε, στη συνέχεια αποτέλεσε τμήμα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και έπειτα πέρασε υπό γαλλική κυριαρχία, με εξαίρεση τη Λιβύη, την οποία κατέλαβε η Ιταλία. Μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι αποικίες στη Βόρεια Αφρική άρχισαν να κερδίζουν την ανεξαρτησία τους, με πρώτη τη Λιβύη (1951) και τελευταία την Αλγερία (1962).

Στο βιβλίο της Βιβής Κεφαλά, αναλύεται η πορεία της κάθε χώρας από την περίοδο της αποικιοποίησης έως την κατάκτηση της ανεξαρτησίας της, όπως επίσης και η επίδραση που είχε η αποικιοκρατία στις χώρες αυτές. Οπως επισημαίνεται, σημαντικό στοιχείο στη μελλοντική πορεία των νεαρών ανεξάρτητων κρατών αποτέλεσε ο τρόπος με τον οποίο κάθε μία από τις αποικίες έγινε ανεξάρτητο κράτος.

Η ανάλυση αυτή βοηθά τον αναγνώστη να αντιληφθεί τις ιδιαιτερότητες και τις ιδιομορφίες που παρουσιάζει η κάθε χώρα και να εξηγήσει, για παράδειγμα, γιατί κάθε μία από τις χώρες της περιοχής έχει διαφορετικό πολίτευμα, ενώ ο πληθυσμός τους είναι, στη συντριπτική του πλειοψηφία, εθνικά, πολιτισμικά και θρησκευτικά ομοιογενής.

Στη συνέχεια, παρουσιάζονται οι ενδογενείς και οι εξωγενείς παράγοντες που διαμορφώνουν τη σύγχρονη πορεία των κρατών της Βόρειας Αφρικής, όπως επίσης και η επίδραση του διεθνούς συστήματος σ’ αυτά, τόσο όσον αφορά τις εσωτερικές πολιτικές τους ισορροπίες και συσχετισμούς όσο και όσον αφορά τις μεταξύ τους σχέσεις αλλά και τις σχέσεις τους με τις Μεγάλες Δυνάμεις.

Οπως τονίζει η συγγραφέας, πρόκειται για τομείς αλληλένδετους και οι αποφάσεις της ηγεσίας κάθε χώρας για την εξωτερική πολιτική αποβλέπουν στην ικανοποίηση στόχων της εσωτερικής πολιτικής, πρωτίστως στη διατήρησή τους στην εξουσία αλλά και στην περιφερειακή εξισορρόπηση.

Κατόπιν εξετάζονται οι αραβικές εξεγέρσεις, που ξεκίνησαν από την Τυνησία. Εξετάζονται τα κοινά αίτια και οι παράγοντες που καθόρισαν την πορεία της εξέγερσης σε κάθε χώρα, όπως το πολιτικό Ισλάμ και ο στρατός.

Οι παράγοντες αυτοί λειτούργησαν διαφορετικά σε κάθε χώρα και έτσι μπορεί κανείς να αντιληφθεί γιατί η Τυνησία κατάφερε, μέσα από κλυδωνισμούς και σοβαρές εντάσεις, να εγκαθιδρύσει μια εύθραυστη δημοκρατία, σε αντίθεση με τη γειτονική Λιβύη, η οποία μετατράπηκε σε «αποτυχημένο κράτος» και εστία περιφερειακής αστάθειας.

Ολοκληρώνοντας τη σύντομη αυτή παρουσίαση, πρέπει να τονίσουμε ότι πρόκειται για ένα πλήρες βιβλίο, το οποίο έλειπε εντελώς από την ελληνική βιβλιογραφία και το οποίο επιτρέπει στον αναγνώστη να κατανοήσει την περιοχή και τις εξελίξεις της. Τέλος, ένα ακόμα μεγάλο προτέρημα του βιβλίου είναι ότι αν και έχει αυστηρά ακαδημαϊκό χαρακτήρα, είναι κατανοητό και εύληπτο από όλους.