Λίγοι άνθρωποι στον αθλητισμό αξίζουν τον χαρακτηρισμό του θρύλου. Αναμφίβολα ο πρώτος που θεωρήθηκε τέτοιος, και δικαιολογημένα, ήταν αυτός που βαφτίστηκε Κάσιους Κλέι και στη συνέχεια άλλαξε το όνομά του σε Μουχάμαντ Αλι ή Μοχάμεντ Αλι όπως μάθαμε να τον αποκαλούμε.
Από τις αρχές της καριέρας του βροντοφώναζε πως είναι ο καλύτερος πυγμάχος όλων των εποχών. Πιθανότατα και να ήταν, αλλά σίγουρα έτσι έμεινε στη συνείδηση του κόσμου. Ακόμη κι αν έχασε στη «μάχη του αιώνα» από τον Τζο Φρέιζερ το 1971, στην παρθενική ήττα της ζωής του.
«Ο Μοχάμεντ θα είχε γιγαντώσει περαιτέρω τον θρύλο του, αν δεν του στερούσαν τα καλύτερα χρόνια της αθλητικής του ζωής» είπε ο προπονητής του Αντζελο Ντάντι, εννοώντας την τετραετή τιμωρία του (στα 25 του χρόνια) λόγω της άρνησής του να δεχτεί να καταταγεί για τον πόλεμο του Βιετνάμ.
Το 1964, την εποχή που έγινε για πρώτη φορά πρωταθλητής, ο αμερικανικός στρατός τον υποβίβασε στη βαθμίδα ετοιμότητας από 1-Α σε 1-Υ, κάτι σαν το δικό μας «γιώτα». Αιτία ήταν ένα τεστ IQ που έκανε και έβγαλε αποτέλεσμα 78, όταν ο μέσος όρος είναι γύρω στο 90.
Αν δει κανείς τις πράξεις και τα λόγια του Αλι κατά τη διάρκεια της 74χρονης ζωής του, τότε σίγουρα μπορεί να καταλάβει πως το αποτέλεσμα του τεστ ήταν… φτιαχτό. Είτε σαν «εξυπηρέτηση» προς τον πρωταθλητή είτε σαν μια ενέργεια… αυτοϋποβάθμισης.
Ο Μοχάμεντ Αλι ήταν τόσο έξυπνος που σίγουρα θα μπορούσε να απαντήσει λάθος σε όλες τις ερωτήσεις για να γλιτώσει τον στρατό. Μνημειώδης έχει μείνει η αυτοσαρκαστική του ατάκα «έχω πει πως είμαι ο καλύτερος. Ποτέ δεν είπα ότι είμαι ο πιο έξυπνος».
Στις ΗΠΑ, οι φαντάροι της 1-Υ καλούνταν μόνο σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Μόνο που αυτή η «έκτακτη ανάγκη» έφτασε με τον πόλεμο στο Βιετνάμ.
Ο 24χρονος Αλι αρνήθηκε να υπηρετήσει την πατρίδα του και όταν ρωτήθηκε γιατί, έριξε το καλύτερο ντιρέκτ της ζωής του απευθείας στα μούτρα της αμερικανικής ρατσιστικής κοινωνίας: «Δεν σκοπεύω να πολεμήσω τους Βιετκόνγκ. Αλλωστε κανείς Βιετναμέζος δεν με έχει αποκαλέσει ποτέ αράπη» τόνισε ο πρωταθλητής, ρίχνοντας… νοκ άουτ τον «καθωσπρεπισμό» των λευκών συμπατριωτών του.
Σε μπαράζ ερωτήσεων κάποιος του είπε αν φοβάται να μπει φυλακή. «Οι μαύροι στην Αμερική νιώθουμε εδώ και εκατοντάδες χρόνια σαν να ζούμε σε μια φυλακή. Οπότε, όχι δεν φοβάμαι. Εχω συνηθίσει».
Και για να γίνει ακόμη πιο επεξηγηματικός, υπογράμμισε: «Μου ζητάνε να ταξιδέψω δεκάδες χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά για να ρίξω σφαίρες και βόμβες σε ανθρώπους που έχουν σχεδόν το ίδιο χρώμα δέρματος με μένα. Και στη γενέτειρά μου, τη Λούισβιλ, συμπεριφέρονται στους μαύρους σαν να είναι σκυλιά…»
Αυτή η στάση του Μοχάμεντ Αλι και οι φράσεις-γροθιά στο κατεστημένο σαφέστατα και ενόχλησαν πολύ κόσμο, αλλά παράλληλα είχαν τόσο μεγάλο έρεισμα στη μαύρη κοινότητα και στους μη ρατσιστές που αποτέλεσαν φάρο έμπνευσης ακόμη και για τον Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, ο οποίος πήρε ώθηση για να εντείνει τον αντιπολεμικό αγώνα του.
Φυσικά κάθε μαύρος αθλητής έχει επηρεαστεί από την προσωπικότητα του Αλι και αναμφίβολα αποκόμισε πολλαπλά οφέλη από τη μακροχρόνια δράση του.
Πρώτος απ’ όλους ο πανύψηλος μπασκετμπολίστας Λιου Αλτσιντορ, που όταν κατέκτησε το πρώτο πρωτάθλημα της καριέρας του ανακοίνωσε ότι ασπάστηκε το Ισλάμ και πως άλλαξε το όνομά του σε Καρίμ Αμπντούλ Τζαμπάρ.
Σχεδόν όπως έκανε και ο «μέντοράς» του, που άλλαξε θρησκεία και όνομα λίγες μέρες μετά την κατάκτηση του πρώτου τίτλου βαρέων βαρών κόντρα στον Λίστον.
Στα χρόνια που ακολούθησαν από το τέλος της καριέρας του (1981) ώς και τον θάνατό του, ο Μοχάμεντ Αλι ξόδευε τουλάχιστον τις μισές μέρες κάθε χρονιάς σε εκδηλώσεις υπέρ των ανθρώπινων δικαιωμάτων. Δεν τον σταμάτησε ούτε το Πάρκινσον που τον ταλαιπωρούσε για 32 ολόκληρα χρόνια.
Παρ’ όλα αυτά, στη σύγχρονη εποχή προχώρησε και σε κάποιες πράξεις που σίγουρα δεν θα σκεφτόταν καν στο παρελθόν. Για παράδειγμα υποστήριξε τον Ρόναλντ Ρέιγκαν στις εκλογές του 1984, τιμήθηκε από τον Τζορτζ Μπους τον νεότερο, το 1991 συναντήθηκε με τον Σαντάμ Χουσέιν, μεσούντος του Πολέμου στον Κόλπο, για να διαπραγματευτεί την απελευθέρωση κάποιων Αμερικανών ομήρων, ενώ το 2002 πήγε ως εμψυχωτής των αμερικανικών στρατευμάτων στο Αφγανιστάν.
Ηταν πια ο Μοχάμεντ Αλι όλων των Αμερικανών, αν και σίγουρα αυτή του η στάση ξένισε πολλούς. Ο ίδιος είχε την απάντηση έτοιμη: «Αν στα 50 σου σκέφτεσαι όπως στα 20, τότε έχεις χάσει 30 χρόνια από τη ζωή σου…»
