Τις προτάσεις τους για αλλαγές στον εκλογικό νόμο καταθέτουν τα κόμματα της αντιπολίτευσης. Νέα Δημοκρατία, ΠΑΣΟΚ και Ποτάμι προτείνουν αλλαγές, ενώ Χαριλάου Τρικούπη και Σεβαστουπόλεως ασκούν κριτική στην κυβέρνηση και τον πρωθυπουργό.
Η Νέα Δημοκρατία κατέθεσε τροπολογία που προβλέπει την κατάτμηση της Β’ εκλογικής περιφέρειας Αθηνών σε τρεις χωριστές εκλογικές περιφέρειες και το δικαίωμα ψήφου στους Έλληνες, που κατοικούν στο εξωτερικό και είναι εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους.
Την τροπολογία, υπογράφει σύσσωμη η κοινοβουλευτική ομάδα της ΝΔ, με πρώτο τον πρόεδρο του κόμματος Κυριάκο Μητσοτάκη και ακολουθούν κατά σειρά, οι Κώστας Καραμανλής και Αντώνης Σαμαράς.
Με ολίγη ΝΔ και… κυβέρνηση
Το ΠΑΣΟΚ επαναλαμβάνει ότι δεν θα ψηφίσει την κυβερνητική πρόταση για τον εκλογικό νόμο και καταθέτει τις δικές του προτάσεις, ανάμεσα στις οποίες υπάρχουν κάποιες που έχει προτείνει η κυβέρνηση και άλλες που έχει προτείνει η αξιωματική αντιπολίτευση.
Η Φώφη Γεννηματά σημείωσε ότι «ο ΣΥΡΙΖΑ και η ΝΔ, ο κ. Τσίπρας και ο κ. Μητσοτάκης, εάν θέλουν να διατηρούν στο ακέραιο τις άγονες πολιτικές τους εμμονές και τις κυβερνητικές αυταπάτες τους, αναζητώντας, είτε άλλοθι και δεκανίκια, είτε “πρόθυμους και χρήσιμους ηλιθίους”, ας ψάχνουν αλλού και σε άλλους».
Η κ. Γεννηματά επισημαίνει ότι η πρόταση του ΠΑΣΟΚ υπηρετεί τον στόχο της αναλογικής εκπροσώπησης όλων των πολιτικών ρευμάτων, ευνοεί, τόσο τον διάλογο και τη συνεννόηση ανάμεσα στις πολιτικές και κοινωνικές δυνάμεις για την επεξεργασία και εφαρμογή Εθνικού Σχεδίου Ανασυγκρότησης, όσο και τον σχηματισμό κυβερνήσεων συνεργασίας με προγραμματικές συγκλίσεις για να βγει η χώρα από τα μνημόνια και από την πολύμορφη κρίση, και ενισχύει τη διαφάνεια και την αξιοπιστία του πολιτικού συστήματός μαε.
Συμπληρώνει ότι η θέση του κόμματός της έχει σαφή και αδιαμφισβήτητη αντιστοιχία με την ετυμηγορία του ελληνικού λαού σε τέσσερεις αλλεπάλληλες εκλογικές αναμετρήσεις (Μάιος 2012, Ιούνιος 2012, Ιανουάριος 2015 και Σεπτέμβριος 2015).
Συνοπτικά, η πρόταση του ΠΑΣΟΚ περιλαμβάνει:
- Την κατάργηση του bonus μέχρι το ποσοστό 42%, έτσι ώστε να εφαρμοσθεί η απλή αναλογική και να αποκρουσθούν τα πλαστά και διχαστικά διλήμματα των εκπροσώπων του «μικρού» δικομματισμού, καθώς και να σταματήσει η «υφαρπαγή» της ψήφου εις βάρος των μικρότερων κομμάτων.
- Να δίνεται μικρότερο μπόνους 25-30 έδρες, μόνο εάν ένα κόμμα ή συνασπισμός κομμάτων υπερβεί το ποσοστό 42%.
- Την κατάργηση των μεγάλων εκλογικών περιφερειών, ώστε να ενισχύεται η διαφάνεια, να αποτρέπονται φαινόμενα διαπλοκής και να καθίσταται ευδιάκριτη η σχέση των πολιτών με τους εκπροσώπους τους.
- Τη διατήρηση του ορίου εισόδου ενός κόμματος στην Βουλή στο 3%, ώστε να μην έχουμε διαλυτικά φαινόμενα κατακερματισμού του πολιτικού συστήματός μας.
- Την ψήφο στα 17, αφού και οι νέοι άνθρωποι έχουν, πια, όλη την αναγκαία πληροφόρηση και την ωριμότητα, ώστε να κάνουν ως πολίτες τις επιλογές τους.
- Τη δυνατότητα ψήφου για την ομογένεια και του Έλληνες κατοίκους του εξωτερικού.
Τρεις θεσμικές αλλαγές θέλει το Ποτάμι
Τρεις θεσμικές αλλαγές με τροπολογίες στον εκλογικό νόμο προτείνει το Ποτάμι. Μεταξύ άλλων μιλά για αλλαγή του μπόνους των 50 εδρών με ένα αναλογικότερο σύστημα πριμοδότησης του πρώτου κόμματος.
Στην ανακοίνωσή του, το Ποτάμι μιλά για αποσπασματικό και καιροσκοπικό εκλογικό νόμο της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝ.ΕΛΛ. Και υποστηρίζει ότι απαντά στα ελλείμματά του με τρεις (2+1) θεσμικές αλλαγές.
Οι προτεινόμενες τροπολογίες, αναφέρει το Ποτάμι, έχουν χαρακτήρα βελτιωτικών προτάσεων στο ισχύον εκλογικό σύστημα, το οποίο δεν αλλάζει με τον εκλογικό νόμο της κυβέρνησης.
Οι προτάσεις της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του Ποταμιού είναι οι εξής:
- Κατάργηση του bonus των 50 εδρών και αντικατάστασή του με αναλογικότερο σύστημα. Με την προτεινόμενη τροπολογία, ο πρώτος σε ψήφους εκλογικός σχηματισμός παίρνει μια έδρα μπόνους για κάθε 2%, π.χ. 18 έδρες για 36% των ψήφων.
- Δικαίωμα ψήφου στους Έλληνες του εξωτερικού, που είναι ήδη εγγεγραμμένοι σε εκλογικούς καταλόγους και σε δημοτολόγια, και
- Κατοχύρωση της ψήφου στα 17 και όχι στα 16, που προωθεί η κυβέρνηση. Έτσι εξορθολογίζεται μία στρέβλωση και αποτυπώνεται νομοθετικά με ορθό τρόπο ότι δικαίωμα ψήφου παρέχεται σε όσους έχουν συμπληρώσει το 17 έτος της ηλικίας τους (17 + μία μέρα).
Επιπλέον, το Ποτάμι καλεί την κυβέρνηση και τα δημοκρατικά ευρωπαϊκά κόμματα του Κοινοβουλίου να πάρουν θέση.
Όσον αφορά την τροπολογία για την «καθιέρωση αναλογικότερης πριμοδότησης στον πρωτεύσαντα εκλογικό σχηματισμό στις εθνικές εκλογές», υποστηρίζει ότι έτσι το εκλογικό σύστημα γίνεται περισσότερο αναλογικό και αντιπροσωπευτικό.
Εξηγεί ότι αφενός εισάγεται η κατάργηση του μπόνους των 50 εδρών που λειτουργεί εκβιαστικά προς τους ψηφοφόρους και παραβιάζει την αρχή της αναλογικότητας της ψήφου και αφετέρου εισάγεται η αντικατάσταση του μπόνους των 50 εδρών με ένα αναλογικότερο σύστημα, που συνίσταται στην παροχή ενός μη σταθερού και αμετάβλητου μπόνους στο κόμμα, που έρχεται πρώτο στις εκλογές.
Με τον τρόπο αυτό, πριμοδοτείται ο πρώτος εκλογικός σχηματισμός, για να έχει προβάδισμα στον σχηματισμό κυβέρνησης, αλλά ταυτόχρονα ωθείται σε αναζήτηση συνεργασιών με τα υπόλοιπα κόμματα, για να σχηματίσει κυβέρνηση.
Όπως τονίζεται, το γεγονός ότι το bonus δεν είναι σταθερό και το ότι η χορήγησή του ακολουθεί τις διαθέσεις του εκλογικού σώματος, αποτρέπει την ύπαρξη εξωφρενικών στρεβλώσεων –κόμμα με 19% να παίρνει bonus περισσότερες έδρες από αυτές της κατανομής.
Επίσης, αναφέρεται ότι το bonus μιας έδρας για κάθε δύο εκλογικές μονάδες ισχύει και για συνασπισμούς κομμάτων, που έχουν λάβει τις περισσότερες ψήφους και όχι μόνο για κόμματα, όπως ισχύει σήμερα.
Όσον αφορά τη δεύτερη τροπολογία, για την «άσκηση εκλογικού δικαιώματος στην αλλοδαπή», δικαίωμα ψήφου θα έχουν όσοι κάτοικοι εξωτερικού είναι ήδη εγγεγραμμένοι σε εκλογικούς καταλόγους και σε δημοτολόγια.
Εφόσον το επιθυμούν, θα ψηφίζουν στον τόπο διαμονής τους στην αλλοδαπή, σε κατά τόπους προξενικές ή πρεσβευτικές αρχές και για πρώτη φορά θα υπάρχει δυνατότητα επιλογής επιστολικής ή ηλεκτρονικής ψήφου.
«Το δικαίωμα αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία σήμερα, που εκατοντάδες χιλιάδες συμπατριώτες μας -κυρίως νέοι– έχουν μεταναστεύσει κατά τη διάρκεια της κρίσης και ουσιαστικά στερούνται του δικαιώματος να έχουν λόγο για τις εξελίξεις στη χώρα», τονίζεται.
Αν η τροπολογία γίνει δεκτή, θα μπορούν να ψηφίζουν.
Τέλος, με την τρίτη τροπολογία καταργείται η μέθοδος του πλασματικού υπολογισμού της «συμπλήρωσης» 17 ετών για την απόκτηση του δικαιώματος του εκλέγειν.
Όπως εξηγείται στην ανακοίνωση του κόμματος, με την κατάργηση της παραγράφου 2 του άρθρου 4 του π.δ. 26/2012, εξορθολογίζεται μία στρέβλωση και «αποτυπώνεται νομοθετικά με ορθό τρόπο ότι δικαίωμα ψήφου παρέχεται σε όσους έχουν συμπληρώσει το 17 έτος της ηλικίας τους (17 + μία μέρα), σε αντίθεση με την κυβερνητική πρόταση, που ανοίγει το δρόμο για τη ψήφο στα 16!».
