Πού το πάει ο Ερντογάν;

Ερωτήματα προκαλεί η πρόθεση της Τουρκίας να παράσχει τουρκική υπηκοότητα σε Σύρους πρόσφυγες που φιλοξενεί στην επικράτειά της, όπως εξήγγειλε αιφνίδια το Σάββατο ο Ταγίπ Ερντογάν.

«Θέλω να ανακοινώσω ορισμένα καλά νέα. Πρόκειται να βοηθήσουμε τους Σύρους φίλους μας προσφέροντάς τους την ευκαιρία, αν τη θέλουν, να αποκτήσουν τουρκική υπηκοότητα. […] Σας θεωρούμε αδερφούς και αδερφές μας.

»Δεν βρίσκεστε μακριά από την πατρίδα σας, αλλά μόνο από τα σπίτια και τη γη σας. Η Τουρκία είναι επίσης πατρίδα σας» υποστήριξε ο Τούρκος πρόεδρος, μιλώντας ενώπιον Σύρων προσφύγων στη νοτιοανατολική πόλη Κιλίς, κοντά στη μεθόριο με την εμπόλεμη Συρία. Κι ευχαρίστησε τους 129.000 κατοίκους του Κιλίς που έχουν δεχτεί στον τόπο τους πάνω από 120.000 Σύρους εκτοπισμένους τα τελευταία χρόνια.

«Γίνονται βήματα από το υπουργείο Εσωτερικών για το θέμα», πρόσθεσε, ενώ σύντομα θα υπάρξουν σχετικές ανακοινώσεις.

Δεν διευκρίνισε το χρονοδιάγραμμα και τα κριτήρια, ούτε αν η εξαγγελία αφορά το σύνολο των περίπου 2,7 εκατομμυρίων Σύρων που έχουν βρει καταφύγιο στη γείτονα.

Αγνωστο παραμένει πόσοι διαθέτουν επίσημα έγγραφα ώστε να μπορέσουν να ενταχθούν στη διαδικασία, αν αυτό απαιτηθεί. Το τουρκικό κράτος άλλωστε αρνείται να τους αναγνωρίσει επίσημα το καθεστώς του πρόσφυγα, χαρακτηρίζοντάς τους «φιλοξενούμενους».

Η συντριπτική πλειονότητά τους ζει εκτός οργανωμένων καταυλισμών, έχει περιορισμένη (αν όχι ανύπαρκτη) πρόσβαση σε δομές περίθαλψης, εκπαίδευσης αλλά και σε νομική αρωγή, ενώ αντιμετωπίζει χρόνιο πια πρόβλημα βιοπορισμού – γεγονός που έχει εξωθήσει αμέτρητες οικογένειες να καταφεύγουν στη μαύρη και την παιδική εργασία για να επιβιώνουν.

Σε λιγοστούς πρόσφυγες έχουν δοθεί άδειες παραμονής, ενώ ο νόμος για χορήγηση αδειών εργασίας στους Σύρους καλύπτει ουσιαστικά ελάχιστους.

Το όλο ζήτημα περιπλέκει περαιτέρω την επίμαχη συμφωνία Ε.Ε.-Τουρκίας για το προσφυγικό, που συνδέεται άμεσα με την -μπλοκαρισμένη από το Ευρωκοινοβούλιο- κατάργηση της βίζας για τους Τούρκους πολίτες, αφού η Αγκυρα εξακολουθεί να απορρίπτει το προαπαιτούμενο της αλλαγής του σκληρού αντιτρομοκρατικού νόμου της επικαλούμενη το μπαράζ των πολύνεκρων τρομοκρατικών επιθέσεων.

Πρόσφατα δε διπλωματικές πηγές από την αντιπροσωπεία της Ε.Ε. στην Τουρκία είχαν εκφράσει στη Hurriyet την ανησυχία της Κομισιόν πως οι τουρκικές αρχές κάνουν διαλογή και αποκλείουν από τις λίστες επανεγκατάστασης στην Ε.Ε. Σύρους πρόσφυγες με υψηλή επαγγελματική κατάρτιση και μορφωτικό επίπεδο, επιδιώκοντας να τους ενσωματώσουν στο εργατικό δυναμικό της γείτονος.

Το γερμανικό πρακτορείο dpa μάλιστα ανέφερε πως η Τουρκία αρνήθηκε να επιτρέψει την αναχώρηση για Γερμανία σε 52 Σύρους πρόσφυγες, παρότι είχαν ήδη πάρει το πράσινο φως από την Ε.Ε., με τις αρμόδιες αρχές στην Αγκυρα να παραδέχονται πως δεν θέλουν να στέλνουν στην Ευρώπη Σύρους με πλούσια επαγγελματικά προσόντα.

Το ενδεχόμενο χορήγησης της τουρκικής υπηκοότητας πυροδότησε θύελλα αντιδράσεων στην Τουρκία, με το hashtag #ÜlkemdeSuriyeliİstemiyorum (Δεν θέλω Σύρους στη χώρα μου) στο twitter να δέχεται βροχή αρνητικών και ρατσιστικών μηνυμάτων εναντίον των Σύρων, αλλά και ανταπαντήσεις από Τούρκους πολίτες που τάσσονται υπέρ αυτής της προοπτικής.

Οι κακές γλώσσες πάντως αποδίδουν ψηφοθηρικούς σκοπούς στην πρωτοβουλία Ερντογάν περί υπηκοότητας, προκειμένου να εντάξει έναν «στρατό» από «ευγνώμονες» Σύρους και στους εκλογικούς καταλόγους, με την προσδοκία να στηρίξουν τα μεγαλομανή σχέδιά του για αλλαγή πολιτεύματος και χορήγηση υπερεξουσιών στον πρόεδρο της χώρας, δηλαδή στον εαυτό του.