Ζητείται ολυμπιακή εκεχειρία

Στις 5 Αυγούστου αρχίζουν οι Ολυμπιακοί Αγώνες στο Ρίο ντε Ζανέιρο. Ακόμα μία φορά, τους Ολυμπιακούς Αγώνες σκιάζει το μεγάλο πρόβλημα του ντόπινγκ, το οποίο, δυστυχώς, δεν περιορίζεται σε μία ή λίγες χώρες. 

Είναι αλήθεια ότι το διεθνές ολυμπιακό κίνημα έχει δεχθεί πολλά πλήγματα από την ακραία εμπορευματοποίηση και τη διαφθορά, ενώ πρέπει να εκδημοκρατιστεί ριζικά αν θέλει να αποτελεί οικουμενικό κίνημα.

Ευτυχώς, ο πρόεδρος της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής (ΔΟΕ) Τόμας Μπαχ, ερχόμενος αρχές του χρόνου στην Αθήνα, είχε επισκεφθεί και τον προσφυγικό καταυλισμό στον Ελαιώνα, όπου είχε ανακοινώσει το πέρασμα της Ολυμπιακής Λαμπαδηδρομίας από τον καταυλισμό αυτό, ενώ είχε προσθέσει ότι οι αθλητές που έχουν καταστεί πρόσφυγες θα πάρουν μέρος στους Αγώνες υπό την ολυμπιακή σημαία. 

Ζητούνται δράσεις και για την Ολυμπιακή Εκεχειρία, η οποία είναι συνυφασμένη με την ολυμπιακή ιδέα από την αρχαιότητα.

Πολύ περισσότερο που η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών έχει εγκρίνει ψήφισμα (20 Οκτωβρίου 2015), με θέμα «Οικοδομώντας έναν ειρηνικό και καλύτερο κόσμο μέσω των σπορ και της Ολυμπιακής Ιδέας», όπου μάλιστα η λέξη «εκεχειρία» αναφέρεται και στα ελληνικά (ekecheiria), παράλληλα με την αγγλική απόδοση του όρου (Olympic Truce). 

Το ερώτημα είναι αν η έναρξη των Ολυμπιακών Αγώνων του Ρίο θα εκπέμψει παγκοσμίως ισχυρά μηνύματα υπέρ ενός κόσμου χωρίς πολέμους και βία.

Στην κατεύθυνση αυτή όφειλε να είχε δράσει, με την ευκαιρία του ολυμπιακού έτους που διανύουμε, και η κυβέρνηση της Ελλάδας, αναλαμβάνοντας και ανακοινώνοντας φιλειρηνικές πρωτοβουλίες.

Σε ό,τι αφορά εμπόλεμες περιοχές, θα έπρεπε να είχε αναπτυχθεί διεθνές κίνημα υπέρ του τερματισμού των συγκρούσεων και διαδικασιών αποστρατιωτικοποίησης και αποπυρηνικοποίησης.

Αυτό πρέπει να έχει εφαρμογή πρωτίστως στη Μ. Ανατολή, που αποτελεί ίσως την πιο στρατιωτικοποιημένη περιοχή της γης. 

Με αφορμή και τις τελευταίες εξελίξεις στην Τουρκία, απαιτείται το ταχύτερο η αναβίωση της διαδικασίας ειρήνης του τουρκικού κράτους με τους Κούρδους, ενώ πάντοτε κεντρικό ζήτημα ειρήνης για τη Μ. Ανατολή και τη Μεσόγειο είναι μια αξιόπιστη και βιώσιμη συμφωνία των Παλαιστινίων με το Ισραήλ, στην κατεύθυνση του τερματισμού της κατοχής και της δημιουργίας ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους με πρωτεύουσα την Ανατολική Ιερουσαλήμ. 

Ωστόσο μιλώντας σήμερα για Ολυμπιακή Εκεχειρία, δεν εννοούμε την κατάπαυση του πυρός στα πεδία των μαχών οπουδήποτε στον κόσμο.

Η ειρήνη στην εποχή μας δεν μπορεί να είναι –και δεν είναι– η απουσία του πολέμου.

Οι άνθρωποι που πεθαίνουν κάθε χρόνο από την πείνα και οι άσημες αρρώστιες είναι πολύ περισσότερα από τους νεκρούς των κάθε λογής πολέμων. 

Ούτε μπορεί να νοηθεί ειρήνη χωρίς δημοκρατία και σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα, τα οποία είναι αδιαίρετα και αλληλεξαρτώμενα.

Καλούμαστε, επομένως, να προτείνουμε και να διεκδικήσουμε μια Ολυμπιακή Εκεχειρία με σύγχρονο περιεχόμενο, να συνδέσουμε την υπόθεση της ειρήνης και με τον πολιτισμό.

Αλλωστε ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ συμπεριελάμβανε στις μορφές της βίας και την ακραία φτώχεια, λέγοντας ότι «η φονικότερη μορφή βίας είναι η φτώχεια».

Προσωπικά θα πρόσθετα ότι βασική, αν όχι κύρια, πηγή της βίας παγκοσμίως είναι οι κραυγαλέες διεθνείς και κοινωνικές ανισότητες, που αναπαράγονται και διευρύνονται διαρκώς στις συνθήκες της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης. 

Τελευταία επισήμανση. Μήπως η ελληνική πολιτεία θα έπρεπε να θυμηθεί παλαιότερες υποσχέσεις της για την αναβάθμιση της κοιτίδας του Ολυμπισμού, την Αρχαία Ολυμπία, και τη μετατροπή της σε διεθνές κέντρο ειρήνης, αντιρατσισμού και αντιμιλιταρισμού; 

*Συντονιστής του Τμήματος Διεθνών Σχέσεων και Θεμάτων Ειρήνης του ΣΥΡΙΖΑ